قلعه محمد باقری؛ بنایی که با هویت مردم هرات گره خورده است/ ساخت و ساز در حریم قلعه؛ مشکل اصلی بنا

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از طنین خاتم؛ قلعه محمدباقری بنای تاریخی است که در شهر هرات واقع‌شده و قدمت آن به دوران زندیه بازمی‌گردد. این بنا با قدمت ۳۰۰ ساله منصوب به «حاج محمدباقر» است و ساختمان‌های داخلی آن در اثر عوامل طبیعی و انسانی تخریب گردیده اما سردر ورودی و برج‌های اطراف بنا که مرمت هم شده‌اند در سال ۸۲ نیز به ثبت رسید است.

مهندس سعیده اکبری کارشناس معماری و میراث فرهنگی در گفتگو با خبرنگار طنین خاتم درباره این بنا اظهار داشت: با توجه پلان قلعه و مصالح استفاده‌شده در بنا و تزیینات برج‌ها و سردر قلعه، قدمت بنا به دوره زندیه بازمی‌گردد.

اکبری گفت: درگذشته قلعه مسکونی بوده است که اکنون به‌صورت متروکه است.

وی افزود: بنای قلعه محمدباقری هرات به لحاظ شکل کلی یک مستطیل است که در چهارگوشه خود دارای چهار برج دایره‌ی شکل بوده است.

کارشناس معماری میراث فرهنگی شهرستان درباره معرفی فضای داخلی قلعه خاطرنشان کرد: پلان قلعه مستطیل، اضلاع قلعه 56 × 36 متر و دارای چهار برج مدور و با حجم مخروطی باریک است. اثری از برج گوشه شمال شرقی موجود نیست. دیوار حصار چینه‌ای بوده و قسمت بیشتر آن تخریب‌شده است، برج‌ها تا ارتفاع معینی با چینه و باقی با خشت ساخته‌شده است. قسمت خشت‌چین دارای تزییناتی است، نقوش چلیپا و زیگزاگی و نقش شبیه حرف دال، هرکدام درون باندی مجزا ایجادشده است. ورودی قلعه در ضلع شرقی است و دارای قوس جناقی است و با نقوش هندسی چلیپا و زیگزاگی تزیین‌شده است. درون قلعه فضاهایی بوده که از بین رفته و آثار سقف آن‌ها بر روی دیوار حصار باقی است.

اکبری افزود: تزیینات در قسمت سردر ورودی و بر روی برج‌هاست که با شکل حرف دال و زیگزاگی و چلیپا هر یک در داخل باندی ایجادشده است.

وی درباره مصالح به‌کاربرده شده در قلعه اظهار داشت: مصالح استفاده‌شده در بنا خشت و گل و چینه است.

اکبری مهم‌ترین مشکل بنا را مشخص نشدن حریم قلعه عنوان کرده و گفت: باوجود امتیازاتی چون ثبتی بودن قلعه و در مرکز شهر بودن و امتیازی چون سالم ماندن نماهای بیرونی مخصوصاً برج و تزییناتش و سر در قلعه، متأسفانه چون تعیین حریم نشده، ساخت‌وسازهایی که در همسایگی قلعه انجام‌گرفته بدون در نظر گرفتن حفظ حریم قلعه بوده که حتی ازلحاظ بصری ناهمگونی محسوسی را ایجاد کرده است.

کارشناس معماری میراث فرهنگی خاتم در پایان خاطرنشان کرد: بابت مرمت قلعه اقدامات زیادی انجام‌شده است و در آینده نیز برنامه‌های در جهت جلب گردشگر طرح‌ریزی‌شده است.

انتهای پیام/