ترکیب بند مُحتشم برآیند باورهای ایرانیان/ شعر او دل هر سنگی را آب می کند

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از کاشان اول، دبیر اجرایی نخستین کنگره بین المللی محتشم کاشانی شامگاه جمعه در حاشیه بازدید شاعران و چهره‌های سرشناس ملی کنگره از مقبره محتشم گفت: دهه اول محرم، آغاز آن چندین هزار سال از باورهای ایرانیان و جهانیان بوده است.

سعید خیرخواه افزود: باورهای کربلا به این ظرفیت وابسته که جهان متحول و مبارزه با باطل انجام شده است.

به گفته وی، شعر محتشم و ترکیب بند عاشورایی وی تصویری از مشخصات حادثه کربلا است که لغت لغت کلمات به کار رفته در آن مانند نفخ صور و رستخیز نیازمند مطالعات ویژه است.

این مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشان، با بیان اینکه شعر محتشم دل هر سنگی را آب می کند افزود: 12بند محتشم، مدخل تحقیقات زیادی از پژوهشگران ایران و جهان شده است به گونه ای که رساله دکترای یک پروفسور آمریکایی با عنوان اشک خونین باعث تاسیس کرسی شعر عاشورایی در دانشگاهش شد.

خیرخواه گفت: در دوره محتشم همزمان با عهد صفویه بیش از 400 شاعر رسمی در کتب آن زمان ثبت شده که محتشم از بین آنها مشهورتر از بقیه است.

وی خاطرنشان کرد: شاعران دیگری در آن دوره همچون صائب تبریزی زندگی می کرده اند که اشعار آنها خیلی از شعرهای دیوان محتشم بهتر بوده است ولی محتشم به واسطه ترکیب بند عاشورایی اش شهره آفاق شده است.

ترکیب بند محتشم جایگزین ندارد

کارشناس مرکز پژوهشی میراث مکتوب کشور نیز در حاشیه این بازدید گفت: ترکیب بند محتشم جایگزین ندارد و بدون شک از اشعار تراز اول ادبیات فارسی است.

عبدالرضا موسوی طبری افزود: اگر ایرانی ها مانند اعراب که معلقه انتخاب می کردند و از دیوار کعبه می آویختند چنین فستیوالی می داشتند قطعا ترکیب بند محتشم جزو منتخبات جمهور اهل ذوق در تمام ممالک فارسی زبان بود.

وی اظهار کرد: قبول عام و خاص یافتن ترکیب بند محتشم فارغ از موضوع آن به دلیل سطح ممتاز این شعر از حیث فنّی است.

کارشناس مرکز پژوهشی میراث مکتوب کشور، با تاکید بر اینکه با وجود  اقتفائات بسیار هیچ شعر دیگری بعد از آن در مورد امام حسین (ع) جایگزین این ترکیب بند نشد گفت: بهترین معرّف محتشم نیز همین سوگواره است.

طبری خاطرنشان کرد: همه محتشم را به واسطه ترکیب بندش که همواره در صدر کتیبه ها و پرده های مجلس عزاداری است می شناسند.

این سخنران آیین افتتاحیه با انتقاد از این ادّعا که گفته می شود شاعران دوره صفویه اول برای سلاطین و دریافت صله شعر می گفتند و بعد از آن که سلطان گفت من صله نمی دهم اهل بیت را مدح کنید مدیحه می سرودند اظهار کرد: اینچنین نیست، بسیاری از شاعرانی که در دوره صفویه به هند مهاجرت کردند مناقب ائمه و مدح آنها را بیشتر از شاعرانی که درایران ماندند سرودند.

طبری، در ادامه با اشاره به اقدام ارزشمند و موثر در برگزاری نخستین کنگره بین‌المللی محتشم کاشانی تصریح کرد: به صورت اساسی پرداختن به مفاخر فرهنگی اگر درست انجام شود در معرفی هر چه بهتر و بیشتر آنها بسیار اثرگذار است.

وی، برگزاری کنگره ها، همایش ها و کنفرانس های علمی، ادبی و فرهنگی را در معرفی و شناسایی مفاخر و چهره های برجسته ملی و بین المللی عامل حفظ و احیای نام و آثار ماندگار آنها برای آیندگان دانست.

به گفته طبری، امروز اگر حتی عوام نیز  شاعرانی چون مولوی، سعدی، حافظ، خیام و فردوسی را می شناسند و به قول یکی از اصحاب نظر این پنج شاعر به عنوان روح ایرانی در وجوه عرفان، رندی، عشق و غزل و حماسه و حکمت می شناسند، به دنبال تلاش تاثیرگذار دستگاه های فرهنگی در سده اخیر است.

کارشناس مرکز پژوهشی میراث مکتوب در خصوص موضوع سخنرانی خود نیز در کنگره گفت: موضوع سخنرانی وی بررسی دیدگاه «ادوارد براون» در مورد شعر و ادب عهد صفویه با تکیه بر محتشم کاشانی است.

طبری بیان کرد: بعضی مباحثی را که «براون» در تاریخ ادبیات ایران دارد و بخشی از این نظریات قطعی گرفته شده است باید بازنگری کرد.

وی در پایان گفت: «ادوارد براون» نخستین فردی است که یک قرن قبل شعر محتشم را ذیل تقسیم بندی شعر مذهبی در تاریخ ادبیات ایران در عهد صفوی در غرب مطرح کرده است.

انتهای پیام/