زندگی نامه شاعر اهل بیت مرحوم محمدحسین صغیر اصفهانی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ندای اصفهان، محمدحسین صغیر اصفهانی شاعر و مدیحه‌سرای خوش ذوق ایرانی بود که در ادامه بازندگی نامه او آشنا می شویم.

محمدحسین صغیر اصفهانی فرزند اسدالله در سیزدهم ماه رجب ۱۳۱۲ هجری در اصفهان متولد شد. در اثر تربیت پدرش و یکی از دوستان، با اشعاری که دیگران در مدح و مصیبت «چهارده معصوم» سروده بودند آشنا گردید.

پدرش از محترمین اصفهان بود. صغیر از ده سالگی شعر می گفت و در انجمن های ادبی اصفهان شرکت می جست و چون طبعی روان و ذوقی سلیم داشت مورد تحسین و تشویق بزرگان ادب قرار می گرفت و به همین جهت کلمه صغیر را برای خود تخلص گزید.

وی در سرودن انواع شعر مهارت داشت و از گویندگان توانای عصر حاضر به شمار می رفت. او مردی بسیار نیک محضر و فروتن بود و از صفای طینت و علو همت بهره کافی داشت. از تملق و چاپلوسی سخت گریزان بود، بطوری که در همه عمرش نه به مدح کسی لب گشود نه به هجو خاطر کسی را از خود آزرد.

دیوان اشعار او که بارها به چاپ رسیده مشتمل بر غزل و قصیده و قطعه و مثنوی است و اغلب قصیده های وی در مدح ائمه اطهار می باشد. وی در دوران رضا شاه که روضه و برنامه های مذهبی ممنوع و دارای جرم سنگین بود کانون  مداحان اهل بیت را تشکیل داد و به اصلاح مداحی دوره خود پرداخت.

چرا به نام «صغیر» تخلص یافت؟

استاد صغیر، علت تخلص خود به «صغیر» را چنین بیانمی کند: «در ۸-۹ سالگی با پدرم آقا اسدالله که از مداحان اهل بیت(ع)بود، در جلسات مذهبی شرکت می کردیم. روزی در جلسه ای در حضور یکی از بزرگان به دستور پدرم یکی از اشعارم را که در مدح اهل بیت (ع) بود خواندم. آن بزرگمرد که شگفت زده شده بود، مرا «شاعر صغیر نامید و از آنجا من تخلص صغیر را برای خود برگزیدم».

مرحوم صغیر این قطعه شعر خود را قرائت کرد که بی نهایت مورد توجه قرار گرفت:

مرا صغیر تخلص بجا بود، که ســه چیز
مراد دارم و هستم از این تخلّص شاد

در اوّل عهد اینکه به عهد صغارتم ایـزد
دهــان به گـفتن اشعار جانفزا بگشاد
بـــه دوم ایــنکه نگــیرند اکابرم خـــرده
اگـــر ز خـــامۀ من نقطــه ای خطا افتاد
به سوم اینکه چو روز حساب پیش آید
مسلــم است که آنـــــجا بـــود صـغیر آزاد

نظر حجت‌الاسلام سعید معمار منتظرین درباره صغیر
معمارمنتظرین یکی از روحانیون اصفهان پیرامون شخصیت صغیر اصفهانی می گوید: صغیر اصفهانی چون از اغوا مبرا بود، توانست در مدح اهل بیت عصمت و طهارت (ع) شعر بگوید.

وی می افزاید: ذات این شاعر والامقام به لطف خدا از اغوا پوشیده شده بود، ایمان به خدا داشت، کتاب خدا و رسولش و آل او را تصدیق و گواهی می‌داد و به همین دلیل نیز شعر او حکمت بود.

استاد صغیر اصفهانی همانگونه که عاشق حضرت‌ امیرالمومنین علی (ع) بود در روز ‪۱۳‬رجب سالروز ولادت آن امام همام‌ در سال ‪ ۱۲۷۲‬هجری قمری در شهر اصفهان بدنیا آمد و در اول جمادی الثانی ‪  ۱۲۹۰‬قمری چهره به نقاب خاک کشید.

صغیر اصفهانی در انواع سخن از قصیده ‌و غزل‌ تا ترجیع و ترکیب، قطعات و مثنویات استاد بود، جایگاهی که کمتر شاعری قله جامعیت آن را فتح می‌کند.

صغیر در مدایح ائمه اطهار قصیده‌های زیادی سروده و درشهادت سربازان میدان کربلا مصیبت نامه‌هایی دارد که‌ هر یک از آنها اشک شوق را بی‌اختیار ازچشم عشاق جاری می‌کند.

درگذشت

صغیر اصفهانی در سال ۱۳۴۹ در هفتاد و هشت سالگی به علت بیماری اوره درگذشت. آرامگاه او در محل حرم راس الرضا در فلکهٔ طوقچی اصفهان می باشد و نواده او حجت الاسلام علی صغیرا از روحانیون خوش سخن و شناخته شده شهر اصفهان است که راه پدربزرگ خود را در مسیر اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام ادامه می دهد.

در قصیده‌ای از صغیر اصفهانی در وصف مولا امیرالمومنین(ع) می‌خوانیم:

 از الف اول امام از بعد پیغمبر علی است

آمر امر الهی شاه دین‌پرور علی است

ب برادر با نبی بیرق فراز دین حق

بحر احسان باب لطف بی‌حد و بی‌مر علی است

ت تبارک تاج و طاها تخت و نصراله سپاه

تیغ‌آور خسرو مستغنی از لشگر علی است

ث ثری مقدم ثریا متکا ثابت قدم

ثانی احمد به ذات کبریا مظهر علی است

ج جاه و قدرش ار خواهی به نزد ذوالجلال

جل شانه جز نبی از جمله بالاتر علی است

ح حدوثش با قدم مقرون حدیثش حرف حق

حاکم حکم اللهی حیه در حیدر علی است

خ خداوند ظفر خیبر گشا مرحب شکار

خسرو ملک ولایت خلق را رهبر علی است

د داماد نبی دست خدا دارای دین

داعی ایجاد موجودات از داور علی است

ذ ذاتش ذوالجلال و ذالمنن وز ذوالفقار

ذلت افزا بر عدوی ملحد ابتر علی است

ر رفیع‌القدر و والا رتبه روح افزا سخن

رهنمای خلق عالم ساقی کوثر علی است

ز زبر دست و زکی و زاهد و زهد آفرین

زیب بخش مسجد و زینت ده منبر علی است

س سعید و سید و سرور سلونی انتساب

سر لا رطب و لا یا بس سر و سرور علی است

ش شفیع المذنبین شیر خدا شاه نجف

شمع ایوان هدایت شافع محشر علی است

ص صدیق و صبور و صالح و صاحب کرم

صبح صادق از درون شب پدیدآور علی است

ض ضرغام شجاعت پیشه‌ی روشن ضمیر

ضاربی کز ضربش المضروب لایخبر علی است

ط طبیب طبع‌دان مطلوب ارباب طلب

طاق نه کاخ مطبق طرح را لنگر علی است

ظ ظهیر ملک و ملت ظاهر و باطن امام

ظل ممدود خدای خالق اکبر علی است

ع عین‌الله و علی جاه و علام الغیوب

عالم علم علی الاشیا ز خشک و تر علی است

غ غران شیر یزدان غیرت الله المبین

غالب اندر غزوه‌ها بر خصم بد گوهر علی است

ف فصیح و فاضل و فخر عرب میر عجم

فارس میدان مردی فاتح خیبر علی است

ق قلب عالم امکان قسیم خلد و نار

قاضی روز قیامت خواجه‌ی قنبر علی است

ک کنز علم ماکان و علوم مایکون

کاشف سر و علن از اکبر و اصغر علی است

ل لطفش شامل احوال کل ما خلق

لازم التعظیم شاه معدلت گستر علی است

م ممدوح صحف موصوف تورات و زبور

مصحف انجیل را مصداق و المصدر علی است

ن نظام نه فلک از نام نیکش وز جمال

نور بخش مهر و ماه و انجم و اختر علی است

و واجب منزلت ممکن نما والا گهر

واقف از ماوقع و از ما وقع یک سر علی است

هـ هوالهادی المضلین فی الصراط المستقیم

هر چه بهتر خوانمش صد بار از آن بهتر علی است

ی یدالله فوق ایدیهم یکی از مدح او

یک سر از یا تا الف هر حرف را مضمر علی است

آدم و نوح و سلیمان و خلیل بی‌خلل

موسی با اقتدار و عیسی با فر علی است

جان علی جانان علی ظاهر علی باطن علی

می علی مینا علی ساقی علی ساغر علی است

گویی ار مدح علی دیگر چه غم داری صغیر

یاور خلق جهانی گر ترا یاور علی است

انتهای پیام/