به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از فراهان خبر؛ سمنوپزان از دیرباز از مراسم های آئینی و مذهبی فراهانی ها در ایام نزدیک سال جدید است و مردم صاحب اصلی مراسم سمنوپزان را حضرت فاطمه زهرا (س) می‌دانند.
این سمنو در آستانه نو شدن سال به نیت نذر حضرت فاطمه زهرا(س) طبخ می شود؛ سمنو پزان یک مراسم زنانه است، مدت طولانی پخت و حجم زیاد کار، موجب گردهمآیی نیروی انسانی زیادی هنگام تهیه سمنو می شود، زنان با نیت یا نذری در این مراسم معنوی برای یاری بانی نذری مشارکت می کنند، حضور در این مراسم باید در عین پاکیزگی جسم باشد.
امسال تقارن سالروز ولادت حضرت زهرا(س) در روزهای پایانی سال و در آستانه نوروز، مراسم سمنوپزان نوروزی را حال و هوای خاصی داده بود. در یکی ار روستاهایی که در سالروز ولادت حضرت زهرا(س) سمنو نذری طبخ می شود، روستای اشغل فراهان است، به این روستا و محل برگزاری این آیین معنوی می رویم.
بعد از جاده پیچ در پیچ و باریک روستا، چراغ های مسجد از دور خود نمایی می کند، در سرمای واپسین شب های زمستانی، بخارآب از کناره های در آشپرخانه مسجد به بیرون زبانه می کشد.
صدای صلوات جمع به گوش می رسد، وارد آشپزخانه مسجد می شویم، تعدادی از خانم ها پای دیگ سمنو با ذکر صلوات و دعا مشغول هم زدن سمنو هستند، برخی هم در گوشه ای مناجات نامه به دست گرفته و «امَّن یُّجیبُ» می خوانند و پای دیگ نذری حضرت زهرا(س) بند دلشان را به به یاد خدا گره زده اند.
سراغ صاحب نذری را می گیرم، نشان خاله اعظم را می دهند، کنارش می رویم و پس از خوش و بش سئوالاتمان را می پرسیم.
خاله اعظم می گوید: سمنو پزی را از مادران قدیمی روستا یاد گرفتم، آن زمان دختری ۱۵ ساله بودم، در مراسم سمنو پزی با مادرم شرکت می کردم، کم کم پخت سمنو را یاد گرفتم.
وی افزود: در گذشته سمنو قوت غالب مردم بوده است و هر زنی در منزل سمنو را طبخ می کرد، در سالهای اخیر این سمنو را در آستانه نوروز برای سفره هفت سین طبخ می کنند.
خاله اعظم ادامه داد: دو سال گذشته در شب ولادت حضرت زهرا(س) پای دیگ سمنوی نذری حاجتم را گرفتم و از آن سال در شب ولادت حضرت زهرا(س) مراسم سمنوپزان را برگزار می کنم.
صاحب نذری سمنو برایمان از طبخ سمنو گفت: چندروزی گندم‌ها برای جوانه زدن خیس می کنیم، گندم خیس خورده را در سینی های مسی بزرگ می‌ریزیم و دستمال نمداری روی آن می کشیم و در جریان هوای آزاد می‌گذاریم. پس از جوانه زدن، آنها را با هاون سنگی می‌کوبند تا شیره‌اش خارج شود. پس از صاف کردن شیره جوانه گندم با پارچه ململ آن را در دیگ تمیزی می ریزیم. درگذشته رسم بود که تفاله جوانه گندم را به حیوان بدهند و اگر شرایط مهیا نبود آن را در زمین دفن کنند. چون جوانه گندم متبرک بود و یک ذره از آن بیرون ریخته نمی شد که مبادا نیت نذرکننده مخدوش شود.
وی گفت: از ابتدا آیین سمنو پزی زنان روستا به یاد حضرت زهرا(س) در مراسم با نیت نذری شرکت و همکاری می کنند، سمنوپزان، نماد وفاق اجتماعی در زنان است.
خاله اعظم افزود: پس از آماده کردن شیره گندم، آن را داخل دیگ بزرگی می‌ریزیم با «بسم الله» زیر اجاق را روشن می کنیم و با شعله آرام هیزم با کفگیر چوبی آن را هم می زنیم تا غلیظ شود. در این هنگام حاضران زیارت‌نامه ۱۲ امام(ع) را زیر لب می‌خوانند، پس از آنکه دیگ گرم شد صاحبخانه اصلی نذری پاروی چوبی را با دست می‌گیرد و چند دور سمنو را هم می‌زند. پس از او زنان دیگر یکایک همین کار را با ذکر صلوات و ادای نیت نذری انجام می دهند.
صاحب نذری افزود: عقیده دارند که پس از دم کردن دیگ، حضرت فاطمه(س) هم مانند گروه زنان به محل سمنوپزان می‌آید، در این زمان هرکس بر سرسجاده دورکعت نماز استغاثه به حضرت زهرا(س) می خواند.
وی گفت: رسم است که افراد ناپاک چه زن یا مرد در مراسم حضور نداشته باشند، همه افرادی که در این سنت مذهبی مشارکت داشتند نیت یا نذری دارند تا آن را ادا کنند. خیلی ها پای این دیگ سمنو حاجت گرفتند، از گل برای پای دیگ نذری تا چزخش شیرینی و شربت برای مراسم از نذری زنان حاجت گرفته است.
خاله اعظم اظهار کرد: باید از زمانی که دیگ را روی اجاق می گذاریم، سه اذان از زمان پخت بگذرد، اگر در به‌هم زدن سمنو غفلتی کنیم یا در نیت پخت مشکلی باشد، طعم سمنو تلخ می شود، کدبانوگری نقش اصلی سمنوپزان است.
صاحب نذری گفت: صبح زود بعد از طبخ، سمنو را در ظرف های کوچکی می ریزیم و بین اهالی روستا توزیع می کنیم، اهالی به سمنو نذری خیلی اعتقاد دارند، یک قاشق هم شده به نیت شفا از این سمنو می خورند.
کم کم بر تعداد زنان پای دیگ اضافه می شود، با سلام و صلوات و «قبول باشه»وارد محل سمنوپزان می شوند، ما هم با هم زدن سمنوی دیگ و التماس دعا مراسم را ترک می کنیم.
ارسال دیدگاه