منتقدین به درد دلالی هنر می خورند

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از صاحب نیوز، نهمین نشست ادبی خط انار با حضور محمد کراچیان نویسنده دفاع مقدس و نویسندگان جوان در خانه هنرمندان برگزار شد.
نویسنده دفاع مقدس با بیان این که منتقدین برای تهیه کنندگان و دلالان آثار هنری بسیار ارزشمندند و جای آنها در کتاب ها نیست، بلکه در مطبوعات است؛ اظهار داشت: منتقدین به درد دلالی هنر می خورند.

منتقدین از سوی صاحبان اثر خریداری می شوند
محمد کراچیان با بیان این مطلب افزود: منتقدین از سوی صاحبان اثر خریداری می شوند و هر چه قدر صاحب اثر پول بیشتری دهد نقد بهتری دریافت می کند. آنها انسان هایی هستند که براساس پول بیشتر کار می کنند. منتقدین می توانند گروهی را بسیج کنند تا فیلمی را ببینند و فروش آن فیلم بالا رود.
وی ادامه داد: منتقدین ایرانی جهت گیری دارند و بر اساس ذائقه خودشان اثری را نقد می کنند. گاهی منتقدین سلیقه شخصی خودشان را در نقد یک اثر دخالت می دهند.
وی با بیان این که گاهی منتقدین عقب تر از اتفاقات جامعه هستند؛ اضافه کرد: در منتقدین مکتب های متفاوتی وجود دارد.
وی گفت: در حوزه ادبیات و به ویژه هنر، نقد و تحلیل را با یکدیگر اشتباه می گیریم. هر فردی که داستان یا هر چیزی را به رشته نقد می کشد به تصور ما منتقد است در حالی که این گونه نیست.

نقد با تحلیل گری تفاوت دارد
کراچیان بیان کرد: نقد با تحلیل گری تفاوت دارد و برای نقد یک داستان ابتدا باید از عناصر داستان مطلع باشیم.
کراچیان با طرح این سوال که داستان چیست؟ تصریح کرد: گاهی اوقات ما تفاوت داستان و روایت گری را نمی دانیم. گاهی فکر می کنیم داریم حرفه ای برخورد می کنیم، اما حرفه ای برخورد کردن این است که شما جهانتان جهان داستان باشد.
وی گفت: برای نقد یک اثر یک نظر مشترک و واحدی وجود ندارد و هر کس بر اساس بافته های ذهنی خود اثر را نقد می کند. به طور مثال ممکن است پنج نفر داستانی را بخوانند و منتقد باشند هر کدام بر اساس آنچه در ذهنشان می گذرد نقد می کنند و به نقد واحد نمی رسند.
این نویسنده دفاع مقدس ادامه داد: یکی از بزرگترین ویژگی های منتقدین این است که با همان چیزی که در ذهنشان می گذرد اثری را نقد می کنند.
کراچیان حرفه ای برخورد کردن با داستان را رسیدن به یک نگاه تحلیلی دانست و خاطر نشان کرد: به جز داستان های قرآنی هیچ داستان واقعی در جهان وجود ندارد.
وی گفت: سبک و ژانر دو موضوعی است که در داستان مطرح است.

در نقد یا چیزی خراب می شود یا آباد می گردد
کراچیان با بیان این که منتقدین می توانند صاحب یک اثر را از نظر شخصیتی بالا یا پایین ببرند؛ اذعان داشت: منتقدین می توانند با نقد سلیقه ای خود کتابی را به اوج برسانند یا آن را تخریب کنند.
کراچیان گفت: در نقد به دانسته های روان شناختی نیاز داریم که داستان را مورد قضاوت قرار دهیم نه تحلیل کنیم. در نقد یا چیزی خراب می شود یا آباد می گردد.
وی با اشاره به این که تحلیل گر یک اثر با عناصر یک اثر سرو کار دارد؛ افزود: تحلیل گر به دنبال فرم و محتوا نیست و بیشتر به سراغ ساختار می رود.
کراچیان با بیان این که ساختار مجموعه ای از عناصر است که دور هم جمع شده اند؛ بیان کرد: کار تحلیل گر این است که آیا عناصر داستان به صورت علمی سر جای خودش قرار گرفته است.

تحلیل گران جریان ساز نیستند
وی ادامه داد: تحلیل گران جریان ساز نیستند و بیشتر یک جریانی را نابود می کنند. تحلیل گر باید روان شناس، جامعه شناس باشد و عناصر ادبیات داستانی را بداند.
کراچیان گفت: همانگونه که داستان حضرت یوسف(ع) ماندگار است باید داستان های امروزی هم ماندگار باشد.
وی ادامه داد: اثری که تنها ویژه زمان خود نویسنده باشد و تاریخ مصرف داشته باشد، فایده ای ندارد. داستان باید به گونه ای باشد که هر گاه ان را می خوانیم ما بربتاباند.
کراچیان با بیان این که تعدادی از نویسنده های ادبیات داستانی بر اساس ذائقه جامعه می نویسند؛ گفت: باید ببینید که نویسنده داستان می خواهد با ایجاد یک اثر مشکلی را در جامعه بیان کند یا آب به آسیاب دشمن بریزد.
این نویسنده ادبیات داستانی با بیان این که نسبت برداشت ما با واقعیت تحریف شده است؛ بیان کرد: داستان مجموعه ای از حوادث یا قاعده هایی در کنار یکدیگر است تا یک موضوع بیان شود.
وی گفت: جهان داستان کلاسیک و مدرن متفاوت است و هر کدام علت و معلول خاص خودش را دارد. در داستان های مدرن و فرامدرن تکلیف براساس جهانی است که در همان داستان اتفاق می افتد.
کراچیان با بیان این که داستان قالب و محتوا ندارد؛ عنوان کرد: داستان ظرف نیست که یک روز در آن شیر و روزهای دیگر عسل و زهر بریزیم.
وی ادامه داد: داستان نویسی یک شیوه جهانی است. به طور مثال داستان هزار و یک شب یکی از بزرگترین تکنیک های داستان نویسی جهان است.
این نویسنده دفاع مقدس و منتقد ادبیات داستانی در پایان گفت: از امروز به جای قالب و محتوا واژه ای به نام ساختار را به کار می بریم.