وارداتِ شرمندگی؛ از علوفه گوسفندان تا ورشکستگی تولیدکنندگان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از اگری پرس؛ حضرت آیت الله خامنه ‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در اولین روز سال نو، در اجتماع عظیم و پر شور زائران و مجاوران حرم رضوی(ع) در بخش هایی از سخنان خود با انتقاد از واردات غیر ضروری در بخش کشاورزی وسایر بخش ها، بیان داشتند: بنده چند سال قبل از این شنیدم که علوفه را وارد می کنند. گفتیم خب علوفه که واردکردنی نیست، با این‌ همه مراتع و مزارع و مانند اینها؛ گفتند علوفه احتیاج به فلان جنس دارد که این جنس در داخل کشور تولید نمی شود. گفتیم خب تولید کنید! یک جنس کشاورزی را -حالا بنده یادداشت دارم و اسمش هم مشخّص است، نمیخواهم حالا بخصوص اسم بیاورم- می توان تولید کرد و در داخل قابل تولید است، خب تولید کنید که مجبور نباشید علوفه گوسفندان خودتان را از خارج وارد کنید.

واردات مافیایی غذای دام
طبق آمار گمرک، ذرت دامی و لوبیای سویا به ترتیب اولین و دومین کالای وارداتی سال ۹۵ بود، که بابت واردات آن ۳ میلیارد دلار ارز از کشور خارج شد. نیاز روزانه دامداران به خرید علوفه، بازارنهاده های دامی را تبدیل به یک بازار جذاب برای واردکنندگان نموده است. علاوه بر ذرت و لوبیای سویا، جو ،یونجه، تخم کتان نیز وارداتی است وبه گفته دامداران قیمت های آن با تصمیمات مافیایی، بالا و پایین می شود. دامداران با گلایه از نقش ضعیف تعاونی روستایی در توزیع نهاده های خوراک دام می گویند اوضاع نابه سامان بازار علوفه با جولان دلالان آشفته تر می شود و نظارتی بر آن نیست؛ گاهی جو، دو سه روز در بازار عرضه نمی شود و قیمتش سر به فلک می کشد و فردا روز این برنامه برای یونجه پیاده می شود.

آوار دیوار کج واردات برسر تولیدکننده داخلی
در سال های اخیر کمبود و گرانی علوفه به عنوان مهم ترین چالش این بخش معرفی شده و رکود در صنعت دامپروری را رقم زده است. مرکز آمار ایران در بهمن ماه سال ۹۵ از غیرفعال شدن ۲۹ درصدی گاوداری‌های صنعتی خبر داد. فعالیت گاوداری‌های صنعتی به عنوان یکی از فعالیت‌های مهم بخش کشاورزی،‌ سهم عمده‌ای از تولید شیر و گوشت کشور را به خود اختصاص داده اند. بر اساس نتایج آمارگیری مرکز آمار ایران در سال گذشته ۷۱ درصد از گاوداری‌های صنعتی با ظرفیت ۲٫۸ میلیون رأس فعال و بقیه غیر فعال بوده‌اند. در حالی که مسئولان امر آمار مشخصی از واحد های تعطیل شده پرورش دام شیری ارائه نمی کنند، گفته می شود نیمی از دامپروری های کوچک روستایی به علت مقروض بودن به بانک و فروش شیر زیر قیمت تمام شده به کارخانجات، ورشکسته شده و یا تغییر شغل داده اند.
قصه واردات در دامداری های پرواربندی تنها به ماجرای علوفه ختم نمی شود و سربزنگاه با ادعای تنظیم بازار سر و کله اش پیدا می شود؛ در دی ماه سال گذشته به دنبال آشفتگی در بازار گوشت، گوشت قرمز با افزایش قیمت ۲۰ هزارتومانی، از حدود ۳۰ هزارتومان به ۵۰ هزار تومان در هر کیلو رسید. هر چند مسئولان وزارت جهاد کشاورزی علت اصلی گرانی گوشت را گران فروشی و سودجویی دلالان در بازار توزیع بیان داشتند اما کارشناسان دلیل عمده آن را به کمبود دام مرتبط می دانند. جلال محمود زاده عضو هیأت رئیسه کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس با اشاره به این مطلب که علت اصلی گرانی گوشت کمبود دام است می گوید: ۴۰ الی ۵۰ درصد اماکن پرورش دام گوشتی در کشور تعطیل هستند، در این شرایط کمبود دام عاملی برای گرانی گوشت به شمارمی آید که باید با تزریق به موقع در بازار افزایش قیمت گوشت کنترل شود. بر اساس اخبار منتشر شده در رسانه های خبری به دنبال اوج گرفتن التهابات بازار گوشت در بهمن ماه، با ابلاغ معاونت بازرگانی وزرات جهاد کشاورزی، واردات دام زنده که طی سالهای گذشته برای جلوگیری از انتقال بیماری های دامی و حمایت از تولیدات داخلی ممنوع شده بود به یکباره و بدون اعلام سطح و تعداد مجاز برای واردات از مرز های شرقی کشور آزاد شد.

جمشید نفر رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادر کنندگان روده دامی در پاسخ به سوال خبرنگار اگری پرس درباره اثر رکود در بخش دامپروری بر روی این صنعت می گوید: تعطیلی واحد های دامپروری بر صنعت فرآوری روده صد درصد تاثیر منفی خواهد داشت؛ هم اکنون نیمی از۶۴ کارخانه موجود تولید کننده روده در کشور تعطیل شده اند و واحدهای تولیدی باقیمانده نیز با ۵۰ درصد ظرفیت مشغول به کار هستند. جمشید نفر با بیان اینکه در گذشته صادرات این محصول رونق بیشتری داشته است، می افزاید: در سال‌های اخیر با بالا رفتن قیمت گوشت گوسفندی و کاهش قدرت خرید مردم از میزان روده استحصال شده و به طبع آن صادرات این محصول کاسته شده است. گفتنی است ، روده پس از خاویار و زعفران سومین کالای صادراتی بخش کشاورزی است و با ارزآوری ۱۰۰ میلیون دلاری جزو پنج محصول گران ارزآور کشور به حساب می آید. جمشید نفر با اشاره به رتبه اول ایران در تولید این محصول در جهان ، از پیشی گرفتن برخی کشورها در این زمینه ابراز تاسف کرده و می افزاید: هم اکنون این جایگاه نخست از دست رفته است و کشورهایی چون سوریه ،ترکیه ، چین و مصر بیشترین میزان روده جهان را تولید می کنند.

خالی شدن روستاها در دومینوی واردات
واردات برای واردکنندگان سودسرشاری به همراه دارد اما مهره های آن به گونه ای در کنار یکدیگر قرار می گیرد که آنچه در پایان این دومینو نقش می بندد شرمندگی است! واردات زنجیره ای در بخش کشاورزی از خوراک دام تا عدس و پرتقال و برنج و غیره، قلب تپنده تولید یعنی روستاها را با خطر خالی شدن از سکنه رو به روکرده است. رئیس مرکز آمار ایران در آخرین نشست خبری خود در سال ۹۵ با اعلام نتایج سرشماری سال ۹۵ بیان می دارد جمعیت ساکن در نقاط روستایی نسبت به سال ۹۰ با کاهش محسوسی رو به رو بوده است. وی می افزاید: در سال ١٣٩٥ معادل ٢٠ میلیون و ٧٣٠ هزار و ٦٢٥ نفر ساکن در روستاها بوده‌اند که نسبت به سال ١٣٩٠ معادل ٧٧٢ هزار و ٣٨٣ نفر کاهش یافته است .

وزرات کارطی آماری رسمی، بیکاری ده میلیون نفری جمعیت روستایی را اعلام کرد؛ همزمان با داغ شدن بازار ارائه این دست آمارها،آذرماه سال ۹۵ لایحه برداشت ۱٫۵ میلیارد دلاری از صندوق توسعه ملی برای اشتغالزایی روستاها از سوی دولت مطرح شد که مورد نقدهای بسیاری از سوی کارشناسان قرار گرفت. تجربیات شکست خورده طرح های اشتغالزایی روستاییان در دولت های گذشته تحت عناوین طرح‌های «اشتغال» و «ضربتی اشتغال» در دولت هشتم، طرح «بنگاه‌های زودبازده» در دولت‌های نهم و دهم و طرح «رونق تولید» در دولت یازدهم از جمله این نقدها بوده است و نهایتا مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با اعلام ۱۵ ضعف و چالش اصلی به “لایحه اعطای تسهیلات ۱.۵ میلیارد دلاری از محل منابع صندوق توسعه برای اشتغال روستایی”، اجرای آن را بی‌فایده دانسته و بیان می دارد این طرح روستاییان را بدهکارتر می کند.
به گزارش اگری پرس تولید کنندگان بخش کشاورزی نیاز به اجرای طرح هایی دارند که با تکمیل زنجیره  تولید و حذف دلالان سودجو، بازار آشفته عرضه محصولات کشاورزی را به گونه ای بهبود ببخشد که نسخه دولتی “واردات به بهانه تنظیم بازار” را برای همیشه منسوخ کند و تاسف و شرمساری را برای نسل های آینده به ارث نگذارد.