علل صلح امام حسن(ع) با معاویه/ چرا به امام حسن مجتبی(ع)، کریم اهل بیت می گویند؟

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از "دانشجونیوز" یکی از پرتعدادترین سؤالاتی که  پرسیده می شود و شاید برای خود ما نیز پیش آمده باشد این است که چرا به امام حسن مجتبی(ع)، کریم اهل بیت می گویند؟ برای رسیدن به پاسخ سوال مطرح شده و آشنایی مختصری با زندگانی با برکت امام دوم شیعیان مطلب امروز مطالعه کنید.

حسن بن علی بن ابی‌طالب معروف به امام حسن مجتبی(ع) دومین امام شیعه و بزرگترین فرزند امام علی(ع) و حضرت فاطمه(س) است که در ۳۷ سالگی به امامت و خلافت رسید و در سال ۴۱ق با معاویه، صلح کرد.

دوره خلافت ایشان ۶ ماه و ۳ روز طول کشید.

امام حسن پس از صلح، به مدینه رفتند و ده سال در آنجا بودند تا اینکه به شهادت رسیدند و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شدند.

"عهده‌داری امامت و خلافت و تلاش در جهت اتحاد و همبستگی میان مسلمانان" که در نهایت منجر به صلح با معاویه شد، تصویری کلی از شخصیت بردبار وی به دست می‌دهد. دوران خلافت و صلح امام با معاویه از مهم‌ترین رخدادهای حیات ایشان و نیز صدر اسلام بود که هم در زمان خود سبب اتحاد شد و هم به مثابه آموزه‌ای دینی-اخلاقی در طول تاریخ مسلمانان، به‌ویژه شیعیان، بر چگونگی رویکرد به برخی مفاهیم اساسی مانند اقتدار، جنگ و صلح تأثیر نهاد.

حال در پاسخ به سوال مطرح شده باید چنین گفت؛ دلیل اختصاص صفت کریم آل الله به امام حسن مجتبی(ع) این بوده که ایشان نسبت به دردمندان و تیره بختان جامعه بسیار دلسوز بودند و با خرابه ‌نشینان دردمند و اقشار مستضعف و کم‌درآمد همراه و همنشین می‌شدند، دردِ دلِ آن‌ها را با جان و دل می‌شنیدند و به آن ترتیب اثر می‌دادند و در این حرکت انسان‌ دوستانه جز خداوند را مدنظر نداشتند.

در واقع هیچ فقیر و مسکینی از در خانه حضرت ناامید برنگشت و حتی خود ایشان به سراغ فقرا می‌ رفتند و آن‌ها را به منزل دعوت می ‌کردند و به آن‌ها غذا و لباس می‌دادند.(احمد زمانی، حقایق پنهان، نشر دفتر تبلیغات اسلامی، قم، چاپ اوّل، سال ۱۳۷۵، ص ۲۶۸)

امام حسن مجتبی (ع) تمام توان خویش را در راه انجام امور نیک و خداپسندانه به کار می‌گرفتند و اموال فراوانی در راه خدا می ‌بخشیدند. مورّخان و دانشمندان در شرح حال زندگانی پر افتخار ایشان، بخشش‌های بی‌سابقه و انفاق‌های بسیار بزرگ و بی‌ نظیری ثبت کرده‌ اند.

آن حضرت در طول عمر خود دو بار تمام اموال و دارایی خود را در راه خدا خرج کردند و سه بار نیز ثروت خود را به دو نیم تقسیم کردند و نصف آن را در راه خدا به فقرا بخشیدند.(سیوطی، تاریخ الخلفا، مکتبة المثنی، بغداد، 1383ق.ص190. تاریخ یعقوبی،منشورات المکتبة الحیدریة، نجف، 1384ق، ج2، ص215)

روایت شده که روزی امام حسن (ع) بر جمعی از مساکین گذشتند که پاره‌ای چند از نان خشک ها را بر روی زمین گذاشته ‌اند و می ‌خورند، چون نظر ایشان به آن حضرت افتاد از امام دعوت کردند و حضرت از اسب پیاده شدند و فرمودند:« خدا متکبّران را دوست نمی‌دارد»و با ایشان نشستند و از طعام ایشان تناول کردند و سپس از همه ی مساکین خواستند که برای صرف غذا به خانه ی حضرت بروند و حضرت با غذاهای خوب از ایشان پذیرایی نموده به همه ی آنها لباس­های مناسب هدیه دادند.(علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بیروت، 1404 ه.ق، ج  42، ص  213)

بسیاری از فضائل است که گاهی از امام حسن(ع) روایت می‌شود و گاهی از امام حسین(ع) و این ناشی از شباهت آن دو بزرگوار است. روایت فوق هم در مورد هر دو امام(ع) نقل شده است.

امام حسن پس از صلح، به مدینه رفتند و ده سال در آنجا بودند تا اینکه به شهادت رسیدند و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شدند.

"عهده‌داری امامت و خلافت و تلاش در جهت اتحاد و همبستگی میان مسلمانان" که در نهایت منجر به صلح با معاویه شد، تصویری کلی از شخصیت بردبار وی به دست می‌دهد. دوران خلافت و صلح امام با معاویه از مهم‌ترین رخدادهای حیات ایشان و نیز صدر اسلام بود که هم در زمان خود سبب اتحاد شد و هم به مثابه آموزه‌ای دینی-اخلاقی در طول تاریخ مسلمانان، به‌ویژه شیعیان، بر چگونگی رویکرد به برخی مفاهیم اساسی مانند اقتدار، جنگ و صلح تأثیر نهاد.

حال در پاسخ به سوال مطرح شده باید چنین گفت؛ دلیل اختصاص صفت کریم آل الله به امام حسن مجتبی(ع) این بوده که ایشان نسبت به دردمندان و تیره بختان جامعه بسیار دلسوز بودند و با خرابه ‌نشینان دردمند و اقشار مستضعف و کم‌درآمد همراه و همنشین می‌شدند، دردِ دلِ آن‌ها را با جان و دل می‌شنیدند و به آن ترتیب اثر می‌دادند و در این حرکت انسان‌ دوستانه جز خداوند را مدنظر نداشتند.

در واقع هیچ فقیر و مسکینی از در خانه حضرت ناامید برنگشت و حتی خود ایشان به سراغ فقرا می‌ رفتند و آن‌ها را به منزل دعوت می ‌کردند و به آن‌ها غذا و لباس می‌دادند.(احمد زمانی، حقایق پنهان، نشر دفتر تبلیغات اسلامی، قم، چاپ اوّل، سال ۱۳۷۵، ص ۲۶۸)

امام حسن مجتبی (ع) تمام توان خویش را در راه انجام امور نیک و خداپسندانه به کار می‌گرفتند و اموال فراوانی در راه خدا می ‌بخشیدند. مورّخان و دانشمندان در شرح حال زندگانی پر افتخار ایشان، بخشش‌های بی‌سابقه و انفاق‌های بسیار بزرگ و بی‌ نظیری ثبت کرده‌ اند.

آن حضرت در طول عمر خود دو بار تمام اموال و دارایی خود را در راه خدا خرج کردند و سه بار نیز ثروت خود را به دو نیم تقسیم کردند و نصف آن را در راه خدا به فقرا بخشیدند.(سیوطی، تاریخ الخلفا، مکتبة المثنی، بغداد، 1383ق.ص190. تاریخ یعقوبی،منشورات المکتبة الحیدریة، نجف، 1384ق، ج2، ص215)

روایت شده که روزی امام حسن (ع) بر جمعی از مساکین گذشتند که پاره‌ای چند از نان خشک ها را بر روی زمین گذاشته ‌اند و می ‌خورند، چون نظر ایشان به آن حضرت افتاد از امام دعوت کردند و حضرت از اسب پیاده شدند و فرمودند:« خدا متکبّران را دوست نمی‌دارد»و با ایشان نشستند و از طعام ایشان تناول کردند و سپس از همه ی مساکین خواستند که برای صرف غذا به خانه ی حضرت بروند و حضرت با غذاهای خوب از ایشان پذیرایی نموده به همه ی آنها لباس­های مناسب هدیه دادند.(علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بیروت، 1404 ه.ق، ج  42، ص  213)

بسیاری از فضائل است که گاهی از امام حسن(ع) روایت می‌شود و گاهی از امام حسین(ع) و این ناشی از شباهت آن دو بزرگوار است. روایت فوق هم در مورد هر دو امام(ع) نقل شده است.

امام حسن پس از صلح، به مدینه رفتند و ده سال در آنجا بودند تا اینکه به شهادت رسیدند و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شدند.

"عهده‌داری امامت و خلافت و تلاش در جهت اتحاد و همبستگی میان مسلمانان" که در نهایت منجر به صلح با معاویه شد، تصویری کلی از شخصیت بردبار وی به دست می‌دهد. دوران خلافت و صلح امام با معاویه از مهم‌ترین رخدادهای حیات ایشان و نیز صدر اسلام بود که هم در زمان خود سبب اتحاد شد و هم به مثابه آموزه‌ای دینی-اخلاقی در طول تاریخ مسلمانان، به‌ویژه شیعیان، بر چگونگی رویکرد به برخی مفاهیم اساسی مانند اقتدار، جنگ و صلح تأثیر نهاد.

حال در پاسخ به سوال مطرح شده باید چنین گفت؛ دلیل اختصاص صفت کریم آل الله به امام حسن مجتبی(ع) این بوده که ایشان نسبت به دردمندان و تیره بختان جامعه بسیار دلسوز بودند و با خرابه ‌نشینان دردمند و اقشار مستضعف و کم‌درآمد همراه و همنشین می‌شدند، دردِ دلِ آن‌ها را با جان و دل می‌شنیدند و به آن ترتیب اثر می‌دادند و در این حرکت انسان‌ دوستانه جز خداوند را مدنظر نداشتند.

در واقع هیچ فقیر و مسکینی از در خانه حضرت ناامید برنگشت و حتی خود ایشان به سراغ فقرا می‌ رفتند و آن‌ها را به منزل دعوت می ‌کردند و به آن‌ها غذا و لباس می‌دادند.(احمد زمانی، حقایق پنهان، نشر دفتر تبلیغات اسلامی، قم، چاپ اوّل، سال ۱۳۷۵، ص ۲۶۸)

امام حسن مجتبی (ع) تمام توان خویش را در راه انجام امور نیک و خداپسندانه به کار می‌گرفتند و اموال فراوانی در راه خدا می ‌بخشیدند. مورّخان و دانشمندان در شرح حال زندگانی پر افتخار ایشان، بخشش‌های بی‌سابقه و انفاق‌های بسیار بزرگ و بی‌ نظیری ثبت کرده‌ اند.

آن حضرت در طول عمر خود دو بار تمام اموال و دارایی خود را در راه خدا خرج کردند و سه بار نیز ثروت خود را به دو نیم تقسیم کردند و نصف آن را در راه خدا به فقرا بخشیدند.(سیوطی، تاریخ الخلفا، مکتبة المثنی، بغداد، 1383ق.ص190. تاریخ یعقوبی،منشورات المکتبة الحیدریة، نجف، 1384ق، ج2، ص215)

روایت شده که روزی امام حسن (ع) بر جمعی از مساکین گذشتند که پاره‌ای چند از نان خشک ها را بر روی زمین گذاشته ‌اند و می ‌خورند، چون نظر ایشان به آن حضرت افتاد از امام دعوت کردند و حضرت از اسب پیاده شدند و فرمودند:« خدا متکبّران را دوست نمی‌دارد»و با ایشان نشستند و از طعام ایشان تناول کردند و سپس از همه ی مساکین خواستند که برای صرف غذا به خانه ی حضرت بروند و حضرت با غذاهای خوب از ایشان پذیرایی نموده به همه ی آنها لباس­های مناسب هدیه دادند.(علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بیروت، 1404 ه.ق، ج  42، ص  213)

بسیاری از فضائل است که گاهی از امام حسن(ع) روایت می‌شود و گاهی از امام حسین(ع) و این ناشی از شباهت آن دو بزرگوار است. روایت فوق هم در مورد هر دو امام(ع) نقل شده است.

روایات تاریخی مربوط به بخشش­های آن حضرت فراوان می باشد که ذکر تفصیلی آنها مناسب این نوشته نیست. وقتی از خود امام پرسیدند، چرا هرگز سائلی را ناامید برنمی‌گردانید؟ فرمودند:«من هم سائل درگاه خداوند هستم و می‌خواهم که خدا مرا محروم نسازد و شرم دارم که با چنین امیدی سائلان را ناامید کنم. خداوندی که عنایتش را به من ارزانی می‌دارد، می‌خواهد که من هم به مردم کمک کنم».(قرشی، باقر شریف، زندگانی امام حسن (ع) ، ترجمه ی فخر الدین حجازی، تهران: نشر بعثت، چاپ اوّل، ۱۳۷۶، ص۱۳۵)

روایات تاریخی مربوط به بخشش­های آن حضرت فراوان می باشد که ذکر تفصیلی آنها مناسب این نوشته نیست. وقتی از خود امام پرسیدند، چرا هرگز سائلی را ناامید برنمی‌گردانید؟ فرمودند:«من هم سائل درگاه خداوند هستم و می‌خواهم که خدا مرا محروم نسازد و شرم دارم که با چنین امیدی سائلان را ناامید کنم. خداوندی که عنایتش را به من ارزانی می‌دارد، می‌خواهد که من هم به مردم کمک کنم».(قرشی، باقر شریف، زندگانی امام حسن (ع) ، ترجمه ی فخر الدین حجازی، تهران: نشر بعثت، چاپ اوّل، ۱۳۷۶، ص۱۳۵)

روایات تاریخی مربوط به بخشش­های آن حضرت فراوان می باشد که ذکر تفصیلی آنها مناسب این نوشته نیست. وقتی از خود امام پرسیدند، چرا هرگز سائلی را ناامید برنمی‌گردانید؟ فرمودند:«من هم سائل درگاه خداوند هستم و می‌خواهم که خدا مرا محروم نسازد و شرم دارم که با چنین امیدی سائلان را ناامید کنم. خداوندی که عنایتش را به من ارزانی می‌دارد، می‌خواهد که من هم به مردم کمک کنم».(قرشی، باقر شریف، زندگانی امام حسن (ع) ، ترجمه ی فخر الدین حجازی، تهران: نشر بعثت، چاپ اوّل، ۱۳۷۶، ص۱۳۵)

به خاطر این بخشندگی‌ها و کارهای نیکی که از سوی امام حسن مجتبی(ع) در مسیر خیر، احسان و کمک به طبقات درمانده و نیازمند انجام می‌گرفت آن حضرت را کریم اهل بیت لقب داده اند و با توجه به کرامت ‌ها و بخشش‌ های کم‌ نظیر و گاهی بی‌ نظیر آن امام بزرگوار بدون شک لقب «کریم» برازنده آن حضرت است.

معرفی منابع، جهت مطالعه بیشتر:

- تحلیلی از زندگانی سیاسی امام حسن مجتبی (ع) ترجمه کتاب «الحیاة السیاسیة للإمام الحسن (ع) » ، علامه سید جعفر مرتضی عاملی، مترجم محمد سپهری.

- امام حسن (ع) الگوی زندگی، حبیب الله احمدی.

- حسن کیست، فضل الله کمپانی.

- حقایق پنهان، احمد زمانی.
 

انتهای پیام/