آب؛ پاشنه آشیل محیط زیست کاشان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از کاشان اول؛ محیط زیست کاشان در سال‌های اخیر، با تهدیدهای جدی مواجه شده است. بحران کم‌آبی در دشت کاشان، معضل پسماندها و خطرات و آسیب‌هایی که زباله‌ها برای آب‌های زیرزمینی، خاک و هوای کاشان به دنبال دارد، مسئله فرسایش بادی و ریزگردها، آلودگی هوای ناشی از افزایش تردد خودروهای شخصی و افزایش کارخانه های منطقه و وضعیت فضای سبز کاشان از اهم چالش‌های محیط زیست منطقه است که البته اوضاع هیچ کدوم به اندازه «کم آبی» بحرانی نیست.

دکتر هدی قاسمیه، عضو هیئت علمی دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه کاشان در گفتگو با کاشان اول در تعریف علمی مفهوم «محیط زیست» گفت: به طور کلی محیط زیست به همه محیط‌هایی گفته می شود که در آنها زندگی جریان دارد، به عبارت دیگر محیط زیست مجموعه ای از عوامل و موجودات زنده است که بر روی یکدیگر تاثیر می گذارند.

قاسمیه در ارتباط با تعریف علمی عبارت «محیط زیست» اضافه کرد: محیط زیست از دو کلمه محیط و زیست تشکیل شده است؛ پس محیط زیست هم انسان و هم طبیعت و هم رابطه بین این دو را دربرمی گیرد و شامل هوا، آب، خاک، منابع طبیعی، گیاهان، جانوران، انسان و روابط متقابل بین آنهاست که در این میان، آب و خاک و هوا محیطی غیر زنده و منابع طبیعی و انسانی به عنوان محیطی زنده تلقی می شوند.

بحران آب، اصلی ترین مسئله محیط زیست کاشان

وی بیان کرد: در حال حاضر کاهش کمی و کیفی آب زیرزمینی در دشت کاشان، اصلی ترین بحرانی است که محیط زیست منطقه را تحت الشعاع قرار داده است و شهرستان کاشان اگرچه مستعد فرسایش بادی و ریزگردها هم هست، اما خوشبختانه هنوز به وضعیت وخیم بسیاری از شهرهای جنوبی نرسیده و البته باید اقدامات بازدارنده صورت گیرد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه کاشان تصریح کرد: آلودگی هوا به دلیل افزایش تردد خودروهای شخصی و افزایش کارخانه های من همطقه از جمله چالش های جدی پیش رو برای هوای شهر به عنوان بخشی از محیط زیست است؛ اما اعتقاد بنده این است که آب مهمترین چالش جدی محیط زیستی منطقه است.

فضای سبز کم‌آب، باید زیبا هم باشد

وی در خصوص فضای سبز شهرستان بیان کرد: اقدام های قابل ملاحظه ای در حوزه فضای سبز شهری کاشان صورت گرفته که البته هنوز راه زیادی در پیش است و باید با توجه به شرایط اقلیمی کاشان و کمبود بارندگی، فضای سبزی سازگار با شهرستان که مقبولیت عمومی دارد هم دارد، گسترش یابد.

این عضو هیئت مدیره سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری کاشان در این رابطه افزود: به عنوان مثال ممکن است بعضی از گونه‌های گیاهی از لحاظ مصرف آب بسیار کم‌آب‌بر بوده، اما از نظر ظاهری و زیبایی مورد پسند عموم مردم نباشند و لذا باید به دنبال گونه هایی در فضای سبز شهری بود که ضمن کم مصرف بودن در زمینه آب، زیبارو باشند.

وی در پاسخ به این سوال که وقتی بیش از 80 درصد از منابع آبی کشور در حوزه کشاورزی صرف می‌شود، آیا تبلیغات فرهنگی و فضاسازی برای صرفه‌جویی در مصرف آب شرب شهروندان، دادن آدرس غلط نیست، خاطرنشان کرد: مدیریت باید متوازن پیش رود و به همه نکات توجه شود و ما اگرچه تکنولوژی‌های کاهنده مصرف آب در کشاورزی مانند کنتورهای هوشمند بر سر چاههای کشاورزی، آبیاری بارانی و قطره ای داریم، ولی این فرهنگ استفاده از آن است که جا نیفتاده است.

به گفته وی، تبلیغات برای تغییر الگوی کشت و اقدامات صورت گرفته در شهرستان کاشان چندان موثر نبوده است.

اکوتوریسم در سایه توریسم نادیده گرفته شده است
قاسمیه گفت: با وجود همه این تهدیدات زیست محیطی و شرایط اقلیمی کویری منطقه، فرصت هایی هم می توان برای محیط زیست کاشان متصور بود که توجه به بحث اکوتوریسم یکی از این فرصتهاست و  این هنر مدیران است که هر گونه تهدیدی را به فرصت تبدیل کنند.

وی، اکوتوریسم را سفری مسئولانه به منابع طبیعی و محیط‌های بکر عنوان کرد که موجب حفظ محیط طبیعی و بهبود زندگی مردم می شود.

استادیار دانشگاه کاشان، باغ های محدوده قمصر و نیاسر، چشم انداز زیبا و گردشگری مزرعه در روستای ویدوج و تپه های ماسه ای و نوار ریگ بلند و مرنجاب را نمونه ای از جاذبه های اکوتوریستی منطقه کاشان و آران و بیدگل برشمرد و اذعان کرد: متاسفانه در حال حاضر فقط به جنبه توریستی این جاذبه ها توجه می شود و نه جوانب اکوتوریستی آن‌ها.

خطر بیابان شدن کاشان
سید علی موسوی؛ دانش آموخته رشته منابع طبیعی دانشگاه کاشان نیز در گفتگو با کاشان اول با بیان اینکه کاشان در حال تبدیل به بیابان است؛ گفت: بارندگی متوسط سالانه حدود ۱۲۰ میلیمتر و تبخیر واقعی حدود سه هزار میلیمتر، وضعیت دشت کاشان را در زمره یکی از بحرانی ترین دشت های کشور قرار داده و به دلیل مجاورتش با شهرستان کویری آران و بیدگل، متأثر از پدیده بیابان‌زایی نیز هست.

روش هایی برای کاستن از فشار روی اکوسیستم خشک و شکننده کاشان 
این کارشناس منابع طبیعی تاکید کرد: علت توسعه و پیشروی بیابان در منطقه کاشان را می توان عواملی مانند تخریب مراتع در این منطقه، چرای بی رویه دام، چرای پیش‌رس یا زودتر از موعد آن، بهره برداری نامناسب در مراتع، بوته‌کنی که توسط بومی های منطقه انجام می گیرد، عدم تعادل بین دام و ظرفیت مرتع، بهره برداری بیش از حد از گیاهان مرتعی، شخم زدن نامناسب مراتع برای استفاده های کشاورزی، تبدیل مراتع به اراضی کشاورزی (که این قابلیت برای یک زمین مرتعی وجود ندارد که بتوان از آن استفاده کشاورزی کرد)، تبدیل شدن مراتع و زمین های منابع طبیعی به مناطق مسکونی، و بسیاری از موارد دیگر که هر روزه شرایط دشت کاشان را بحرانی تر می کند، برشمرد.

وی خاطرنشان کرد: باید در این زمینه اقداماتی از قبیل برنامه ریزی صحیح و مدون و ماندگار و تدوین آن توسط مسئولان ذیربط و تعلیم آموزش های لازم به مردم بومی داشت تا بتوان در آینده براساس بحث توسعه پایدار که شامل حداکثر استفاده از منابع طبیعی است، به صورتی که به توانایی آیندگان در استفاده از این منابع خدشه و خللی وارد نشود عمل کرد که تنها با اجرای این امور می توان فشار را از روی اکوسیستم خشک و شکننده کاشان کم کرد.

انتهای پیام/