غزه، تراژدی انسانی در برابر دیدگان جهانیان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از صاحب نیوز، نواره غزه(Gaze Strip)، ناحیه است نوارگونه که قسمت شرقی فلسطین اشغالی را در کنار دریای مدیترانه، تشکیل میدهد. این منطقه از جنوب غربی با مصر و از شمال و شرق با اسرائیل هم مرز است.نوار غزه ۴۱ کیلومتر طول و بین ۶ الی ۱۲ کیلومتر عرض دارد. این منطقه جمعیتی بالغ بر ۱۴۰۰۰۰۰ نفر را در خود جا داده است و از این نظر بیشترین تراکم جمعیت را در جهان داراست. این منطقه هم اکنون در کنترل نیروهای حماس است. مهم ترین بخش نواره غزه، شهرغزه است که حدود سیصد هزار نفر جمعیت دارد و از نظر تراکم جمعیتی متراکم ترین شهر جهان است.رفح و خان یونس از دیگر شهرهای مهم این منطقه می باشند.

غزه هم اکنون شاهد یک تراژدی انسانی است. هجوم نظامی رژیم صهیونیستی علیه غزه که با مرگ سه نوجوان اسرائیلی در الخلیل و سپس سوزانده شدن نوجوان فلسطینی به نام محمدحسین الخضیر در قدس جرقه های آن زده شده به چندمین روز خود رسیده است. عملیاتی که با عنوان صخره سخت شروع شد و منجر به کشتن بیش از ۵۰۰ نفر(غالبا غیرنظامی بودند)در غزه شد؛هشداری دوباره برای حقوق بشر و بنیان های حقوق بین الملل در سطح جامعه بین الملل است.

غزه هم اکنون یک زندان بزرگ برای اهالی خود است و رژیم صهیونیستی با محاصره کامل و بستن کلیه گذرگاه ها از ارسال سوخت ، موادغذایی و دارویی به باریکه غزه ممانعت به عمل می آورد و از سوی دیگر با حمله گسترده زمینی و هوایی و هدف قرار دادن اماکن غیرنظامی، و به شهادت رساندن کودکان و زنان و مردم بی دفاع صحنه های فجیعی را به وجود آورده است. در این ماجرا موازین حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه ،به صورت آشکار نقض و شکل عریانی از وحشی گری به نمایش گذاشته شد.

تمایز حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه

حقوق بشر حقوقی است که انسان‌‌ها از حیث انسان بودن از آن برخوردار می‌‌شوند. مثل حق تعیین سرنوشت، حق حیات، حق آزادی و امنیت شخصی.

اما حقوق بشردوستانه مجموعه‌‌ای از حقوق است که در «مخاصمات مسلحانه» از افراد حمایت می‌‌کند.

با توجه به وضعیت سرزمین های اشغالی اساسا هر دو دسته از قواعد بین المللی بر وضعیت سرزمین های اشغالی ، قابل اعمال است.از لحاظ حقوق بشر دوستانه باید عنوان کرد که به هر حال مناقشه ای در آن سرزمین ها در جریان است و رژیم حقوق بشردوستانه بین المللی، حقوق و مزایایی برای فلسطینی ها و تعهد و تکالیفی برای اسرائیل به عنوان دولت اشغالگر به رسمیت میشناسد.به دلیل مناقشه در جریان از زمان پیدایش دولت اسرائیل و اشغال سرزمین های عربی از سوی آن ، قواعد متعدد حقوق بشر دوستانه(قواعد عرفی، کنوانسیون چهارم ژنو۱۹۴۹، پروتکلهای الحاقی ۱۹۷۷) بر وضعیت فعلی قابل اعمالند.

در مورد حقوق بشر نیز باید گفت که صرف نظر از هرگونه مناقشه مسلحانه در برخورد با ساکنان فلسطین دولت اسرائیل دارای تعهداتی است، که هیچ بهانه ای عدول وسرپیچی از آن را توجیه نمی کند؛ و بر اساس آنها ، نه تنها در برابر ساکنان بومی، بلکه در قبال جامعه جهانی نیز باید پاسخگو باشند.اما اسرائیل  از زمان تشکیل تا کنون به کرات حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه را در مورد فلسطینیان نقض کرده است.

نقض حقوق بشر دوستانه

از جمله مواردی که رژیم صهیونیستی در تجاوز اخیر خود به غزه مرتکب جرم نقض حقوق بشردوستانه شده است، عبارت‌اند از: مصونیت غیرنظامیان، تمایز نیروهای نظامی از غیرنظامی، تناسب در استفاده از قوای نظامی با توان و ظرفیت نیروهای مقابل، ضرورت محدود کردن اهداف و تاکتیک‌‌ها در جهت رسیدن به اهداف مشروع نظامی و رعایت مبانی و اصول حقوق بشر که مطابق با این پنج قاعده، تجاوز اسرائیل به غزه، نقض موارد یاد شده میباشد.

علاوه بر این موارد، رژیم اسرائیل با محاصره‌ی غزه، ممانعت از ورود مواد غذایی و دارویی، عدم رعایت اصل تمایز بین نظامیان و غیرنظامیان و حمله به اماکن مسکونی، درمانی و… بند ۱ و ۲ ماده‌ی ۳ مشترک کنوانسیون‌‌های چهارگانه‌ی ژنو را نقض کرده است و چون رژیم اشغالگر در تاریخ ۶ جولای ۱۹۵۱ آن کنوانسیون را پذیرفته است، پس در صورت نقض (که فاحش است)، متجاوز تلقی می‌‌شود. براساس کنوانسیون‌‌های چهارم ژنو ۱۹۴۷ و پروتکل ۱۹۷۷ الحاقی، نیروی اشغالگر در مقابل ساکنان، تأسیسات زیرساختی و حفاظت از میراث فرهنگی سرزمین-های اشغالی وظایفی را برعهده دارد که عدم رعایت آن‌، می‌‌تواند به ایجاد مسئولیت بین‌‌المللی برای قوای اشغالگر منجر شود.

نقض حقوق بشر در غزه

گذشته از حملات وحشیانه اسرائیل به نوار غزه و نقض فاحش حقوق بشر دوستانه، برقراری و تداوم محاصره همه جانبه مردم غزه و انسداد گذرگاههای این منطقه سبب شده است تا یک فاجعه انسانی در این منطقه پدید آید. محاصره غزه به معنای نادیده گرفتن حقوق بنیادین بشری از جمله حق حیات، حق برخورداری از سلامت و درمان و حق آزادی ارتباطات و توسعه است.

علاوه بر این ،رژیم صهیونیستی به عنوان یکی از اعضای سازمان ملل متحد و از امضا کنندگان منشور، با انتخاب روش نظامی برای حل  اختلاف خویش بدون تمسک به روش های پیش بینی شده در منشور ملل متحد اصول و مقررات منشور را در زمینه لزوم حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات بین المللی و مواد ۵۶و ۵۷ منشور که ناظر بر امورحقوق بشر هستند را در غزه نقض نموده است.

اسرائیل سعی دارد با عنوان دفاع مشروع حملات وحشیانه خود به غزه را توجیه نماید.. در خصوص جنگ ۸روزه و نبرد کنونی بین اسرائیل و غزه، بایستی اشاره کرد که درست است که غزه تحت اشغال رژیم صهیونیستی نیست، اما وقتی سرزمینی تحت اشغال کشوری دیگر باشد، به‌عنوان یک دولت محسوب نمی‌‌شود که عنوان دفاع مشروع در مقابل اقدام نظامی آن، موجه باشد. غزه تحت اشغال نظامی اسرائیل نیست، اما به‌عنوان دولتی مستقل نیز محسوب نمی‌‌شود که عنوان دفاع مشروع در مقابل آن برای هجوم گستره علیه آن روا باشد. هم از این رو، عنوان دفاع مشروع، عنوانی اشتباه برای تجاوز اسرائیل است

مواضع دولت های مدعی حقوق بشر در مورد بحران غزه

غزه به خوبی نشان میدهد که کشورهای غربی و در راس آنها آمریکا با موضوع حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه گزینشی برخورد و از آن به عنوان ابزاری برای رسیدن به اهداف خود استفاده می کنند.همه جنجال های حقوق بشری آنها در سطح جهان بازیهای سیاسی بیش نیست.این مدعیان حقوق بشر و جامعه مدنی در قبال این تراژدی انسانی اقدام موثری تاکنون انجام نداده اند. جهانیان شاهد برخورد دوگانه غرب و سازمان های بین المللی مخصوصا شورای امنیت با موضوع حقوق بشر و حقوق بشردوستانه هستند.فاجعه غزه یکبار دیگر به روشنی، برخی کشورهای مدعی حقوق بشر را رسوا کرد؛کشورهایی که حتی حملات وحشیانه اسرائیل را محکوم نکردند.بحران غزه ناکار آمدی مکانیسم موجود سازمان ملل در حفظ صلح و امنیت پایدار رابه خوبی  نشان میدهد.

___________

فاطمه خدری