گزارش‌تصویری/ حمام تاریخی گنجعلیخان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از هرمز ؛ حمام گنجعلی خان که داخل مجموعه گنجعلی خان واقع در شهر کرمان در استان کرمان قرار دارد، یکی از زیباترین حمام های تاریخی ایران است که روزانه گردشگران زیادی از آن بازدید می کنند.

حمام گنجعلی خان اوج هنر و شاهکار معماری دوران صفویه به دستور گنجعلی خان حاکم وقت ساخته شد. این حمام در مسیر اصلی بازار کرمان قرار گرفته و تا سال ۱۳۱۶ هجری شمسی مورد استفاده قرار می گرفته و در سال ۱۳۵۰ پس از مرمت و بازسازی به موزه مردم شناسی تبدیل شد. حمام گنجعلی خان یکی از بناهای مجموعه گنجعلی خان در شهر کرمان است که در سال ۱۰۲۰ هجری قمری (۱۶۱۱ میلادی) ساخته شده است.

گنجعلی بیک ملقب به گنجعلی خان از حاکمان کرمان در زمان شاه عباس بود که کارهای عمرانی مهمی در کرمان انجام داده‌ است. او برای اینکه در وسط شهر تفرجگاه‌ های عمومی وجود داشته باشد، ابتدا یک میدان بزرگ ایجاد کرد. این میدان که بیش از صد متر طول و پنجاه متر عرض دارد از چهار طرف با بناهای اختصاصی شامل مدرسه، مسجد ، بازار و حمام (چهارسوق، آب‌ انبار و ضرابخانه) محصور شده و یک مجموعه عالی از آثار عمرانی عصر صفوی می باشد.

این حمام مجموعه ای از تلفیق هنر معماری و کاربرد مصالح گوناگون با فضایی متناسب و مردم وار است. معمار حمام و مجموعه، استاد محمد سلطانی معمار یزدی بوده است. معماری که به حق اوضاع اقلیمی، اقتصادی و فرهنگی زمان خود را می شناخته است. حمام اثری بدیع با کاشیکاری های زیبا،  نقاشی ها، گچبری ها، مقرنس کاری ها و کاربندی هایی است که چشم را نوازش می دهد. سردر ورودی این حمام نیز با نقاشی های زیبای عصر صفوی تزیین شده است.

حمام به طول ۶۴ متر، عرض ۲۰ متر و مساحت ۱۲۸۰ متر مربع است. طول صحن گرمخانه آن ۶/۲۵ متر، عرض آن ۷/۵ متر، طول خزینه ۸/۵ متر ، عرض آن ۵/۷۵ متر و وسعت آن ۴۴/۸ متر مربع است. این حمام شامل دو بخش کلی رختکن و گرمخانه است که در غرفه ها و بخش رختکن آن با ایجاد قرینه سازی در ایوان ها، ایوانچه ها و ستون های سنگی، چهره ای زیبا و فضایی مناسب و کاملآ طبیعی را به وجود آورده است. با توجه به تقسیم طبقاتی عصر صفویه، رختکن حمام به ۶ غرفه تقسیم شده که هر غرفه مخصوص یک طبقه از اجتماع یعنی “سادات، روحانیان، خان ها، اعیان، بازاری ها و رعیا” بوده است و در هر حال امروزه در هر غرفه یک یا دو مجسمه از چهره شهروندان هر یک از طبقات یاد شده به نمایش گذارده شده است.

یکی از دلایل معروفیت این حمام مجسمه‌ هایی است که افرادی را در حال استحمام نشان می‌دهد. نظیر این مجسمه‌ ها در موزه مردم شناسی ایران در تهران هم یافت می‌شود.

البته بنا خود با ظرافت های بسیاری تزئین یافته‌ است. بر سردر آن نقوشی از حیوانات ترسیم شده‌ است. در ورودی حمام انحنایی وجود دارد که مانع از خروج هوای گرم حمام و ورود هوای سرد می‌ شده‌ است. در میانه رختکن حمام، حوضی قرار دارد و دور تا دور آن غرفه‌ های مخصوص مشتریان دیده‌ می‌شود. حمام نظیر دیگر حمام های تاریخی دیگر شامل سردخانه و گرمخانه و بخش های دیگر است.

انتهای پیام/