بررسی آثار اقتصادی خروج آمریکا از برجام

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از CNBC، قرار است که دونالد ترامپ در هفته ی جاری در خصوص پایبندی آمریکا به برجام اعلام نظر کند. این در حالی است که خروج آمریکا از برجام می تواند به یک ''بحران دیپلماتیک'' منجر شود و تاثیری شدید بر بازار نفت بگذارد.

در این خصوص، گفته می شود که ترامپ علیرغم اینکه در دوران انتخابات گفته بود که توافق هسته ای با ایران ''بدترین توافقی'' بوده است که آمریکا تا کنون وارد آن شده است، تصمیم دارد که فعلا برجام و معافیت های ایران از تحریم ها ذیل توافق هسته ای را همچنان ادامه داده و درعین حال اعلام کند که این توافق بر خلاف مصالح امنیت ملی آمریکا است. بر اساس برجام، رییس جمهور آمریکا هر ۹۰ روز باید در خصوص پایبندی ایران به توافق هسته ای اعلام نظر کند. در این خصوص، دولت ترمپ باید جدید ترین موضع خود را در بازه ی زمانی ۱۲ تا ۱۷ ژانویه اعلام کند. باید خاطر نشان گردد که در صورتی که ترامپ به برجام پایبند بماند اما آن را بر خلاف مصالح ملی آمریکا بداند، کنگره ی آمریکا ۶۰ روز فرصت خواهد داشت که یا تحریم ها را علیه ایران مجددا برقرار کند و یا هیچ اقدامی انجام ندهد. همچنین، ممکن است که کنگره ی آمریکا در تصمیمی جداگانه به جای بازگرداندن تحریم های هسته ای، تحریم هایی جدید را علیه ایران به دلیل فعالیت های این کشور در منطقه اعمال کند. به گفته ی گروه بین المللی سیتی گروپ، احتمالا این تحریم ها علیه برنامه ی موشکی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و حزب الله لبنان اعمال خواهد شد. 

این در حالی است که برخی تحلیلگران همچنان به بررسی آثار خروج  آمریکا از برجام می پردازند. به گفته ی سیتی گروپ، ایجاد هر نوع اختلال در برجام موجب تاثیرپذیری شدید بازار نفت خواهد شد. به گفته ی این نهاد، بازگشت تحریم ها باعث خواهد شد که ایران حداقل ۵۰۰،۰۰۰ بشکه در روز کمتر نفت صادر کند. این میزان از کاهش صادرات بیش از همه بر کره ی جنوبی، ژاپن و کشورهای اروپایی تاثیر خواهد گذاشت. در این خصوص، سیتی گروپ گفته است که تاثیر آنی کاهش صادرات نفت توسط ایران افزایش ۵ دلاری قیمت این محصول در بازار خواهد بود. این نهاد افزوده است که '' با توجه به آنکه مشتریان (نفت ایران) تحت فشارهای آمریکا (بازار خود را) از دست خواهند داد، تلاش خواهند کرد در وضعیتی که اوپک و سایر تولید کنندگان میزان عرضه ی نفت را کم کرده اند دنبال (بازار جایگزین) باشند''. 

افزون بر این، به نقل از خبرگزاری آتلانتیک، گفته شده است که در صورت مبهم ماندن وضعیت توافق هسته ای روند سرمایه گذاری در ایران تاثیر خواهد پذیرفت. به اذعان این خبرگزاری، حتی پس از برجام میزان سرمایه گذاری در ایران چشمگیر نبوده و ثروت قابل توجهی را روانه ی این کشور نکرده است. در ماه آپریل سال جاری وزیر اقتصاد ایران گفته بود که پس از اجرایی شدن برجام در ژانویه ی سال ۲۰۱۶ تفاهم نامه هایی به ارزش ۵۰ میلیارد دلار بین ایران و برخی کشور های خارجی امضا شده است اما به گفته ی سخنگوی دولت ایران از ماه مارچ سال ۲۰۱۶ تا ماه مارچ سال ۲۰۱۷ تنها ۱۳ میلیارد دلار سرمایه ی خارجی جذب کشور شده است. آتلانتیک افزوده است که به طور کلی عدم شفافیت و خطرات ناشی از عدم اطمینان از شرایط ژئوپلیتیک باعث عدم جذب سرمایه گذاران خواهد شد. به اذعان این خبرگزاری، این مسئله که برخی نهاد های نظامی تحریم شده ی ایران در برخی از شرکت ها سهام قابل توجهی دارند برای سرمایه گذاران بین المللی در ایران تصویری از یک جاده ی پرخطر خطر خواهد ساخت. افزون بر این، مبهم گذاشتن وضعیت توافق هسته ای برای چند ماه دیگر می تواند ریسک سرمایه گذاری را افزایش داده و سرمایه داران بین المللی را از سرمایه گذاری در ایران بر حذر دارد.