نگاهی بر انقلاب اسلامی ۵۷

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از عصر بهبهان،«والفجر ولَیالٍ عَشْر وَالشَفْعِ وَالوَتْر والیل اِذا یَسر»

(قسم به سپیده دم و شبهای ده گانه و به جفت و تاق و قسم به هنگامی که شب سپری شود)

در طول تاریخ بشریّت و سرگذشت ملل معاصر با انقلاب اسلامی ایران در سال ۵۷، بودند کشورهایی که انقلاب ها و نهضت های تجدّدطلبانه و اصلاح طلبانه را درپیش گرفتند و در جهت نیل و رسیدن به دموکراسی و استقلال و حذف استبدادهای سیاسی حرکت کردند.البتّه باید دانست که حرکت و تکانه ی اول انقلاب اسلامی ۵۷ مشتمل بر عقاید و تفکّرات مختلفی می شد،تفکّراتی نظیر لیبرالیسم،ناسیونالیسم،سوسیالیسم و اسلام گرایی .به زلس قاطع می توان انقلاب اسلامی ایران در سال ۵۷ را نخستین انقلابی دانست که اسلام گرایی را در منطقه ی خاورمیانه به پیروزی رساند و حرکت و الگویی شد برای کشورهای دیگر این منطقه در حذف مستبدین سیاسی.از نکات بسیار حائز توجه در انقلاب اسلامی ایران،همسو بودن طیف های متعدّد و مختلف احزاب سیاسی در آن زمان من جمله برخی روشنفکران لائیک با بنیانگذار انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(ره) است که این موضوع که انقلاب اسلامی سال ۵۷ یک حرکت همگانی و در وهله ی اوّل اجتماعی و لیبرالیسمی بوده است را بخوبی می تواند نشان دهد.قدر مسلّم اینست که استعمال کلمه‌ی انقلاب در پیشوند اسلامیّت و ایرانیّت گاهاً این تفکّر را در اذهان ایجاد می کند که انقلاب اسلامی به یکباره در سال ۵۷ ایجاد شد حال آنکه برچیدن نظامهای مستبد در ادوار مختلف تاریخ،کار یک شب و یک روز و چند ماه نیست بلکه انقلاب اسلامی ایران در ۵۷ حاصل و نتیجه ی سالها مدارا و تبلیغ و تذکّر از سوی مردم و روحانیّت مبارز و روشنفکران به نظام حاکم وقت بود که «چون کارگر نشود زبان خیر/لاجرم باید رهی جزآن گزید».

علیرغم حضور تفکّرات مختلف حزبی در متن انقلاب اسلامی ایران،لکن حضور تفکر و ایدئولوژی اسلامیّت به رهبری روحانیّت مبارز رنگ و بویی دیگر به این نهضت داد و آنرا با نام انقلابی اسلامی به مردم معرّفی نمود که الان قریب به چهل سال از آن حرکت می گذرد.همانگونه که آمد،انقلاب اسلامی ایران حرکتی را بنیاد نهاد که بسیاری از ملل منطقه ی خاورمیانه از آن الگو برداری کردند و طی سالها بعد این الگوبرداری اثبات شد و خودرا در قالب حرکتهای مختلف مردمی و نهضتهای ملی مذهبی نشان داد.بجاست تا سخنی از مقام معظم رهبری در این باره نقل کنیم که فرمودند«علی رغم گذشت بیش از یکصدوپنجاه سال از برنامه ریزی مدرن و همه جانبه علیه اسلام، امروز در سراسر دنیا یک حرکت عظیم اسلامی به وجود آمده است که به موجب آن اسلام در آفریقا، آسیا و حتی در قلب اروپا، حیات جدیدی را بازیافته و مسلمانان به شخصیت و هویت واقعی خود پی برده اند.»در واقع این حرکت ها با چندین عامل مشترک در حال وقوع بوده و هست که از جمله ی آنها آزادی خواهی،عدالتخواهی و دموکراسی است که تقریباً سه اصل لاینفک از همه ی جوامع است و غالباً تمامی جوامع دوره ای از ادوار سیاسی خود را با فقدان هرسه ی این آرمانها تجربه کرده اند.پس از انقلاب اسلامی ایران در سال ۵۷،اغلب نهضت های مشابه در خاورمیانه در وهله ی اول با همان شعارهای انقلابی مردم ایران به استثنای اسلامیّت و بدون دخالت تفکّرات دینی شکل گرفت که من جمله بود انقلاب مردم لبنان یا انقلاب مردم کشمیر و افغانستان که حرکت های تجدد طلبانه ی آنها بیشتر جنبه ی سیاسی داشت و طالب حاکم شدن یک نظام مستقل سیاسی بدون در نظر گرفتن دیدگاههای اسلامی بودند که نتیجتاً تعداد بسیار کمی از این حرکت ها به سرانجام رسید و غالباً نا موفق بودند .در مقابل بسیاری از نهضت ها نیز بودند که عامل موفقیّتشان ابتدا به ساکن ورود و دخیل کردن دین و دیانت و رهبری دینی بود من جمله انقلاب جبهه ی نجات اسلامی الجزایر که با تاثیر پذیری از انقلاب اسلامی مردم ایران کلید خورد.در واقع شالوده ی تفکر بسیاری از انقلاب ها در این منطقه از سال ۵۷ به بعد شکل گرفت و یک موج جدید از نهضتهای مردمی را به راه انداخت که سال ها بعد با عنوان بیداری اسلامی مطرح شد.از نگاه برخی متفکّران و جامعه شناسان حرکت های انقلابی شکل گرفته در منطقه ی خاورمیانه دلیل عمده ای بر قرار گرفتن این کشورها در ردیف ملل جهان سوم است و دلیل عدم توسعه ی آنهاست حال آنکه با برآوردی سرانگشتی از وضعیّت برخی از این کشورهای درگیر انقلاب شده نظیر ایران می توان نقض آشکار این مطلب را ملاحظه کرد.بعنوان مثال در حوزه ی بهداشت که از جمله ضروریّات و ابتدایی ترین نیازهاست ،در سال ۱۳۵۷ تعداد کل واحدهای بهداشتی درمانی روستایی فقط ۱۵۰۰واحد بوده است که این عدد پس از ۵۷ در سال ۱۳۸۱ طبق اعلام مرکز آمار به ۷۳۴۵ واحد رسیده است ،در زمینه ی حامل های انرژی نظیر آب و برق نیز می توان از آمارهای ثبت و درج شده به راحتی تغییرات ملموس را دریافت کرد، مثال میزان تولید آب آشامیدنی در سال ۵۷ ۵/۱میلیارد مترمکعب بوده است و ت


عداد انشعاب ۷/۲میلیون نفر بوده که در سال ۱۳۷۷این میزان به ۹۷۶/۳مترمکعب و ۷میلیون فقره انشعاب افزایش یافته است.در حوزه ی علم و دانش هم اگر نگاهی گذراصرفاً به جمعیت باسواد بالای شش سال بیندازیم بخوبی تفاوت را احساس خواهیم کرد بگونه ای که جمعیت باسواد بالای شش سال در سال ۵۷  از ۷/۲۸% به بیش از ۸۰%در سال ۱۳۸۰ رسیده است. من حیث المجموع می توان اقرار کرد که این تفکّر که انقلاب ها به ذاته موجب پسرفت و عقب ماندگی کشورها میشوند،تفکّری غلط است چراکه تاریخ و تجربه خلاف آنرا اثبات کرده است و گواه ما تغییرات چشمگیری است که در ایران خودمان قابل وضوح است،شاید به کیفیّات این تغییرات بتوان نقد وارد کرد که حقّاًنیز وارد است،اما نادیده انگاشتن کمیّات عدول از چارچوب انصاف است.

سیر تحول جامعه ی اسلامی ایران در طول چهل سال از گذشت انقلاب مردم این سامان در زمینه های اجتماعی و سیاسی نیز جالب توجه است که در اختصار به چند مؤلفه اشاره میکنیم:

*گسترش دامنه ی فعالیّت احزاب

مطابق آنچه که اسناد تاریخی گواهی می دهند تا سال ۵۷،فقط یک حزب سیاسی بصورت رسمی و علنی حق فعالیّت داشت که آنهم وابسته به شخص اوّل مملکت یعنی شاه بود و حزب رستاخیز نام داشت،البّته این موضوع در حوزه ی مسائل سیاسی بود .حال آنکه از سال ۱۳۵۷ به بعد و پس از تشکیل دولت موقت و بعدها دامنه ی فعالیت احزاب و گروه های مختلف سیاسی بسیار وسیع تر شد بگونه ای که امروز همه ی ما شاهد فعالیّت و عرض اندام گروه ها و طیف های متعدّد سیاسی هستیم .

*گسترش و توسعه ی مسائل اجتماعی و هنری

در حوزه ی هنر بخصوص در حوزه سینما بعنوان یک تمثیل به گواهی قاطبه ی صاحبان فنّ و نظر تا قبل از انقلاب اسلامی ایران،جایگاه سینمای ایران در سطح دنیا بسیار بسیار تنزّل یافته بود و چندان به چشم نمی آمد،حال بدور از محتوا و مضامین حاکم برآن،این درحالی است که از دهه ی شصت به بعد جایگاه سینمای ایران به تدریج در میان سینماگران جهان روبه اوج نهاد .در صنعت دوبلاژ امروز ایران جزء سه کشور مطرح دنیاست.در صدا و سیما تا قبل از سال ۱۳۵۷ فقط دو شبکه ی سیما و چند شبکه ی صدا با ساعت فعالیّت محدود امروز به صدها شبکه ی سیما و چندین شبکه ی صدا رشدو تغییر داشته است.


علی ایحال با مروری بر تاریخ چهل ساله ی انقلاب اسلامی مردم بزرگ ایران ،می توان فلسفه ی فجر و سپیده دم را فهمید و به این حقیقت رسید که شکفته شدن فجر در واقع تغییر در باورها و تغییر در ریشه و بنیاد فکری مردم بود .مضافاً در این خلال نباید نادیده انگاشت این موضوع را که هنگامی که سخن از تغییر و منقلب شدن به میان آید،ناگزیر باید هزینه ها پرداخت ،چنان که در متن انقلاب اسلامی هزاران شهید در راه استقلال ،در راه آزادی در راه وطن و در راه دموکراسی و مردم سالاری و عدالت به خاک و خون غلتیدند تا قوامی باشد بر بدنه ی گلگون رنگ این انقلاب !

در پایان سلام و درود میفرستیم بر روان پاک شهیدان و جوانان سرفراز میهنمان و درود و سلام بر روح پر فتوح حضرت امام(ره) و تمامی دلیرمردان و جان برکفان جبهه ی حق و حقیقت.

(الّذین قالوا رَبُّناالله ثُمَ استقاموا و لاخوف ٌ علیهم ولاهم یحزنون)

مهرداد بدیعی

انتهای پیام/