برخوردهای دولتی ها با خبرنگاران

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ ۱۷ مرداد به همان اندازه که روزی برای ارج نهادن به حرفه و اصحاب خبر است و مملو از پیام‌های تبریک مسئولان و مدیران، می‌تواند روزی برای بازخوانی و یادآوری چگونگی مواجهه مسئولان با آنان نیز باشد؛ همان مسئولانی که در اظهارات شفاهی و مکتوب خود در حوالی این روز، خبرنگاران را مجاهدان در مسیر آگاه سازی افکار عمومی، وجدان های بیدار جامعه، زبان گویای مردم و بازوان همیشه در تلاش جهت آزادی بیان و گردش اطلاعات برمی شمارند.

هرچند که شاید بسیاری از عکس العمل های مسئولان در هنگام مواجهه با پرسش ها یا پافشاری های خبرنگاران برای اخذ جواب قانع کننده ثبت و ضبط نشده و یا به مصالحی منتشر نشده باشد، اما احتمالاً بتوان با استناد به همان تعداد واکنش های ثبت و پخش شده از سیما و یا منتشر شده در سایر رسانه ها، دولت حسن روحانی را در مواجهه های به یادماندنی با اصحاب رسانه (خبرنگار و مجری) رکورددار خواند.

29 خرداد 1393 اکبر ترکان مشاور رییس جمهور و دبیر شورای عالی مناطق آزاد در دولت یازدهم مهمان برنامه ثریا شد. موضوع این برنامه، نگاهی آسیب شناسانه به مسائلی همچون گسترش واردات در الگوی کنونی مناطق آزاد کشور، قاچاق در مناطق آزاد کشور، وضعیت تولید و صادرات در مناطق آزاد و مواردی از قبیل چگونگی گسترش و توسعه مناطق آزاد کشور با تمرکز بر محرومیت‌ها و حاشیه‌نشینی‌های مناطق آزاد بود.

در بخشی از گفت وگو ترکان از طرحی سخن گفت که بر اساس آن با هدف اشتغالزایی برای بومیان خوزستان، سرمایه‌داران داخلی به جای خرید زمین و ویلا در کشورهای اروپایی، در آبادان و خرمشهر زمین و ویلا بخرند.

مجری برنامه در انتقاد از این تصمیم با اشاره به این که با این کار سرنوشت باغات جنوب هم تبدیل به سرنوشت باغات شمال کشور می شود که بومیان منطقه مالکیت خود را بر املاک از دست داده و تبدیل به باغداران سرمایه‌داران می شوند، گفت: «با این نوع تصمیمات شما مردم بومی آبادان و خرمشهر عملاً به دربان و باغبان سرمایه داران و ثروتمندان تبدیل می شوند» که ترکان این گونه واکنش نشان داد: «شما قبل از فهمیدن موضوع اظهار نظر نکنید!».

مشاور حسن روحانی خطاب به مجری گفت که پیش از آنکه موضوعی را نفهمیده است، اظهار نظر نکند

در حالی که برخی با توجه نوع ادبیات منحصر به فرد و شناخته شده مشاور رئیس جمهور تصور می‌کردند برخورد او با اصحاب رسانه یک استثنا در کل کابینه «تدبیر و امید» محسوب می‌شود و سایر اعضای دولتی که رأی اصلاح طلبان را پشت خود دارد، حداکثر احترام را به پرسشگری می‌گذارند، برخورد محمدباقر نوبخت سخنگوی همیشه خندان دولت در راهروی مجلس تردیدی در برابر این موضوع قرار داد.

وی که مورد پرسش خبرنگاران پارلمانی قرار گرفته بود، در مواجهه با سوال خبرنگاری که تصویربردار را نیز با خود همراه داشت، گفت: دوربین‌تان را خاموش کنید؛‌ اگر این را پخش کنید شما را تعقیب قضایی می‌کنم.

سخنگوی دولت، خبرنگار را تهدید به تعقیب قضایی کرد

امّا آنچه پرررنگ‌تر از همه از مواجهه یک عضو کابینه دولت حسن روحانی با یک خبرنگار در ذهن‌ها مانده است، حرکت فیزیکی عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی نسبت به سؤال یک بانوی خبرنگار در حیاط دولت است.

16 فروردین 96 و در اولین حضور اعضای هیئت دولت در سال جدید در میان خبرنگاران، خبرنگاری از وزیر راه درباره مرجوعی بودن هواپیماهای ایرباس خریداری شده سؤال کرد؛ آخوندی ابتدائاً میکروفون را از دست این خانم خبرنگار گرفت و آن طور که تصاویر خبرگزاری ها نشان می دهد با عصبانیت به وی پاسخ داد.

پاسخ وزیر دولت روحانی به خبرنگار بنا بر روایت خبرنگاران و عکاسان حاضر در حیاط دولت به این شرح بوده است:

 شما حرفه ای نیستید و از خبرنگاری سر در نمیارید برید بابا!

 خبرنگار باید یک جُو عقل داشته باشد!

شماها خبرنگار نیستید؛ شماها بی‌... هستید!

این برخورد به عکس واکنش سخنگوی دولت که خبرنگاران تهدید به تعقیب قضایی کرده بود، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها و فضای مجازی یافت و به ویژه خبرنگاران در صفحات شخصی شان از وزیر انتقاد کردند، به طوری که آخوندی وادار به واکنش شد و نامه‌ای با مضمون دلجویی خطاب به خبرنگاران نوشت.

امّا ماجرای برخوردهای کم‌سابقه اعضای دولت حسن روحانی با اصحاب رسانه به اینجا ختم نشد و کمتر از 2 ماه بعد، این بار سیدحسن قاضی‌زاده هاشمی وزیر بهداشت و درمان آموزش پزشکی با عکس العمل خود به سؤال یک خبرنگار نظرها را به خود جلب کرد.

روز 10 خرداد 96 و پس از اتمام نشست هیئت دولت حضور وزرا در حیاط پاستور، خبرنگاری از قاضی‌زاده درباره افتتاح بیمارستان امام رضا و حساب ملی سلامت ‌پرسید که آقای وزیر جواب داد: «شما مگر مزدورید؟ هر چِرتی را که به شما می‌دهند نباید بپرسید».

وزیر بهداشت دولت‌های یازدهم و دوازدهم خطاب به خبرنگار: «شما مگر مزدورید؟ هر چِرتی را که به شما می‌دهند نباید بپرسید».

این برخورد با یک خبرنگار هم واکنش اصحاب رسانه را برانگیخت و کمپین «ما خبرنگاران مزدور نیستیم» را از سوی دست‌کم 500 خبرنگار به راه انداخت.

شاید بتوان نتیجه گرفت همین بازتاب‌های منفی نحوه دو مواجهه آخر با اصحاب رسانه از سوی دو وزیر دولت یازدهم که البته در دولت دوازدهم هم ابقا شدند، موجب شده است که در طول یک سال گذشته، کمتر خبری از برخورد نامناسب اعضای کابینه با اصحاب رسانه شنیده شود که می‌تواند دو معنا داشته باشد؛ یا آگاه شدن نسبت به لزوم رعایت احترام متقابل میان دولتمردان و خبرنگاران، یا صرفاً نگرانی از انعکاس و خبری شدن هرگونه برخورد دور از شأن با اصحاب خبر.