گنجشکی که جای قناری رنگ شد!

به گزارش خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ چندی پیش دیوان بین المللی دادگستری دستور موقت خود را درباره شکایت ایران از آمریکا به دلیل بازگرداندن تحریم های رفع شده در توافق هسته ای برجام، صادر کرد.

دیوان در این دستور موقت از ایالات متحده آمریکا خواسته که در ارتباط با اقلام بشردوستانه موقعیت را به پیش از خروجش از توافق هسته ای برگرداند و زمینه صدور آزادنه "دارو، تجهیزات پزشکی، مواد غذایی، اقلام کشاورزی، لوازم یدکی هواپیماهای مسافری غیرنظامی و خدمات فنی لازم آن به ایران را فراهم کند".

پس از صدور این دستور، رسانه‌های حامی دولت از آن به عنوان یک دستاورد بزرگ یاد کردند اما علی رجبی معاون اداره کل اخبار خارجی خبرگزاری مهر معتقد است که این دستور موقت دیوان بین المللی دادگستری لاهه تنها یک پیروزی دیپلماتیک است و «دولت حقوقدان‌ها و مذاکره ‌بلدها» در این مورد نیز به ضرر ایران کار کرده‌است!

رجبی در صفحه توییتر خود نوشت:  آمریکا ۱۸ اردیبهشت از برجام خارج شد و ایران ۲۵ تیر از این رفتار ایالات متحده به لاهه شکایت کرد؛ آن هم نه به استناد برجام بلکه به استناد توافقی دوجانبه به نام پیمان مودت. این یعنی آنکه تردیدهایی در بدنه حقوقدان‌ها و مذاکره‌بلدهای دولت هم وجود داشته که اساساً شکایت کنند یا نه!

استناد به پیمان مودت (منعقد شده در ۱۹۵۵) به جای توافق هسته‌ای برجام (منعقدشده در ۲۰۱۵) نشان می‌دهد که «حقوقدان‌ها و مذاکره‌بلدهای دولت» هم می‌دانستند که در توافق به اصطلاح برد-برد برجام هیچ سازوکار تضمینی وجود ندارد که ایران بر اساس آن از انجام نشدن تعهدات طرف مقابل شکایت کند.

گزینه طرح دعوی به شورای امنیت سازمان ملل هم از همان اول از دستور خارج بود. چون آمریکا حق وتو دارد. به عبارت دیگر، ایران از روسیه، چین، فرانسه و انگلیس هم نمی‌تواند به دلیل انجام دادن تعهدات‌شان در برجام شکایت کند. می‌ماند آلمان که می‌توان به شورای امنیت کشاندشان و شکایت کرد!

اما درباره دستور موقت دادگاه لاهه؛ از همان اول هم پیش‌بینی می‌شد که لاهه حتی درصورت صدور رای هم هیچ اشاره‌ای به تحریم نفتی نکند –کما اینکه نکرد- این یعنی بعد از اعلام نظر لاهه تحریم نفتی استحکام بیشتری پیدا می‌کند. در دستور موقت فقط به بحث دارو، کشاورزی و هواپیما اشاره شده.

 فعلا با دولتی در آمریکا سروکار داریم که به سازوکارهای بین‌المللی به‌راحتی پشت پا می‌زند و توافق پاریس و شورای حقوق بشر تنها بخشی از آن هستند. بنابراین پیش‌بینی اینکه اگر شکایت کنیم، آمریکا از پیمان مودت خارج می‌شود، ساده بود اما مذاکره‌بلدها و حقوقدان‌ها از آن غافل بودند.

اهمیت باقی ماندن درپیمان مودت: پس از حمله آمریکا به سکوهای نفتی و شلیک موشک به پرواز#IR655  ایرباس مسافری ایران، آنها بر اساس پیمان مودت محکوم شده بودند. آمریکا هم در قضیه گروگانگیری، ایران را متهم به نقض پیمان کرده بود؛ با این حال و علیرغم ۴۰سال تخاصم از آن خارج نشده بود.

از دوشنبه، طرح دعوای ایران به دلیل برداشت غیرقانونی ۲میلیارددلاری آمریکا از حساب‌های ایران، به دادگاه لاهه می‌رود و غیبت طرف آمریکایی به‌معنای خروج یکطرفه آنها ازپیمان مودت (منقعد شده در سال ۱۹۵۵) است. البته گویا خروج آنها از پیمان مودت تا یک‌سال اثر نمی‌کند.

آن‌طور که پیداست در دستور موقت لاهه طرفین از اقدام متقابل منع شده‌اند؛ یعنی ایران نمی‌تواند علیه #خروج_آمریکا_از_برجام اقدامی کند! درکنار جشن پیروزی اصلاح‌طلبان از موفقیت برای گرفتن دستوری موقت(!)، باید یک گُل‌کاری دیگر به کارنامه «دولت حقوقدان‌ها و مذاکره‌بلدها» اضافه کرد.

انتهای پیام/