شکوفایی پلانکتونی در دیر!/ خطر در کمین است

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از سپاس؛ در روزهای گذشته فرهاد قلی نژاد مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بوشهر از رویت  پدیده شکوفایی پلانکتونی در سواحل روستای 'جبرانی' شهرستان دیر خبر داد و گفت: این شکوفایی پلانکتونی تاکنون باعث تلفات آبزیان نشده و وسعت محدود است.

وی با اشاره به اینکه شکوفایی پلانکتونی در همه طول سال و توسط گونه های مختلف فیتوپلانکتون ها رخ می دهد، اظهار داشت: عوامل طبیعی و دخالت های انسانی در شکوفایی پلانکتونی موثر است، از عوامل انسانی موثر بر شکوفایی پلانکتونی، افزایش مواد مغذی در نتیجه ورود روان آبها و فاضلاب ها به دریاست.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بوشهر تاکید کرد: در صورت بروز شکوفایی پلانکتونی در سطح وسیع و شکوفایی گونه هایی که تولید سم می کنند، مرگ و میر آبزیان بدلیل کمبود اکسیژن و بر اثر سموم دفعی پلانکتون ها اتفاق می افتد که این اتفاق پیش از این در سال 1387در خلیج فارس رخ داده بود

.

اما شکوفایی پلانکتونی چیست؟ شکوفایی جلبکی به معنی رشد آنی یا انباشت در تعداد جلبک‌ها در یک سیستم زیست‌آبی است. شکوفایی جلبکی منحصر به محیط‌های دریایی نیست و ممکن است در آب‌های شیرین نیز رخ دهد. به طور معمول تنها یک یا تعداد اندکی از گونه‌های فیتوپلانکتون درگیر فرایند شکوفایی جلبکی هستند. بعضی از شکوفایی‌ها ممکن است از روی تغییر رنگ آب تشخیص داده شوند که حاصل انبوهی سلول‌های رنگیزه‌دار است.

شکوفایی زیان‌بخش جلبک‌هاست  شامل ازدیاد نوع سمی یا مضر فیتوپلانکتون‌ها است و این شکوفایی‌ها اغلب قرمز یا قهوه‌ای‌فام است و با نام کشند سرخ شناخته می‌شود.

در کشند سرخ دو عامل اصلی در ازدیاد این جلبک‌ها  که به فیتوپلانکتون‌ها معروف هستند دما و مواد مغذی بخصوص مواد فسفردار و نیترات است.

تخلیهٔ پساب‌های صنعتی و خانگی و کودهای شیمیایی که مملو از موادی چون نیترات‌ها و فسفات‌ها هستند در دریا موجب فراهم شدن غذای زیاد برای فیتوپلانکتون‌ها و ازدیاد آنی جمعیت آن‌ها می‌شود. تناوب تابش ابر- آفتاب و بارندگی کمک به سزایی در رشد این موجودات می‌کند و وزش طوفان و گردوغبار از طرف بیابان‌ها نیز باعث فراهم شدن ذرات آهن‌دار می‌شود.

بعضی از این فیتوپلانکتون‌ها از خود سم ترشح می‌کنند یا باعث فزونی اکسیژن با تک اتم می‌شود که باعث تخریب آبشش ماهی‌ها می‌شود یا با مرگ این فیتوپلانکتون‌ها، باکتری‌های تجزیه کننده بقایای مرده این فیتوپلانکتون‌ها اکسیژن محلول آب را مصرف می‌کنند و در نتیجه ماهی‌ها و دیگر آبزیان منطقه دچار حالت خفگی و کمبود شدید اکسیژن شده و در نهایت منجر به مرگ آنها می‌شود. درسالهای اخیر فزونی پدیده کشند سرخ در دریای خزر، خلیج فارس و دریای عمان خسارات زیادی به ماهیگیران زده‌است.

بعد از خسارت های گسترده پدیده کشند سرخ در سال 87 دکتر عباسعلی مطلبی رییس وقت مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور در سال 91 در همایش یک روزه‌ی طرح ملی پایش کشند قرمز در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان درباره‌ی شکوفایی پلانکتونی که از مهر 1387 در خلیج فارس آغاز شده، سخن می‌گفت، تصریح کرد: طبق مطالعات و بررسی نمونه‌های ثبت شده در 30 سال اخیر در این محدوده‌ی آبی هیچ یک از این پلانکتون‌ها در دریای عمان و خلیج فارس وجود نداشته‌اند و احتمال بسیار زیادی وجود دارد که این نمونه‌ها در این محدوده رهاسازی شده باشد.

وی با اشاره به این که جلبک کوکلدینیوم کلی کوئیدس پیش از این نیز می‌توانسته از طریق آب توازن کشتی وارد آ‌ب‌های کشور شود، گفت: در سال‌های گذشته چنین جلبکی وارد آب‌های کشور نشده و محل آغاز رشد(نزدیکی تنگه هرمز) نشان دهنده‌ی برنامه‌ریزی برای انتخاب محل رهاسازی آن و آلوده کردن چرخه آبی این ناحیه بوده است.

مطلبی توضیح داد: هشت ماه ماندگاری این نوع از جلبک‌ها در منطقه کاملا غیر عادی بود که طبق ریشه‌یابی ژنتیکی انجام شده نمونه‌هایی از این جلبک پیش از این در سواحل آمریکا و کره جنوبی نیز شکوفا شده بود.

انتهای پیام/