طرح استانی شدن انتخابات از مشارکت مردم می کاهد

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ خداداد خدادادی حقوقدان و عضو هیات علمی و استاد دانشگاه در گفت و گو با خبرنگار جهانبین نیوز در مورد طرح استانی شدن انتخابات مجلس گفت: در راستای تشکیل مجلس با کیفیت لازم ، برای تاثیرگذاری بر امور تقنینی و نظارتی ، باید نظام انتخاباتی را به گونه ای طراحی کرد که به تشکیل و نهادینه شدن احزاب قدرتمند کمک کند و در عین حال میزان مشارکت مردم در انتخابات را افزایش دهد. کلیات طرح استانی شدن انتخابات مجلس دارای معایب جدی است که نمی تواند این مهم را تضمین نماید.

خدادادی افزود: طرح استانی شدن ، منجر به افزایش هزینه های انتخاباتی می شود زیرا وسعت حوزه انتخابیه مخاطب یک نامزد را  به کل استان افزایش می دهد.

وی افزود:همچنین این طرح منجر به اثرگذاری نهادهای قدرتمند و چهره های شاخص هر استان در نتیجه انتخابات می شود نتیجه اینگه از مشارکت مردم می کاهد چون وقتی مردم حوزه های کم جمعیت ، رای خود را  اثرگذار در کل استان نبینند از مشارکت سیاسی کناره گیری می کنند.

این تحلیلگر مسائل سیاسی اظهار کرد:این طرح احتمال انتخاب آگاهانه را به شدت کاهش می دهد زیرا مردم فرصت و انگیزه لازم را برای بررسی همه نامزدهای یک استان که احتمالاً شمار آنها در برخی استان ها به 150 نفر می رسد، ندارند، در نتیجه شاهد کپی کردن اسامی لیست ها (مانند شورای شهر تهران و شهرهای بزرگ) در روز انتخابات هستیم.

وی بیان کرد:در این طرح عنوان شده نمایندگان یک حوزه باید به نامزد حوزه های یک استان نیز رای بدهند اگر نماینده یک شهر را وکیل مردم یک شهر در مجلس در نظر بگیریم، سئوال این است که آیا مردم دیگر شهرها می‌توانند برای مردم یک شهر، وکیل انتخاب کنند لذا این طرح امکان نظارت نامزدها بر انتخابات مجلس در حوزه های یک استان را کاهش می دهد و سلامت انتخابات را صدمه می زند.

خدادادی با بیان اینکه این طرح  طرح ضمن افزایش هزینه ،زمان برگزاری انتخابات و اعلام نتایج را طولانی می نماید  افزود:این طرح امکان نماینده داشتن را از مناطق کم برخوردار یک استان می گیرد و احتمال انتخاب نامزدهای حوزه مرکز هر استان را افزایش می دهد به ویژه در استان هایی که مرکز استان به لحاظ جمعیتی فاصله زیادی با شهرستان های آن استان دارد.و نیز موجب گسترش تحرکات و تعصبات قبیله ای و قومی می گردد.  

عضو هیات علمی و استاد دانشگاه  ضمن مخالفت با طرح  استانی شدن انتخابات  بیان کرد: این طرح نمی تواند کیفیت نظام انتخابات مجلس را افزایش دهد، تنظیم این نظام نیازمند مطالعات جدی در حوزه های  حقوقی  و جامعه شناسی سیاسی است، با ایجاد قواعد مناسب انتخاباتی می توان نظام حزبی و رفتار انتخاباتی یک جامعه سیاسی را جهت دهی کرد به این ترتیب که با ایجاد نظام انتخاباتی مبتنی بر اکثریت مطلق می توان به سمت نظام دوحزبی حرکت کرد و نظام انتخاباتی مبتی بر اکثریت نسبی منجر به نظام چند حزبی شده و در نتیجه احتمال تشکیل دولت های ائتلافی و کم ثبات را افزایش می دهد.

وی بیان کرد:هرچند ثبات نظام چند حزبی و دولت ائتلافی بیش از آنکه به نظام انتخاباتی مرتبط باشد ریشه در فرهنگ سیاسی و روحیه مشارکت سیاسی در یک جامعه دارد از این رو پیشنهاد می شود برای کاهش پراکندگی و عدم همکاری نیروهای سیاسی در انتخابات مجلس و حرکت به سمت تشکیل احزاب، بهتر است نظام انتخابات مجلس در همین چارچوب فعلی اما مبتنی بر اکثریت مطلق ادامه یابد. در نظام اکثریت مطلق، کسب 50 درصد به اضافه یک رای از مجموع آرای ماخوذه هر حوزه انتخابیه این چشم انداز را پیش روی کاندیدا قرار می دهد که جز از طریق ائتلاف و همکاری سیاسی نمی توان به مجلس راه یافت، در نتیجه تاثیر گذاری آرای قومی و طایفه ای در نتیجه انتخابات کاهش یافته و زمینه برای تجمیع نیروهای سیاسی در قالب رفتار مدنی و حزبی افزایش می یابد.

خدادادی اذعان کرد: نظام مبتنی بر اکثریت نسبی یعنی 25 درصد یا یک چهارم آرای ماخوذه به نامزدهای انتخابات این نوید را می دهد که با بسیج آرای قومی می توانند شانس خود را برای ورود به مجلس امتحان نمایند در نتیجه تعداد کاندیدای هر حوزه افزایش یافته و همکاری حزبی کمرنگ می شود.

وی اظهار کرد:در مجموع با توجه به معایب طرح استانی شدن انتخابات و همچنین پیامدهای منفی نظام مبتنی بر اکثریت نسبی در انتخابات مجلس، پیشنهاد می شود انتخابات مجلس شورای اسلامی در قالب حوزه های انتخابیه فعلی اما مبتنی بر اکثریت مطلق یعنی نصف بعلاوه ۱  برگزار شود. تحقق این پیشنهاد البته نیازمند کار کارشناسی دقیق است و باید تاثیر چنین پیشنهادی را بر هزینه انتخابات، میزان مشارکت مردم، رفتار حزبی مردم و نامزدها و میزان تمرکز قدرت در نظام سیاسی مورد بررسی قرار داد.
 
انتهای پیام/