گنبد سرخ، بنایی تاریخی مربوط به امپراطوری سلجوقی در هرمزگان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از هرمز؛گنبد سرخ یکی از آثار بنام تاریخی هرمزگان است که عمر آن سده میانی دوره اسلامی می رسد، این بنای تاریخی در روستای گنبد سرخ در میان قبرستان قدیمی و در فاصله 60کیلومتری از مرکز استان قرار دارد.

بنای تاریخی گنبد سرخ در جاده بندرعباس ـ میناب و در محدوده دهستان شمیل واقع شده  که در سال 1381 توسط سازمان میراث فرهنگی استان هرمزگان به شماره 6494 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید اما تاکنون هیچگونه مطالعۀ تطبیقی و تاریخ گذاری دقیق رو آن صورت نگرفته است.

گنبد سرخ بنایی کاملا آجری با پلان مربع گنبددار در دشت شمیل بنا شده و تداعی‌کننده چهار طاقی و معماری سبک پیش از اسلام است و برخی آن را به دورۀ ایلخانی ربط می دهند اما از آنجایی که پژوهش های دقیقی از آثار دوره ایلخانی در خلیج فارس صورت نگرفته و سنگ قبر نوشته ای در محدوده بنا وجود ندارد، عمر دقیق آن سر به مهر است.

مصالح به کار رفته در این بنا آجر قرمز رنگ و ملات ساروج قرمز بهمراه قطعات سنگریزه سفید و بدون هیچ گونه تزئینات ویژه ای است؛ آجر های این بنا مربع شکل و با ابعاد 22×22×5 سانتی متر می باشد همچنین در قسمت طاق ورودی ها و  بالای بخش هشت ضلعی، آجرهایی با ابعاد 5×10×10 سانتی متر به کار رفته است.

پلان گنبد سرخ از داخل چلیپایی و از خارج مربع شکل بوده در طول تاریخ گنبد بنا فرو ریخته و هم اکنون  فاقد پوشش سقف است.

در دوره ایلخانیان بناهای گنبدی برای مقابر بزرگان و علما احداث می شد اما در پرونده ثبتی کاربری این بنا نامشخص است لذا با توجه به قرار گرفتن گنبد میان قبرستان قدیمی احتمالاً بقعه و یا بنای یادبود باشد از سوی دیگر نوع ساختار، ابعاد و ارتفاع بنا حکایت از آن دارد که این بنا پیش از دوره ایلخانیان نیز مورد استفاده قرار می گرفته است .

شواهد و قرائن موجود در گنبد سرخ عمر این بنا را به پیش از دوران ایلخانی و مربوط به دوره سلجوقی می رساند لذا دست یابی به سابقه تاریخی این بنا و تعیین کاربری آن نیازمند انجام تحقیقات باستان شناسی و کاوشگری است.

ابنیه تاریخی هرمزگان با وجود قدمت بالایشان بسیار مهجور هستند و جایگاه و اثر بخشی آن به واسطه بی توجهی مسئولان به حاشیه رانده است علی ای حال گنبد سرخ به عنوان بنایی خاص با تاریخچه سربه مهر هیچ نگاه خریدارانه ای را به خود مبذول نداشته و در جریان تندباد زمان دچار افول شده است.

در طول دوره های مختلف بخش های زیادی از این بنا ویران شده و یا در آستانه نابودی قرار دارد که می طلبد با ورود مسئولان امر به موضوع علاوه بر حفظ و احیای این بنای تاریخی و معرفی آن به گردشگران زمینه آشنایی نسل های آینده را با تاریخ بلند خلیج فارس فراهم کرد.

انتهای پیام/