آیین سمنو پزان در روستاهای جرگلان خراسان شمالی+تصاویر

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از عصر اترک، با آغاز فصل زمستان کم کم گندم ها در ظرف ها کاشه می شود و تا جوانه زدن آنها با دقت خاصی رسیدگی می شود، بطوری که زمانی که می خواهند به جوانه ها آب دهند وضو می گیرند.

وقتی گندم ها به اندازه مورد نظر جوانه زدند، همه اعضای خانواده ها و گاهی همه اهالی یک روستا دور هم جمع می شوند و شروع به پخت سمنو یا همان آش حضرت عایشه و فاطمه می کنند .

اواخر بهمن بهترین زمان کاشت گندم سمنو

گل بهار نامور بانویی ۵۰ ساله در روستای قزل بخش جرگلان است که به گفته خودش از زمان جوانی تاکنون رسم سمنو پزان را هرساله به راه می اندازد و در روستای قزل همه او را به عنوان سمنو پز حرفه ای می شناسند .

خانم نامور با بیان اینکه برای پخت سمنو باید حداقل دو الی سه هفته وقت صرف کرد، می گوید: بهترین زمان بار گذاشتن گندم برای رشد و جوانه زدن اواخر بهمن و اوایل اسفند است که همزمان با گندم های کاشته شده در طبیعت است.

 وی می افزاید : ابتدا برای تهیه سمنو به تعداد دیگ هایی که قرار است سمنو پخته شود (برای هر دیگ ۷ پیمانه) گندم را پاک کرده و به خوبی شستو می دهیم، سپس در پارچه ای مخصوص ریخته و در آب ملایم می گذاریم تا جوانه بزند که این کار سه روز طول می کشد.

نامور ادامه می دهد: سپس گندم های جوانه زده را در سینی های بزرگ و پهن می ریزیم تا در طول یک هفته قد جوانه های گندم به ۱۰ الی ۱۵ سانتی متر برسد و بعد از آن به همراه تعدادی از فامیل و خانم های همسایه های شروع به چیدن جوانه گندم کرده و یک شب همه آن ها را در هاون مخصوص که در بین ترکمن ها بعنوان "سوقی" معروف است می کوبیم .

 "سوقی" یا هاوان مخصوص کوبیدن جوانه گندم در بین ترکمن ها از درخت "ارس" به صورت دستی ساخته شده است .

نامور درباره نحوه پخت سمنو می گوید: در زمان کوبیدن ۷ بار آب جوانه ها گرفته می شود و بعد آب گرفته شده از جوانه ها در دیگ ریخته شده و ۴ ساعت جوشانده می شود.

 وی ادامه می دهد: بعد از ۴ ساعت وقتی که آب درحال جوش جوانه های گندم تیره رنگ شد آرد که تنها مکمل سمنو است به آن اضافه می شود و دوباره ۴ ساعت دیگر و بعضا ۶ ساعت جوشانده می شود و در تمام این مدت هم باید مراقب بود تا سمنو به ته دیگ نچسبد، به همین دلیل با چندین نفر پخت سمنو انجام می شود و کمک حال یکدیگر هستند .

این بانوی ترکمن می گوید: بعد از پخته شدن سمنو در دیگ را می بندیم و یک شب می گذاریم تا سرد شود و فردای آن روز شروع به تقسیم و پخش کردن آن در بین همسایه ها و اقوام می کنیم .

پخت سمنو در بین ترکمن ها با آیینی خاصی انجا می شود

بانوی دیگر که از اهالی جرگلان نیز می گوید: به مدت ۲۲ سال است در تهران ساکن بودم  و ۱۴ سال نیز هرساله در آنجا هم سمنو پختم، هر جا باشم مراسم سمنو پزان را برگزار می کنم .

گلی بهادری می افزاید: پخت سمنو در بین ما ترکمن ها به عنوان آش حضرت فاطمه و عایشه است که در باور و حکایت هایی که شنیده ایم در زمان این بزرگوارن کافران در حال خوردن حلوا بودند که حضرت حسن و حسین(رض) که کودک بودند هوس خوردن حلوا می کنند به همین دلیل حضرت فاطمه و عایشه  مقداری گندم را به این شکل در آب می گذارند و بعد از آن که رشد کرد برای فرزندانشان سمنو را می پزند که به آش عایشه و فاطمه معروف می شود .

وی با بیان اینکه پخت سمنو یعنی نزدیک شدن به قرب الهی ادامه می دهد: از زمان شروع پاک کردن گندم برای کاشت با نیت خالص و با وضو انجام می شود سپس زمانی که به آن آب می دهیم نیز با وضو و صلوات و دعا همراه است و در این دو الی سه هفته ای که گندم به دست گرفتیم به نیت پخت سمنو تماما با ذکر و دعا و صلوات همراه است .

وی بیان می کند: هرساله نذر سمنو پزان دارم و از ۱۴ سال قبل نیت کردم که تا هفت سال سمنو بپزم و بعد از هفت سال که گذشت دوباره نیت هفت ساله کردم و امسال نیز با نیت هفت سال دیگر سمنو می پزم و در بین همسایه ها تقسیم می کنم .

بهادری درباره یک شب گذاشتن سمنو بعد از پخته شدن آن نیز اظهار می کند : بعد از پخت سمنو به نیت اینکه حضرت فاطمه و عایشه بر سر دیگ ما حاضر شوند و تبرک کنند یک شب بعد از پخت سمنو را در مکانی سرد می گذاریم و روز بعد تقسیم می کنیم .

بهادری درباره باور آمد و نیامد سمنو برای برخی خانواده ها که در بین مردم رایج است، می گوید: این باورها از نظر من اشتباه است چرا که با پخت سمنو عملا کار اشتباهی صورت نمی گیرید بلکه خانواده ها را دور هم جمع می شوند و باعث یاد کردن همسایه در این زمان نیز می شود و نکته مهم آن ارتباطی است که با شروع کاشت گندم و تا پخت و تقسیم آن به خدای متعال برقرار می شود و در طول این مدت به خدا نزدیکتر می شویم .

انتهای پیام /