به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا، به نقل از طنین یاس؛ مولوی از شاعران مردم گرای ضد دربار حکومت های جابر زمانه اش بود. او شاهان را فرعون های ظالم معرفی می کند. او از صوفیانی بود که دل دریایی دارند و آنچه مولانا را " مولانا" کرده بود همین دل دریایی و گشودگی وی به جهان پر رمز و رازی بود که وحدتش می‌خوانند.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, طنین یاس,,
مولانا دارای پنج اثر بنام های مثنوی، دیوان کبیر، مکتوبات، مجالس سبعه و فیه ما فیه است. امامی آثار ولی به ویژه مثنوی از جمله آثار ادبی کهنی است که ترک های ساکن فلات آناتولی همواره به آنها توجه داشته اند. مولانا در آثار با ارزش خود درباره طرز زندگی انسان و عشق الهی حرف می زند. او در مثنوی خداوند و خلیفه او در زمین – یعنی انسان- را ستایش می کند.
,,
در کتاب مثنوی، وظایف انسان بر روی زمین با آیات قرآن و احادیث شریف مشخص شده است. قرآن در نظر مولانا به رسنی مانند است که خلایق باید به آن چنگ زنند تا نجات یابند. آری مولوی با قرآن انس و الفت داشته و دائما در آن غور و تفحص می کرده و این حقیقت که مثنوی مشحون از آیات قرآنی و احادیث نبوی و اساسا از فکر و فرهنگ اسلامی است واقعیت دارد. بنظر مولانا توجه به بطن قرآن و معانی و اسرار آن بسیار ارزشمند تر از حفظ کردن آن است.
,,
مولانا هر جا مردانگی را یاد می کند از حضرت علی(ع) نام می برد. زیرا حضرت امیرالمؤمنین (ع) برای او حکومت بر تن و روح است. آری مولا در چشم و دل مولانا تجسم عینی شجاعت و مروت است. اینکه مولانا هر جا مردانگی را یاد می کند از حضرت علی(ع) نام می برد. زیرا حضرت علی(ع) برای او حکومت بر تن و روح است. آری مولانا در چشم و دل مولانا تجسم عینی شجاعت و مروت است.
,,
اینکه مولانا با وجود سرودن اشعار بسیار و بی شمار تخلص خموش را بر می گزیند خالی از حکمت نیست. مولانا در برابر گفتن به شنیدن بیشتر توجه دارد. در جهان بینی مولوی ارزش خموشی از سخن بیشتر است، چرا که در گفتار، پوششی برای آن دگرگیتی است، زنگاری است بر آیینه دل که نمی گذارد زیبایی یار ازلی در جام جم دل نمایان شود.
,,
مولوی؛ پخته و سوخته و گداخته ای است میان خامان و در نیابد حال پخته هیچ خام و به ناچار سخن کوتاه می کند. او شاید جدا افتاده از یار و دیار آغازین باشد. مولوی مرغ بال ملکوت است و نی جدا مانده از نیستان.
,,
هر که او از همزبانی شد جدا *** بی زبان شد گر چه دارد صد نوا
,,
مولای با اندیشه های گسترده اش در حقیقت نحله تصوف را غنی ساخت. مولانا الهام بخش طریقت مولویه است و هدف اصلی این طریقت تحصیل عشق الهی است. او می گوید: راه پیغمبر ما، محمد(ص) راه عشق است. اگر عشق نداری؛ مرده ای بیش نیستی!
,,
اما اساس طریقت مولویه "عشق و سماع" است، سماع رقصی همراه با سرود و آهنگ است. در سماع دوازده تن از صوفیان به شکل دایره گرد هم می آیند. آنگاه پس از درود و صلوات بر پیغمبر اسلام و مولانا، زمزمه آغاز می کنند و از سمت شرق به غرب همچون عقربه ساعت چرخ می خورند. صوفیان دست چپ خود را باز می کنند و دست راست خود را پایین می اندازند و با سرعتی ملایم حرکت دورانی خود را بدون خستگی و کوچک ترین لغزش و اشتباهی انجام می دهند. جلال الدین رومی درباره سماع چنین می گویند:« در شما آرزوی یکی شدن با محبت الهی وجود دارد. از این جهت، سماع غذای عاشقان و باعث صافی روح است.»
,,
مولانا در فحوای آثار خود عقایدی را ارائه می کند که تا کنون برای مردم تمام عصرها تازه و نو بوده است. او احترام ویژه ای برای منزلت انسان ها قایل است و میان مذاهب، نژادهای مختلف و حتی فقیر و غنی تفاوتی قائل نمی شود. مولوی با الهام گرفتن از فعل رحمانیت و بخشندگی خداوندبه خطاهای انسان با خوشبینی می نگریست و با حقیر شمردن بانوان مخالف بود.
,,
او افکار ژرف خود را که نشأت گرفته از دین اسلام و حاصل پیروی از راه حضرت محمد(ص) بود را در جا به جای آثارش و در قالب اسرار بیان کرده است. آثار مولوی از نظر هنر شاعری بسیار عمیق و تأثیرگذار است. به عقیده شاعر، طبیعت دائما در حرکت و تغییر است. در اشعار مولوی تفکر و مایه ای دیاکلتیکی وجود دارد و تقریبا از همین روست که متفکران امروزی از میان شارعان کلاسیک به وی توجه ویژه ای دارند. در آثار ادبی مولانا تمام پدیده های طبیعی با رقبت رشد می کنند در واقع تضاد عمال پیشرفت کائنات است. بین دوستی و دشمنی، عدالت و بی عدالتی، دانایی و نادانی، خوبی و بدی، راستی و دروغ و حق و باطل و ... همیشه مبارزه ای وجود دارد تا سیر رو به کمال هستی متوقف نشود. از دیدگاه مولانا خوبی و بدی در کنار هم زیبنده و به هم وابسته است. گاهی از بدی، خوبی می روید و گاهی از خوبی، بدی!
,,
مولوی، چه در مثنوی و چه در دیوان کبیر، همواره کسب علم و هنر را تشویق و تبلیغ می کند. از دیدگاه او علم و هنر مرغی است با دو بال نیرومند، ولی شبه و گمان، همچون مرغی تک بال است. بنابراین، پروانه با شبهه و گمان ممکن نیست، صاحب شک و شبهه یا یک بال بیش از دو قدم نمی تواند پرواز کند. تنها صاحب علم و دانش مثل مرغی که دو بال دارد و قادر به پروازهای دور و بلند است. مولوی در صحبت از علم هم به علوم ظاهری و هم به علوم باطنی نظر دارد. علوم ظاهری نیازمند استدلال و برهان است ولی استدلال همیشه قابل انکار و استفاده نیست. چرا که: پای استدلالیان چوبین بود پای چوبین سخت بی تمکین بود
,,
فقط علمی که از قلب و حالات روحی انسان کامل سرچشمه می گیرد قابلیت درک حقیقت الهی را دارد. عارف باید از قیل و قال استدلال بگذرد تا به مقام حال برسد و به درک اسرار الهی توفیق یابد.
,,
دفتر صوفی سواد صرف نیست *** جز دل اسپید همچون برف نیست
,جهان بینی فلسفی مولوی، جهان بینی بشر دوستانه و انسان گراست. کانون افکار و آرای او انسان است و در آثارش مشکلات باطنی بشر را تبیین و تفسیر می کند. اگر جوامع اسلامی و فراتر از آن جامعه جهانی همدل و همسر با مولوی بود، شاید جهان امروز شکلی دیگر گونه و زیباتر داشت و انسان ها از هر نژاد و ملت و دین و مذهب و مشرب، دوست و برادر هم بودند.
,,
آری اشعار مولوی گنجینه بی حد و اندازه معنای درباره انسان و عالم است. به همین دلیل می توان او را از شخصیت های بزرگ الهی دانست که مشرق و مغرب عالم را با کلام خود تسخیر کرده و انسان ها را به سعادت روحانی هدایت نموده است. به همین دلیل است که بنا به گواهی" سلطان ولد" پسر جلال الدین رومی، وقتی که مولانا دنیای فانی را ترک کرد، هم مسلمانان هم یهودی و هم مسیحی که با مضمون سخن الهی او آشنا بودند، عزادار شدند زیرا:
,کرده او را مسیحیان معبود *** دیده او را یهود خوب چو هود
,عیسوی گفته اوست عیسی ما *** موسوی گفته اوست موسی ما
,,منابع:
ارزش خاموشی در ادبیات " روزنامه کیهان" 10 اردیبهشت 1390
ترجمه های ترکی مثنوی، کارا اسماعیلی، نشریه سخن عشق، شماره 4، پاییز و زمستان 1385
مروری اجمالی بر دیدگاه های عرفانی جلال الدین رومی، علی قل اف. نشریه سخن عشق، شماره 4 پاییز و زمستان 1385
مولوی شناسی در ازبکستان، الغ بیک سعید اف، سخن عشق، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1385
منابع:
,ارزش خاموشی در ادبیات " روزنامه کیهان" 10 اردیبهشت 1390
,ترجمه های ترکی مثنوی، کارا اسماعیلی، نشریه سخن عشق، شماره 4، پاییز و زمستان 1385
,مروری اجمالی بر دیدگاه های عرفانی جلال الدین رومی، علی قل اف. نشریه سخن عشق، شماره 4 پاییز و زمستان 1385
,مولوی شناسی در ازبکستان، الغ بیک سعید اف، سخن عشق، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1385
,انتهای پیام/غ
]
ارسال دیدگاه