چگونگی تغذیه کودکان دبستانی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از  پایگاه اطلاع رسانی نمره 20 لز کرمان؛ بعد از خانواده دومین مکان مهم اجتماعی جهت تربیت و آموزش علم و دانش به کودکان مدرسه است که شامل سن 6 تا 12 سالگی در مقطع دبستان است. در این گروه سنی، سرعت رشد جسمانی آهسته و مداوم بوده، به طوری که به آن، دوره‌ی پنهان و خاموش رشد گفته می‌شود، پدیده‌ای که در مقابل تغییرات عمده و آشکاری از لحاظ جسمی در دوران نوزادی و نوجوانی رخ می‌دهد.

در کودکان رده‌ی سنی دبستان تغییراتی از نظر ارتقای مهارت‌های عصبی، عضلانی و رشد مهارت‌های شناختی احساسی، عاطفی و اجتماعی به وجود می‌آید که به نسبت این یکنواختی و کندی رشد جسمانی نیز تغییراتی در وضعیت اشتها و دریافت غذایی ایجاد می‌شود که برای والدین نگران‌کننده بوده و باعث ایجاد تنش‌هایی بین آنها با فرزندانشان در زمینه‌ی غذا خوردن می‌شود.

والدین نباید از کودکی که میزان مصرف غذایی او به نوع فعالیت و تحرک بدنی بستگی دارند، انتظار داشته باشند یا به اندازه‌ی یک نوزاد و حتی برعکس مثل یک شخص بزرگسال اشتها داشته باشد، در این محدوده‌ی سنی رشد شخصیت و حس استقلال‌طلبی، علائق و انتخاب‌های غذایی کودکان دستخوش تغییر شده و به غیر از خانواده، تحت تاثیر محیط مدرسه، دوستان و همسالان نیز قرار می‌گیرد.

کودکان آسیب‌پذیرتر از بزرگسالان هستند و به همین دلیل کمبودها و اختلالات تغذیه‌ای می‌تواند موجب کاهش قدرت آنان شده و بر میزان یادگیری و حافظه‌ای آنها تاثیر منفی بگذارد، به همین علت ‌تغذیه‌ی صحیح و کافی برای سلامت کودکان به معنای سرمایه‌گذاری در جهت تامین سلامت جامعه در آینده اهمیت داد.

برای تشخیص وضعیت رشد کودکان نیاز به بررسی از طریق اندازه‌گیری قد و وزن است، البته پیشرفت رشد کودکان این سنین متفاوت بوده، چرا که برخی از آنها به طور ارثی کوتاه قد و بعضی بلندقد و ظریف هستند، ولی به طور متوسط در سنین 6 تا 12 سالگی میزان افزایش وزن حدودا 2 تا 3 کیلوگرم در سال و افزایش قد طبق جدول استاندارد بین‌المللی برای پسران 5 تا 5.5 سانتی‌متر در سال و برای دختران 5 تا 8 سانتی‌متر در سال است.

به طور تقریبی سن رشد و بلوغ دختران 2 سال جلوتر از پسران است و به همین علت نیز شاهد رشد قدی در رده سنی ابتدایی در دختران نسبت به پسران هستیم،  روند رشد قدی نسبت به سن و وضعیت وزن نسبت به قد در کودکان عامل مهمی در تشخیص سلامت آنها بوده و چنانچه رشد قدی و وزنی کودک با توجه به سن او در محدوده‌ی طبیعی و منطبق با استاندارد نباشد، باید این مساله مورد توجه قرار گیرد.

نیازهای تغذیه‌ای کودکان دبستانی  نیاز به انرژی در یک کودک با توجه به متابولیسم پایه و نسبت رشد و فعالیت او تعیین می‌شود که باید حدود 50 تا 60 درصد این انرژی از کربوهیدرات (مواد قندی، نشاسته‌ای)، 25 تا 30 درصد از چربی و 10 تا 15 درصد از پروتئین تأمین شود که در واقع مصرف کم یا زیاد مواد انرژی‌زا لاغری یا افزایش ژن (چاقی) کودکان را در پی دارد.

کودکان فعال و پرجنب و جوش در مقایسه با آنهایی که بیشتر طرفدار سرگرمی‌های کم‌تحرک مثل تماشای تلویزیون و بازی‌های رایانه‌ای هستند، به انرژی بیشتری نیاز دارند.

کودکان به پروتئین کافی جهت تأمین رشد، حفظ و ترمیم بافت‌های مختلف بدنشان احتیاج دارند، در این برنامه‌ی غذایی کودکان باید یک تا 1.2 گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدنشان مصرف کنند و حتی‌الامکان دو سوم از این پروتئین را از منابع غذایی حیوانی و با ارزش بیولوژیکی بالا تأمین کنند.

مصرف ویتامین‌ها و املاح معدنی  جهت رشد و تکامل مطلوب باید برنامه‌ی غذایی روزانه‌ی کودکان حاوی انواع ویتامین‌ها و املاح معدنی باشد، در صورتی‌که کودکان از تمام مواد غذایی به میزان کافی و متنوع استفاده کنند، نیاز آنها به ریزمغذی‌های مختلف تأمین خواهد شد که از جمله املاح معدنی ضروری جهت تأمین رشد و سلامت کودکان می‌توان به آهن، کلسیم و فسفر، روی، گروه نان و غلات، شیر و فرآورده‌های آن، گوشت و جانشین‌ها، میوه و سبزیجات اشاره کرد.

وعده‌ها و میان وعده‌های غذایی: برنامه غذایی کودکان در طی روز باید شامل سه وعده‌ی اصلی (صبحانه، ناهار، شام) و حداقل 2 میان وعده باشد. با توجه به اینکه میزان اشتها و میل به غذا در کودکان دبستانی در مقایسه با سنین قبل و بعد از آنها کمتر است، پس در نظر گرفتن تعداد وعده‌های بیشتر روزانه می‌تواند نیاز تغذیه‌ای آنها را بهتر تأمین کند.

صبحانه یکی از وعده‌های غذایی مهم است که کمتر مورد اهمیت قرار می‌گیرد این وعده‌های اصلی غذایی باید حداقل 20 درصد از نیاز انرژی روزانه‌ی کودک را تأمین کرده و حاوی مواد غذایی متنوع و مغذی مثل نان، شیر، پنیر، گردو، تخم‌مرغ و آب میوه‌ها‌ست.

تاثیر بسزایی میان وعده‌ها دارند  مثل ساعت 10 صبح و عصرانه در حفظ سلامت تغذیه‌ای کودکان مشروط براینکه از انواع خوراکی‌ها و مواد غذایی مناسب و مغذی‌ها در آنها استفاده شود ساعت صرف میان وعده باید به گونه‌ای باشد که کودک اشتهای خود را برای وعده‌های اصلی از دست ندهد.

خوراکی‌ها و مواد غذایی مثل انواع میوه‌های تازه‌ی فصل، سبزی‌های تازه، آب‌میوه‌های طبیعی، میوه‌های خشک (کشمش، انجیر خشک، آلبالو خشک، توت خشک و...)، مغزها (گردو، پسته، بادام، فندق، و...) بیسکویت ساده یا کیک‌های ساده خانگی همراه با شیر، ساندویچ‌های نان و پنیر و گردو، نان و پنیر و گوجه‌فرنگی و خیار، نان و تخم‌مرغ و... به عنوان میان وعده‌های مغذی شناخته شده‌اند که می‌توانند در کنار تأمین درصدی از انرژی مورد نیاز، میزانی از مواد مغذی لازم مثل پروتئین، چربی‌های مفید، املاح معدنی و ویتامین‌ها را برای کودکان در ساعات مدرسه تامین کند.

تنقلات و خوراکی‌هایی مثل انواع شکلات‌ها، بیسکویت‌های شکلاتی و کرم‌دار، شیرینی‌های خشک و تر، چیپس، پفک، نوشابه‌های گازدار، آب میوه‌های صنعتی ‌یا ساندویچ‌هایی که در بوفه‌ی مدارس به فروش می‌رسد، دارای انرژی بالا ولی چگالی مواد مغذی پایین هستند. مصرف آنها در میان وعده‌ها نه تنها نیازهای تغذیه کودکان را تأمین نمی‌کند، بلکه اشتهای آنها را جهت صرف وعده‌های اصلی از بین می‌برد.

‌انتهای پیام/ه