به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ شهر یثرب که پس از هجرت نبی اعظم به آن مدینه النبی یا مدینه نامگذاری شد در ۴۵۰ کیلومتری شمال شرقی مکه در ناحیه حجاز قرار دارد.
این شهر از سطح دریا ۵۹۷ تا ۶۳۹ متر ارتفاع دارد، شهر مدینه در میان دو رشته حره (سنگ های سیاهی که به صورتی خشن سطح زمین را پوشانده و پستی و بلندی تپه‌ای دارند ولی به صورت کوه نیستند) قرار گرفته که یکی در شرق با نام «حرّه واقم» و دیگری در غرب با نام «حرّه وبره» است. آشکارترین کوه در مدینه منوره، کوه اُحد است.
هوای مدینه گرم و بیابانی است ولی نسبت به شهر مکه معتدل و دمای آن پایین‌تر است. تابستانها دمای این شهر تا بیش از ۴۵ درجه سانتیگراد بالا می‌رود. آب شرب و کشاورزی در این شهر غالبا از نزولات آسمانی و چاه تامین می‌شود.
در گذشته، آبهای زیرزمینی مدینه در سطح کمی از زمین قرار داشته و با کندن چاه به سهولت به دست می‌آمده و از چاه برای مصارف زراعی و شرب استفاده می‌کرده‌اند.
هوای مدینه گرم و بیابانی است ولی نسبت به شهر مکه معتدل و دمای آن پایین‌تر است. تابستانها دمای این شهر تا بیش از ۴۵ درجه سانتیگراد بالا می‌رود. آب شرب و کشاورزی در این شهر غالبا از نزولات آسمانی و چاه تامین می شود.
در گذشته، آبهای زیرزمینی مدینه در سطح کمی از زمین قرار داشته و با کندن چاه به سهولت به دست می‌آمده و از چاه برای مصارف زراعی و شرب استفاده می کرده اند.
اقتصاد مردم مدینه در صدر اسلام
در دوره ظهور اسلام، یثرب از نظر اقتصادی با مکه تفاوت داشت. اقتصاد مکه بر پایه بازرگانی بود ولی اقتصاد مدینه غالبا بر حول محور کشاورزی می چرخید. کشت و زرع در مزرعه ها و نخلستانهای نواحی مختلف منطقه از جمله قبا و نزدیک کوه احد رونق داشت.
خرما و انگور مهمترین محصولات مدینه بودند؛ اما نخل منشاء اصلی حیات اقتصادی در این شهر به شمار می‌رفت که از میوه آن به‌عنوان غذا و از چوب آن در ساختمان ها استفاده می شد. با این حال غالب مردم از وضعیت مالی مناسبی برخوردار نبودند، چرا که دو قبله اوس و خزرج ساکنان اصلی این منطقه، به مدت ۱۲۰ سال با هم دشمنی داشتند.
آنها وقتی با هم می جنگیدند به جنگ تن به تن اکتفا نکرده بلکه باغ ها و مزارع هم را آتش می زند، چاه های آب هم را تخریب و حیوانات یکدیگر را نابود می کردند، طولانی شدن این دشمنی ها از نظر مالی باعث دامن زدن به فقر و از نظر روحی و روانی باعث تخریب روح و روان مردم این دو قبیله شده بود، آنها آرزوی داشتن یک مصلح برای ایجاد صلح و داشتن رئیس قبیله ای واحد داشتند، با شنیدن آوازه پیامبر جدید مشتاق دیدار و دعوت از او شده و سرانجام با دعوت عمومی از نبی اعظم(ص) او را به یثرب آورده و دور او گرد آمدند.
پیامبر اعظم پس از استقرار در مدینه و با ایجاد صلح و دوستی بین ساکنان شهر و با تشویق های پیوسته به درختکاری و کشاورزی، باعث رونق اقتصادی این شهر و روستاهای اطراف آن شدند، به عنوان نمونه، پیامبر صلی الله علیه و آله می فرمودند: مَن نَصَبَ شَجَرَةً و صَبَرَ عَلى حِفظِها والِقیامِ عَلَیها حَتّى تُثمِرَ کانَ لَهُ فی کُلِّ شَى ءٍ یُصابُ مِن ثَمَرِها صَدَقَةٌ عِندَاللّه ِ؛ (میزان الحکمه، حدیث ۹۱۴۳) هر کس درختى بکارد و در نگهدارى آن بکوشد تا میوه دهد، در برابر هرچه از آن میوه به دست آید، پاداشى نزد خدا خواهد داشت.
یا در روایت دیگری می فرماید:
إن قامَتِ السَّاعَةُ و فِی یَدِ أحَدِکُم فَسیلَةٌ، فإنِ استَطاعَ أنْ لایَقومَ حَتّى یَغرِسَها ، فَلیَغرِسْها؛ (کنزالعمّال ، حدیث ۹۰۵۶ )؛ اگر قیامت فرا رسد و در دست یکى از شما نهالى باشد، چنانچه بتواند برنخیزد تا آن را بکارد، باید آن را بکارد.
بر اساس اعترافات تاریخی، اهل بیت علیهم السلام در باغداری و زراعت صاحب سبک بودند و باغهای آنها آنچنان پربار و زیبا بود که بنی امیه حاضر بودند آن باغها را به هر مبلغی خریداری و تصاحب کنند.
توصیه های نبی اعظم به کشاورزی و کاشت درختان مثمر و تلاش های عملی امام علی (ع) در حفر چاه ها و ایجاد نخلستان ها، آنچنان باعث رونق باغداری شده بود که "آندره واتسون" در کتاب "پیشرفت های کشاورزی در قرون اولیه اسلام" می نویسد: در نیمه اول قرن دوم هجری در بازار بصره ۱۶۰ نوع رقم خرما به فروش می رسید و در قرن چهارم هجری تعداد گونه های خرما در بازار بصره بی شمار بود!
]
ارسال دیدگاه