"چشمه سبز"، نگین رشته کوه بینالود

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صبح توس، خراسان رضوی با ده‌ها ناحیه حفاظت شده، شکار ممنوع، حیات وحش، تالاب‌ها، آبگیرها و برکه‌های متعدد و شمار چشم‌گیری از انواع گونه‌های جانوری و گیاهی تنوع زیستی و ژنتیکی فراوانی دارد.

خراسان رضوی آبگیرهای فراوانی دارد که چشم‌نوازترین آنها اثر طبیعی دریاچه بزنگان است و هشت تالاب و دریاچه این استان به عنوان مناطق تحت حفاظت و مدیریت اداره کل حفاظت محیط زیست قرار دارند و چند اثر طبیعی دیگر نیز دارای قابلیت ثبت در این فهرست قرار گرفته است.

تالاب به طور کلی به محیطی گفته می‌شود که حالتی میان خشکی و آب دارد. مرداب، باتلاق، خلاش و پوداب انواع مختلف تالاب‌ها هستند که هر کدام با یکدیگر متمایز هستند. همیشه و همه جا در فرهنگ‌ها و زبان‌های مختلف واژه‌هایی وجود دارد که معنای نزدیکی داشته باشند و با رجوع به آن‌ها، خواننده را درگیر معنا و مفهوم خود کنند در این میان نام تالاب و دریاچه نیز تا حدودی این نزدیکی را با هم دارد.

برروی سطح زمین ناحیه‌های فرو رفته‌ای وجود دارد که با آب پر شده است، این چاله‌های پر آب وسیع و عمیق دریاچه نامیده می‌شود مانند دریاچه ارومیه، دریاچه پریشان و دریاچه بزنگان.

دریاچه‌ها راه به جایی ندارند و پس از گذشت زمان ممکن است خشک شوند و یا به باتلاق تبدیل شوند؛ بنابراین دو واژه تالاب و دریاچه نزدیکی معنایی فراوان و متفاوتی دارند بنابراین با تفاوت‌هایی بسیار اندک مشابه هم محسوب می‌شوند.

هشت تالاب در دایره حفاظت

تورج همتی، مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی گفت: در حال حاضر در استان خراسان رضوی هشت تالاب در فهرست مناطق تحت مدیریت محیط زیست استان قرار گرفته است و ۹ منطقه دیگر نیز به عنوان تالاب معرفی شده‌اند.

همتی افزود: رودهای حفاظت شده تجن و کشف رود، اثر طبیعی- ملی دریاچه بزنگان، بخشی از رودخانه کال شور سبزوار واقع در پناهگاه حیات وحش شیراحمد، بخشی از کال مژن آباد در منطقه حفاظت شده سیرخون، دریاچه چشمه سبز گلمکان واقع در منطقه بینالود، رودخانه شمخال واقع در منطقه بادام و کال شور گناباد واقع در مناطق شکار ممنوع نوبهار و سه کوهک، تالاب های حائز اهمیت استان و در فهرست مناطق تحت مدیریت این اداره کل است.

وی ادامه داد: رودخانه‌های هریرود، زنگلانلو، اترک، لائین و ایده لیک نیز به عنوان مناطق مستعد جهت معرفی به عنوان تالاب‌های تحت حفاظت محیط زیست مطرح هستند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی خاطر نشان کرد: بر اساس تعریف کنوانسیون رامسر از تالاب‌های طبیعی و مصنوعی، ۵۱ منطقه در این استان قابلیت معرفی به عنوان تالاب و میکرو تالاب را دارند که از آن جمله آن‌ها می‌توان به  سدها و آب بندان‌ها اشاره کرد.

چشمه سبز ثروت پنهان خراسان

دریاچه "چشمه سبز" گلمکان دریاچه‌ای طبیعی است که در دامنه شمالی رشته کوه بینالود (شمال خراسان) قرار گرفته و مشرف بر حوضه آبریز رودخانه گلمکان است.

این دریاچه کوهستانی که در ارتفاع دو هزار و ۵۰۰ متری از سطح دریا واقع شده، یکی از نقاط جذاب و دیدنی استان خراسان رضوی است و در حدود ۲۰ کیلومتری روستای بزرگ گلمکان قرار دارد.

این چشمه به وسیله دیواره‌های کوهستانی احاطه شده است و در یکی از بلندترین نقاط رشته کوه بینالود قرار دارد و از چشمه‌های متعدد این محل به نام چشمه اشتها معروف است.

اهمیت چشمه سبز به هوای مناسب و مطلوب آن است که مردم این چشمه را چشمه سوز می‌خوانند  و در متون از آن با نام « چشمه سو» و «چشمه سبز » یاد می‌کنند و به نظر می‌رسد که غرض از « چشمه سو» ی شاهنامه همین چشمه باشد ‌چرا که مردم خراسان معمولا  “سبز” را “سوز” تلفظ‌ می‌کردند.

“گلمکان” نیز به لحاظ لغوی به مکان رویش گل گفته می‌شود و این شهر در گذشته به گورمکن معروف بوده است و قدمت آن به پیش از اسلام مربوط می‌شود.

 دریاچه  چشمه سبز ۱۵ هکتار مساحت داشته و از آب این دریاچه برای آبیاری باغات و اراضی کشاورزی استفاده می‌شود و در دریاچه ماهی‌های بزرگ و کوچکی وجود دارد که گاه گردشگران را برای ماهیگیری به این مگان جذب می‌کند.

چشمه سبز به هوای متعادلش معروف بوده و یکی از ویژگی‌های مهم این دریاچه همین هوا و طراوت همراه با آن است.

دریاچه چشمه سبز با هوای معتدل و منظره‌ای زیبا، بارها در کتاب‌های گوناگون آمده و در واقع افسانه‌ و داستان‌های زیادی در قلب این چشمه نهفته است و یکی از قدیمی‌ترین کتاب‌هایی که در آن نام چشمه سبز ذکر شده کتاب نزهه القلوب حمدالله مستوفی است.

انتهای پیام/