به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ دریک نگاه وطبقه بندی کلی هدف گرایانه، دونوع رویکرد در قبال اداره شهر و مدیریت شهری وجود دارد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,
الف : رویکرد سازه محور وکالبد گرا که شهر را از منظر کالبدی، سخت افزاری ومادی گرایانه می بیند و نگاهش به اداره شهر ، اداره فن سالارانه ، بعضا سوداگرانه مبتنی بر ارزش زمین ، بنا ، سازه ها ، املاک ، پروژه های بزرگ مقیاس و از دریچه غالب عمرانی و شهرسازی است که اسم این رویکرد را، نگاه تیرچه بلوکی به شهر می‌نامیم.
,
ب: رویکرد انسان گرا ، رفتارمحور و اجتماعی گونه به شهر است ، که در این حالت شهر را بعنوان مظهر حیات اجتماعی و مدنی می دانند .
,
در این شهر انسان و نیازهای اجتماعی، فرهنگی ونرم افزارگونه اش ، مهمتر از ترکیب های سیمان ، آهن ، آجرهایش وتیرچه بلوک هایش است.
,
اسم این رویکرد به شهر را نگاه سیر وسلوکی به شهر می‌نامند.
,
حال به برخی از مختصات این دو رویکرد خلاصه وار اشاره ای می کنیم:
,
• مبنای ️نگاه شهرسازان در رویکرد تیرچه بلوکی ، سازه ، ساختن ، شکل و فرم بیشتر است. اما در رویکرد سیروسلوکی ، محتوا ، تغییر رفتار ، سازگاری اجتماعی و فرهنگی و انسانی بیشتر مورد توجه است.
,
• ️در رویکرد تیرچه بلوکی ، نظر ودیدگاه مهندسان ، شهرسازان واقتصاددانان بر نظر جامعه شناسان ، روانشناسان ، فرهنگ شناسان و اصحاب علوم انسانی ترجیح دارد.
,
• ️در نیازسنجی، امکان سنجی ، طراحی و اجرای پروژه‌های شهری ، پیوست های عمرانی ، مالی و فنی بر پیوست های فرهنگی ، انسانی و اجتماعی ترجیح دارد.
,
• ️در رویکرد سیر وسلوکی ، قاعدتا باید آنچه اهمیت بیشتری داشته باشد طراحی ، ساخت و بهره برداری از پروژه ها به گونه ای است که نشاط و شادی ، همبستگی ، افزایش و عمق یافتگی بیشتر روابط انسانی و اجتماعی ، کاهش خشونت و خستگی شهری ، افزایش احساس آرامش وامنیت روحی ، روانی ، فردی و اجتماعی وسر زندگی افزایش یابد ، در حالیکه نتیجه اعمال رویکرد تیرچه بلوکی ، افزایش پل ها ، بزرگراه‌ها، مگا مال ها ، ساختمان‌ها ، مراکز بزرگ و غول پیکر مسکونی و تجاری و... می باشد.
,
• در طراحی و اجرای پروژه‌های مبتنی بر نگاه تیرچه بلوکی ، معمولا پول و منافع بیشتری نهفته است. اصطلاحا این گونه پروژه های بزرگ مقیاس پول خور هستند وچه بسا که بخش‌های زیادی از این پول در زیر زمین هزینه می‌شود ، جایی که عموم شهروندان نمی بینند!!!
,
• طرح ها و پروژه‌های مبتنی بر رویکرد تیرچه بلوکی، ساده‌تر، زود بازده تر و عینی تر در معرض دید و بهره برداری هستند.
,
• در حالیکه طرح ها و برنامه های مبتنی بر رویکرد سیروسلوکی ، بدلایل مختلف ازجمله دخالت عوامل پیش بینی نشده انسانی و اجتماعی ، زمان بری ذاتی تغییر رفتار اجتماعی و انسانی بهره برداران آن، دخالت سلایق و علایق مختلف در سیر وجهت گیری آنها و کیفی و محتوایی بودن ، پیچیده تر و چند لایه بوده که در این حالت آثار و پیامدهای آن کمتر و دیرتر در معرض عموم قرار خواهد گرفت.
,
• اگر قرار باشد بدلایل مختلف ازجمله کمبود منابع مالی، از طرح ها و پروژه هایی صرف نظر شود، شک نکنید که اول از طرح ها و پروژه های اجتماعی ، فرهنگی و انسانی کم می‌شود ، چون از دید خیلی ها اینگونه طرح ها ، نیاز ثانویه تلقی شده که اهمیت وضرورت کمتری دارند.
,
• ️از نگاه برخی از کارشناسان حوزه های شهرسازی و معماری که طرفدار رویکرد تیرچه بلوکی هستند ، علم و دانش مربوط به تیرچه و بلوک سازی ، خاص بوده و در صلاحیت عالمان فن است. ولی از آنجایی که به زعم خیلی ها اظهار نظر و داوری در مسائل انسانی ، اجتماعی و فرهنگی ، خیلی نیازمند تخصص و مهارت خاصی نیست ، لذا عموم جامعه می توانند در بود نبود و چگونگی اجرای برنامه ها و طرح های سیر و سلوکی نظر دهند و اظهار فضل نمایند.
,
• به همین منوال مثلا برای تصدی پست معاونت شهرسازی یا عمرانی شهرداری یک منطقه، حتما باید تخصص مربوطه را داشته باشی ولی برای تصدی پست معاونت فرهنگی و اجتماعی شهرداری یک منطقه لزوما تخصص، دانش و تجربه فرهنگی و اجتماعی لازم نیست!!!
,
✔️ حال سوال اینجاست :
,
• دراداره 40 ساله شهرهای ما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بخصوص اداره کلانشهر تهران، کدامیک از این دو رویکرد حاکم بوده است؟ چرا؟ بنا بر کدام مصادیق ومستندات؟
,
• به نظر شما اداره فعلی و آتی کلانشهر تهران باید چگونه و با توجه بیشتر به کدامیک از این دو رویکرد باشد؟ چرا؟
,
علی افشاری آزاد
,
کارشناس حوزه مدیریت شهری
]
ارسال دیدگاه