سجده نخل های بم برخاک

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا،شهرستان بم بیش از یکصد هزار نفر جمعیت دارد و به عنوان تنها باغ شهر ایران ثبت سازمان ینسکو شده است.
بی شک یکی از مهم ترین فاکتورهایی که سازمان یونسکو برای ثبت جهانی منظر فرهنگی در بم در نظر گرفت تعامل انسان با طبیعت در این شهر بود که با توجه به نظام آبرسانی قنوات و بر مبنای نظام اجتماعی حاکم در بم شکل گرفته است.
اما این روزها بی صدا ولی دل خراش نخل های بم ازشدت بیماری در حال اشک ریختن هستند دیگر از شدت غم هایشان سایه هایشان را هم از مردم دریغ می کنند و زمین را با اشک های خود خیس می کنند.انگار طبیبی نتوانسته مرحمی بر دل پر درد آنها بگذارد.
دیگر از خونه باغ های بم اثری نیست که هیچ اندک نخل باقی مانده زار زار به گریه نشستند،به نظر از سرنوشت تلخ خود باخبرند،کشاورزان بمی به دلیل پایین بودن قیمت خرما رغبتی برای گسترش باغ ها و نگهداری از آنها را ندارند و به دنبال نابودی باغ ها و تغییر کاربری زمین ها هستند .
پس از زلزله دلخراش سال 82 شهرستان بم کم کم هویت خود را پیدا کرد اما هویتی که به مرور با هویت قبلی دچار تناقضاتی بود،مردم دیگر آن شور همیشگی را ندارند دیگر از کوچه باغ هایی که قنات های پر آب در آنها جاری بود و عطر پودنه و نم خاک آدم را به وجد می آورد خبری نیست.
آن قنات هایی که همانند رو دخانه ای با آبی زلال و سرد در دل تابستان مسیر خود را می شکافتند و نی های سبز شده در جوی ها را به رقص وا می داشتند دیگر خبری نیست اکنون در روحی با قالب بتنی در زیر خاک مدفون شده اند و همانگونه روحیات مردم را به زیر خاک برده اند،البته مهر صمیمیت و مهمان نوازی های بمی ها همچنان مثال زدنی است،کسانی که از شهرستان بم بازدید می کنند از روحیات گرم مردم به وجد می آیند.

بم

این روز ها وقتی در شهربم پرسه میزنیم شاهد تشنگی نخل هاایی که با بال های خود را مظلومانه به سمت زمین رها کرده اند هستیم که تشنگی خود را اینگونه بروز می دهند و مردم دیگر برایشان بی اهمیت شده که درختی را زنده نگه دارند.

درخت خرما

بی درنگ مسئولین اقدامات لازم را نتوانسته اند اعمال کنند،هیچ برنامه و تدوین موثری در سال های اولیه زلزله برای احیای مجدد نخل ها وجود نداشت و انگار نخل ها هم از مسئولین،از صاحبان و هم از شهروندان بمی قطع امید کرده اند و شاید آرزویی تلخ را در سر دارند تا از زجر کشیدن رهائی پیدا کنند.
میشد با برنامه ریزی دقیق و با گسترش محیط جغرافیایی شهرستان بم زمینه ی احیای نخل ها و قنات ها را فراهم آورد ولی مسئولین خود را در حصار شهر قدیمی محصور کرده اند و شاهد جان دادن نخل ها می باشند این امری طبیعی است که شهرستان بم برای پیشرفت نیاز به زمین و شهرک های جدید دارد اما متاسفانه اقدامات خوبی در این زمینه صورت نگرفت،شهرک هائی که به جای فاصله از قلب گسل به آن نزدیک تر شده اند و انگار کسی به فکر نخل های بم در ان روزها نبود.
مسئولین مدام مردم را محکوم به خشک کردن نخل ها و تغییر کاربری انها می کنند البته مردم بازیگر اصلی می باشند اما بر کسی پوشیده نیست اگر بم از نظر جغرافیایی خود را وسعت میداد و زمین هایی بیشتری در اختیار مردم بود و قیمت خرما هم متناسب با زحمت های کشیده برای آن بود بی شک اکنون شاهد این فاجعه ایی که همچنان ادامه دارد و تا نابودی کامل نخل های شهرستان بم ادامه خواهد داشت نبودیم.

بم

بم جزو محدود شهرهای دنیاست که از لحاظ اقلیم و منظر تاریخی اش ثبت جهانی است و در این میان نخلستان های گسترده ای که در این باغ شهر به هویتی برای این شهر تاریخی تبدیل شده، اکنون به دلایل مختلف از جمله تغییر کاربری اراضی، در معرض نابودی قرار گرفته است.
در گذشته قنات ها همانند طفلی شیر خوار مورد مراقبت کشاورزان بودند و مدام در حال توسعه و احیای آنها بودند و اکنون به لحاظ تغیر کاربری باغ ها و یا صرفا رهائی باغ ها به دلیل قیمت نامناسب خرما دیگر کسی به فکر قنات ها همانند سابق نیست و این خطری جدی برای قنات های شهرستان بم می باشد.
اگر این روند ادامه داشته باشد و اینگونه به نظر میرسد که ادامه دار است آینده ها شهرستان بم از لیست باغ شهر های سازمان یونسکو بیرون خواهد آمد.
این روزها آنچه کشاورزان بمی را رنج می دهد، تولید محصول با هزینه بالا و فروش آن با قیمت ناچیز و دخالت دلالان است که شاید این امر علت تغییر کاربری باغ های مرکبات و نخلستان ها به ساختمان های تجاری و مسکونی است.

یاداشت از محمد صادق فقیهی

انتهای پیام/ص