آداب و رسوم مهدیشهری ها در ماه مبارک رمضان/ از پخت "خلیسه" تا بیدارباش سحر با نوای "زنگوله"

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از مرآت، ماه رمضان ماه ضیافت الهی و مملو از رحمت و مغفرت خداوند است و مردم استان سمنان نیز هرکدام در گوشه ای از این استان پهناور با آداب و رسوم خاص شهر خود به استقبال این ماه عزیزاز گذشته تا به امروز رفته اند.

رمضان در استان سمنان حال و هوایی ویژه دارد. در کنار رنگین‌ کمان غذاهای محلی در سفره‌های افطار و سحری، مجموعه‌ای از مراسم و آئین‌های رمضانی هم هستند که در طول این ماه عزیز و گران‌قدر، معنویت را به خانه‌های مردم کویرنشین هدیه می‌کنند.

مردم شهرستان مهدیشهر، این عشایر غیور و زحمت کش و مومن هم آداب زیبایی برای شروع این ماه دارند که یدالله حاج علیان پژوهشگر و مردم شناس مهدیشهری از آداب و رسوم همشهریان خود برای ما می گوید که باهم می خوانیم.

به گفته حاج علیان شهرستان مهدیشهر دارای قدمتی سه هزار ساله است و مردم این شهر در گذشته قبل از شروع این ماه مبارک به استقبال از آن می رفتند و خانه های خود را تمیز می کردند و تارهای بسته شده را می زدودند و همچنین با گچ خانه را سفید می کردند و با گل قرمز روی آن را می پوشاندند.

پخت 26 نان محلی توسط زنان مهدیشهری برای استقبال از ماه رمضان

وی همچنین با اشاره به این مطلب که آنها از یک هفته قبل از شروع ماه مبارک مواد غذایی مود نیاز خود در طول این ماه مانند گوشت، برنج و حبوبات را تمیز و آماده می کردند، گفت: زنان هنرمند و زحمت کش مهدیشهری برای شروع این ماه بیش از 26 نوع نان مانند نان چپتین (نان لوش خشک و بزرگ)، پنجه کش (نان شبیه به بربری)، گولاچو(نان روغنی سنگسری که در روغن سرخ می شده و روی آن با شکر تزیین می شده است) و.... را در منزل پخت می کردند. 

وی در مورد آیین دیگر این کهن دیار اظهار کرد: آنها سه روز قبل از شروع ماه مبارک روزه می گرفتند و به استقبال این ماه پربرکت می رفتند و این سه روز را تمرینی برای شروع روزه داری می دانستند و البته برای روزه اولی ها اجباری نیود.

روزه داری در کنار سیاه چادری به نام "گوت"

حاج علیان از روزه داری عشایر مهدیشهر در زیر سیاه چادر هایی بنام "گوت" برای ما گفت: مردم مهدیشهر تنها عشایری هستند که نیمه کوچنده هستند و فقط در تابستان خانواده های خود را همرا دارند و در زمستان پای هیچ زن و بچه ای به کویر باز نمی شود و  عشایر مومن تولید لبنیات را در این ماه پربرکت دانسته و زنان از افطار تا سحر به پخت محصولات لبنی مانند آرشه و رهون(نوعی کره گوسفندی ) مشغول هستند و در پای دیگ ها ذکر الهی گفته  و اشعار امیری و کتولی می خواندند.

وی همچنین از فرهنگ استفاده از پیش غذا و شروع افطار با غذاهایی ساده و کم حجم مانند فرنی و شیروا یا همان شیربرنج و انواع سوپ محلی در بین مردم سنگسری گفت و در ادامه اذعان کرد: آنها همچنین در سفره های افطار خود از "سورسات" یعنی انواع خرما و زولوبیا و بامیه و انوام میوه خشک مانند برگه سیب و قیسی و امرود و ...وهمچنین تنقلاتی مانند انجیل و...استفاده می کردند.

از همسه کاسه تا پخت خلیسه 

حاج علیان همچنین از رسم زیبای افطاری و و نذری دادن در این ماه، گفت: عموم مردم به میزان استطاعت مالی خود اقوام و دوستان خود را دعوت می کردند و این کار را ثواب می دانستند و  البته هرخانه ای که مهمان داشت و به دلیل اینکه بوی غذا درکوچه و محله می پیچید مقداری از غذا را  به عنوان (همسه کاسه) برای همسایگان می بردند و همچنین در شب های احیا هم در خیابان ها و هم در خانه (خلیسه) و یا همان حلیم پخت می شد و آن را نذری می دادند.

وی در مورد رویت هلال ماه برای شروع عید فطر و اتمام ماه مبارک گفت: در گذشته که امکانات نبود و مردم در این منطقه کوهستانی نمی توانستند ماه را ببینند نمایندگانی را به منطقه کویری سمنان و سرخه می فرستادند تا رویت هلال ماه را به آنها خبر دهد و اگر مطمئن نبودند فردا عید است یانه مسافت طولانی را تا شهر سرخه پیاده می رفتند تا روزه آنها شکسته شود و مرتکب فعل حرام نشوند.

شواره رسم زیبای زنان عشایر مهدیشهر

حاج علیان همچنین از رسم زیبای زنان روزه دار عشایری به اسم "شواره " این چنین گفت: در گذشته بانوان مهدیشهری بعد از سحر به شواره یعنی مشارکت در کار می پرداختند و چند نفر در یک منزل جمع می شدند و به فعالیت های اجتماعی مشغول می شدند.

بیدارباش سحر با نوای "زنگوله"

این پژوهشگر و مردم شناس مهدیشهری از بیدار باش عشایر با نوای زنگوله در کنار سیاه چادر هایشان نیز اذعان کرد: در آن زمان که امکانات و تکنولوژی وجود نداشت عده ای در شهر و کوچه ها راه می رفتند و بانگ سحر برمی آوردند و یا بر بالای پشت بام ها ذکر می گفتند تا مردم در آرامش و با خیال راحت سحری میل کنند و همچنین زمانی که در کوچ بودند عده ای زنگوله به دست در کنار سیاه چادر ها راه می رفتند و زنگوله را تکان می دادند که هوشیار باشید که سحر نزدیک است.

انتهای پیام/