«همینه»؛ روایت قبله‌های عالمی که پوست مردم را کندند

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا، کتاب «همینه» نوشته کورش علیانی، هشت پادشاه ایرانی را دستمایه قرار داده و زندگی و وقایع دوران پادشاهی آنها را با زبانی ساده همراه با طنز نوشته است. نویسنده در این اثر روایت مختصری از زندگی «صلاح‌الدین ایوبی»، «سلطان محمد خوارزم‌شاه»، «چنگیزخان»، «جلال‌الدین خوارزم‌شاه»، «شاه سلطان‌حسین»، «نادرشاه افشار»، «محمدشاه قاجار» و «ناصرالدین‌شاه قاجار» را روایت کرده و فراز و فرودهای تاریخی این دوران را از منظر زندگانی پادشاهان هر سلسله، از خوارزمشاهیان تا قاجاریه به رشته تحریر درآورده است؛ روایتی ساده که با لحنی طنزگونه نوشته شده، اما خود نویسنده بیش از آنکه بخندد، گریسته است.

علیانی در مقدمه این اثر به اینکه چرا «همینه» تا ناصرالدین شاه را روایت کرده و بعد از آن یعنی مشروطه و پهلوی را زیر تیغ طنز خود قرار نداده است، اشاره می‌کند و می‌گوید: «بنا بود تعداد این متن‌ها بیشتر باشد و گستره زمانی‌شان نیز، اما نتوانستم. از زمانی به بعد تنها درد نبود که وقت نوشتنشان من را می‌آزرد، عصبانیت نیز بود. هر چه به زمان حاضر نزدیک‌تر می‌شدیم فاصله نسلی را کمتر حس می‌کردم. اگر وقت نوشتن از فلان سلطان خوارزمشاهی ماجرا را در گذشته‌های دور و منتزع از خود می‌دیدم، وقت نوشتن از ناصرالدین شاه تلف شدن زندگی سه نسل پیش از خودم را در قتل امیر می‌دیدم و عصبانی می‌شدم. این عصبانیت را در همان بخش ناصرالدین شاه تلف شدن زندگی سه نسل پیش از خودم را در قتل امیر می‌دیدم و عصبانی می‌شدم...»

یکی از ویژگی‌های این اثر حکایت تاریخ به صورت کلی اما به طور ساده از منظر زندگی پادشاهان است. طنز علیانی در این اثر به هزل و هجو نزدیک نمی‌شود و از طنز سخیف که این روزها بیش از هر عنوان دیگری که بتوان به طور قاطع ذیل «طنز» قرار داد، فاصله بسیار دارد. وی پیش از این درباره نثر کتاب، سیاق بیان روایات و از همه مهمتر موضوع اثر گفته بود: شما با شنیدن یا خواندن اسم این کتاب باید دستِ‌کم به یاد «پت و مت» بیفتید. چیز عجیبی که در دنیا وجود دارد این است که «پت و مت»هایی در جای جای این دنیا وجود دارند که بر مردم حاکم می‌شوند و پوست مردم را می‌کَنند که به این‌ها می‌گویند شاه و هیچ روال منطقی هم حاکم نیست که شاهی بیاید حاکم بر مردمی شود و بعد شما که رعیت باشید جز رنج و محنت چیزی حاصلتان نیست و اگر هم که دور و بری شاه باشید که خوش‌شناس خواهید بود، اما این چنین نباشید و بتوانید از این شاه یک فاصله تاریخی بگیرید جز خنده چیزی نمی‌بینید.

خصوصیت مهم طنز خوب، که هزل و هجو نباشد این است که موقعیتی را توصیف می‌کند که اگر در آن موقعیت قرار داشته باشید، درد خواهید کشید و اگر بیرون از آن باشید و آن را ببینید، قاه قاه به آن می‌خندید. شما اگر جای چارلی چاپلین باشید و زمین بخورید، درد می‌کشید، اما از پشت دوربین که به زمین خوردن او نگاه کنید خنده‌دار است. مثل ِخندیدن به آنچه در دوران مختلف بر تاریخ کشورمان گذشته.

چاپ نخست «همینه» به‌قلم کورش علیانی در 160 صفحه، شمارگان دو هزار و 500 نسخه و بهای هفت‌هزار و 500 تومان از سوی انتشارات سوره مهر راهی بازار کتاب شده است.

انتهای پیام/ک