به گزارش خبرنگار اجتماعی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ از مواردی که باعث حفظ تعادل بین کار و زندگی شخصی میشود، استفاده از روزهای مرخصی قانونی برای هر کارگر و کارمند است. در بعضی مواقع، کارگر و کارمند نیاز به رسیدگی به موضوعی شخصی، در ساعات و روزهای اداری دارد.
در برخی موارد پیش می‌آید که کارفرما، به صورت دانسته یا ندانسته، حق گرفتن مرخصی برای کارگر یا کارمند را ناحق کرده و قانون را در این موارد رعایت نمی‌کند که مطابق قانون، شیوه‌های متعددی برای گرفتن مرخصی وجود دارد.
مرخصی به معنای حقی برای کارگر یا کارمند است که در جهت ترک کار در روزهای کاری و غیرتعطیل وجود دارد. حق مرخصی برای کارگر یا کارمند مورد تایید قانون کار مرخصی ایران است.
انواع مختلفی مرخصی، مطابق قانون وجود دارد. از دغدغه کارگران و کارمندان، گرفتن مرخصی از کارفرما بوده، چرا که گاهی پیش آمده است که کارگر یا کارمند نیاز به گرفتن مرخصی داشته اما کارفرما، مخالفت می‌کند. با وجودی که گرفتن مرخصی، حق قانونی هر شخص در طول ایام کاری خود به شمار می آید.
نحوه محاسبه مرخصی در قانون کار
نحوه محاسبه مرخصی در قانون کار، برای هر یک از انواع مرخصی، باید به صورت جداگانه حساب شود، چرا که فرمول مربوط به محاسبه هر نوع مرخصی، متفاوت از یکدیگر خواهد بود.
نکات مهم درباره مرخصی استحقاقی مطابق با قانون اداره کار
مطابق ماده ۳۴ قانون کار، کارگران و کارمندان کارمزد، در تعطیلات رسمی، روز جمعه و تعطیلات مرخصی، مستحق هستند مزد خود را طبق میانگین کارمزد در روزهای کارکرد اخرین ماه خود را دریافت کنند. لازم به ذکر است حداقل مبلغ پرداختی به آنها نیز، نباید کمتر از حداقل مقدار قانونی باشد.
مطابق ماده ۶۲ قانون کار، روز جمعه، روز تعطیلی رسمی و هفتگی کارگران محسوب میشود که با استفاده از مزد می‌باشد.
مطابق با ماده ۶۳ قانون کار، کارگران جدا از تمام تعطیلات کشور، روز ۱۱ اردیبهشت یعنی روز کارگر نیز تعطیل می‌باشند. کارفرمایان در این روز نباید کارگران را به خدمت گرفته یا وادار به انجام کار کنند. همچنین باید حقوق، دستمزد یا اضافه کار در روز تعطیل کارگر نیز محاسبه شود.
مطابق با ماده ۶۴قانون کار، مرخصی استحقاقی ۲۶ روز در سال می‌باشد. در مجموع با احتساب ۴روز جمعه، مجموعا ۳۰ روز در سال میشود.
مطابق با ماده ۶۴قانون اداره کار، روزهای تعطیل رسمی، جز ایام مرخصی کارمندان محسوب نمی‌شود.
مطابق با ماده ۶۴قانون، اگر قرارداد کارگری کمتر از یک سال باشد، میزان مرخصی وی باید نسبت به مدت کار محاسبه گردد.
مطابق ماده ۶۶ قانون کار، هر کارگر فقط می‌تواند ۹ روز از مرخصی سالانه را ذخیره کند.
مطابق ماده ۶۹قانون کار، اگر بین کارگر و کارفرما در مورد زمان مرخصی استحقاقی، توافق صورت نگیرد، بایستی مطابق نظر اداره کار و امور اجتماعی عمل شود.
مطابق ماده ۷۱ قانون کار، در صورتی که کارگر یا کارمند، بازنشسته، از کار افتاده شود یا فوت کند یا همچنین کارگاه تعطیل گردد، مطالبات کارگر در مورد مرخصی وزارت کار که وی از آن استفاده نکرده است، باید به کارگر یا ورثه وی، پرداخت شود.
در صورتی که کارگر یا کارمند، از کار خود استعفا بدهد یا ترک کار کند، مطالبات مربوط به مرخصی‌های باقی‌مانده به وی تعلق نمی‌گیرد.
مطابق ماده ۷۲ قانون کار، نحوه استفاده از مرخصی کارگران یا کارمندان همچنین مدت و شرایط برگشت کارگر یا کارمند به کار، پس از استفاده آنها از مرخصی و همچنین با توافق کتبی بین کارمند یا کارگر یا نماینده قانونی هر یک از آن ها با کارفرما، تعیین میشود.
مقدار مرخصی در روز پنج شنبه نیز، مطابق با عرف شرکت یا کارگاه می‌باشد. البته لازم به ذکر است میزان ساعت کاری پرسنل محل کار در روز پنج شنبه نیز در مقدار مرخصی دخیل می‌باشد.
ذخیره مرخصی استحقاقی کارگران و کارمندان
همانطور که گفته شد، میزان مرخصی استحقاقی بر اساس قانون کار، در مجموع یک ماه می‌باشد. نحوه استفاده از آن نیز با توافق بین کارگر و یا کارمند با کارفرما صورت می‌گیرد.
در بعضی مواقع، کارگر یا کارمند، نمی‌خواهد از تمام مرخصی خود استفاده کنید، چرا که می‌خواهد این مرخصی را ذخیره کرده و از آن در سال بعد استفاده کند یا آن که مبلغ مربوط به ذخیره مرخصی خود را دریافت کند.
نکته قابل ذکر در این زمینه این است که مطابق با ماده ۶۶ قانون کار، کارگر نمی‌تواند بیشتر از ۹ روز از مرخصی سالانه خود را ذخیره نماید. همچنین می توان بیان کرد که اگر کارگر یا کارمندی از مرخصی خود اصلا استفاده نکرده باشد نیز تنها نه روز از مرخصی استحقاقی وی، ذخیره خواهد شد.
میزان مرخصی استحقاقی کارگران و کارمندان در مشاغل سخت
با توجه به ماده ی ۶۵ قانون کار، مرخصی کارمندان و کارگرانی که مشغول به کارهای سخت و زیان آور هستند، ۵ هفته در سال یعنی تقریبا سه روز در ماه می‌باشد. با این حال استفاده از این قانون، تا جایی که ممکن است در دو نوبت در طول سال استفاده بشود.
ارسال دیدگاه