به گزارش خبرنگار اجتماعی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ ۲۵ تیرماه، روزی است که در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به نام «بهزیستی و تأمین اجتماعی» ثبت شده است؛ دو نهادی که اگرچه از نظر ساختار، مأموریت و منابع تفاوت‌هایی دارند، اما نقطه اشتراک‌شان در یک مأموریت بزرگ خلاصه می‌شود: حمایت از انسان‌هایی که زندگی، همیشه به آن‌ها روی خوش نشان نداده است.
این دو سازمان، به‌رغم تفاوت‌های حقوقی و مالی، در یک جبهه مشترک ایستاده‌اند؛ جبهه‌ای برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر، بیکاران، بازنشستگان، معلولان و گروه‌هایی که برای ادامه حیات اجتماعی، نیازمند پشتیبانی رسمی دولت یا نهادهای عمومی هستند.
بهزیستی؛ نهادی برای صیانت از کرامت انسان
سازمان بهزیستی کشور، در سال ۱۳۵۹ و با تصویب لایحه‌ای قانونی، به‌منظور تحقق اصول ۳، ۲۱ و ۲۹ قانون اساسی تأسیس شد. اصولی که بر عدالت اجتماعی، حمایت از حقوق محرومان، و تأمین نیازهای اساسی افراد جامعه تأکید دارند.
این نهاد اکنون در سه حوزه‌ی اصلی فعالیت دارد:
۱. پیشگیری و امور فرهنگی
از جمله اقداماتی مانند آموزش همگانی، مشاوره خانواده، مشاوره ژنتیک برای پیشگیری از معلولیت، و اطلاع‌رسانی درباره آسیب‌های اجتماعی.
۲. حمایت اجتماعی
از مراکز بازپروری معتادان، نگهداری از کودکان بی‌سرپرست، حمایت از زنان سرپرست خانوار تا یاری‌رسانی به متکدیان و افراد در معرض آسیب.
۳. خدمات توانبخشی
ویژه معلولان جسمی–حرکتی، نابینایان، ناشنوایان، افراد دارای معلولیت ذهنی، و توانبخشی حرفه‌ای برای بازگشت این افراد به اجتماع و اشتغال.
بهزیستی در بسیاری از شهرها و روستاها همچنان تنها نهاد رسمی برای رسیدگی به نیازهای خاص افراد معلول یا در معرض آسیب است؛ اما کمبود منابع و ظرفیت‌های محدود، همچنان از چالش‌های جدی آن به شمار می‌رود.
تأمین اجتماعی؛ پشتوانه‌ای برای نیروی کار کشور
سازمان تأمین اجتماعی نیز نقش مهمی در ساختار رفاه اجتماعی کشور دارد. این نهاد بیمه‌گر عمومی، بیش از ۴۵ میلیون نفر از شهروندان را تحت پوشش دارد. کارگران، کارمندان، بازنشستگان و بیمه‌شدگان مشاغل آزاد از جمله دریافت‌کنندگان خدمات این سازمان‌اند.
خدماتی که سازمان تأمین اجتماعی ارائه می‌دهد شامل:
- مستمری بازنشستگی، ازکارافتادگی و بازماندگان
- حمایت درمانی و پرداخت هزینه‌های بستری
- بیمه بیکاری
- کمک‌هزینه ازدواج و زایمان
- پرداخت غرامت دستمزد در دوران بیماری
اما این سازمان سال‌هاست با چالش بزرگی روبروست؛ بدهی انباشته دولت به تأمین اجتماعی موضوعی است که موجب نگرانی جدی بیمه‌شدگان و بازنشستگان شده است.
بهزیستی و تأمین اجتماعی، دو ستون اصلی عدالت اجتماعی
هر دو نهاد بهزیستی و تأمین اجتماعی، دو ستون اصلی عدالت اجتماعی‌اند؛ اگرچه تفاوت‌هایی در ساختار دارند، اما هر دو باید مورد بازنگری جدی در سطح بودجه، مدیریت و سیاست‌گذاری قرار گیرند. بدون حمایت عملی دولت و مجلس، این ستون‌ها ترک خواهند برداشت.
در واقع روز ۲۵ تیر، فقط یادآور تأسیس دو نهاد نیست، بلکه یادآور مسئولیتی است که حاکمیت، رسانه‌ها و جامعه نسبت به اقشار ضعیف‌تر دارند. اگر این دو نهاد تکیه‌گاه میلیون‌ها نفر در جامعه هستند، آن‌گاه خود آن‌ها نیز نباید در میان بحران‌ها بی‌پناه بمانند.
باید از این روز برای بازخوانی کارنامه، جبران کاستی‌ها و ترسیم آینده‌ای امن‌تر برای آسیب‌پذیرترین گروه‌های اجتماعی استفاده کرد؛ چرا که عدالت، بدون ابزار، فقط یک شعار باقی می‌ماند ماند.
ارسال دیدگاه