۷ شهریور ۱۴۰۴ — به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ دولت چهاردهم پس از ماه‌ها تأخیر، فرآیند حذف یارانه از اقشار پردرآمد را به صورت جدی آغاز کرده است. احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اخیراً اعلام کرد که تاکنون ۷۵۰ هزار نفر از فهرست یارانه‌بگیران حذف شده‌اند که از این تعداد، ۱۵۰ هزار نفر مقیم خارج از کشور بوده‌اند و بقیه نیز در دهک‌های درآمدی بالا قرار داشته‌اند.
اما رقم واقعی حذف‌شدگان بسیار بیشتر است. در مرداد ۱۴۰۴، تعداد یارانه‌بگیران در دهک‌های چهارم تا نهم از ۴۹ میلیون و ۶۴۲ هزار نفر (تیرماه) به ۴۶ میلیون و ۵۷۶ هزار نفر رسید — یعنی ۳ میلیون و ۶۶ هزار نفر در یک ماه از فهرست خارج شدند. این رقم نشان‌دهنده شتاب گرفتن فرآیند حذف است که مطابق با بند «پ» تبصره ۱۳ قانون بودجه ۱۴۰۴ و برنامه هفتم توسعه است.
🔹 حذف دهک دهم: تقریباً کامل
در مرداد، تقریباً تمام دهک دهم (دهک بالاترین درآمدی) از فهرست یارانه‌بگیران حذف شد. حدود یک میلیون خانوار (معادل ۳ میلیون نفر) از این دهک از لیست خارج شدند. البته افرادی با شرایط خاص مانند دارای فرزند معلول یا موارد استثنایی همچنان می‌توانند مشمول یارانه باشند.
🔹 حق اعتراض: ۲۰ روز فرصت دارید
سرپرستان خانوارهایی که یارانه‌شان قطع شده، از ابتدای شهریور تا ۲۰ روز فرصت دارند تا از طریق سامانه https://hemayat.sfara.ir درخواست بازنگری دهند.
داده‌های آنها با اطلاعات ثبتی از جمله:
- تراکنش‌های بانکی
- محل سکونت
- سفرهای خارجی
- املاک و خودرو
تطبیق داده می‌شود. در صورت اثبات استحقاق، یارانه مجدداً برقرار خواهد شد.
🔹 چالش بزرگ: ایرانیان مقیم خارج
با وجود پیشرفت در حذف دهک‌های پردرآمد، چالش بزرگ دیگری وجود دارد: ایرانیان مقیم خارج.
پیگیری‌های اخیر نشان می‌دهد:
- حدود یک میلیون نفر از ایرانیان مقیم خارج شناسایی شده‌اند که بیش از چند ماه از کشور خارج بوده‌اند.
- از این تعداد، فقط ۱۵۰ هزار نفر تاکنون حذف شده‌اند.
- نزدیک به ۹۰۰ هزار نفر همچنان در فهرست یارانه‌بگیران باقی مانده‌اند.
مشکل اینجاست که بسیاری از این افراد به دلیل عدم گردش مالی یا دارایی ثبت‌نشده، در دهک‌های پایین (مثلاً دهک ۱ یا ۲) قرار گرفته‌اند و از دید سیستم، فقیر محول شده‌اند!
🔹 هدررفت ۳.۷ هزار میلیارد تومان در حساب‌های راکد
یارانه این افراد به حساب‌هایی پرداخت می‌شود که یا راکد است یا در اختیار آنها نیست. بنابراین، عملاً از آن استفاده نمی‌شود.
اگر میانگین یارانه ماهانه هر نفر را ۴۰۰ هزار تومان در نظر بگیریم، ماهانه ۳۶۰ میلیارد تومان و سالانه حدود ۳.۷ هزار میلیارد تومان از منابع بودجه به حساب‌هایی واریز می‌شود که از آن استفاده نمی‌شود.
این رقم، تنها مربوط به ۹۰۰ هزار نفر است و نشان‌دهنده هدررفت جدی منابع در شرایطی است که بودجه کشور با کسری مواجه است.
🔹 چرا حذف نمی‌شوند؟
طبق آیین‌نامه، ایرانیانی که:
- بیش از ۵ بار در سال به خارج سفر کنند
- یا بیش از چند ماه خارج از کشور باشند
باید از یارانه حذف شوند. اما به دلیل ضعف در بانک اطلاعاتی یکپارچه و عدم دسترسی کامل به داده‌های بین‌المللی، این افراد همچنان در فهرست باقی می‌مانند.
🔹 تأثیر مالی: کاهش کسری بودجه
از محل حذف یارانه از غیرمشمولان، قرار بود حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان منابع برای تقویت کالابرگ الکترونیکی اختصاص یابد. اما به دلیل تأخیر در اجرای کامل این طرح، این رقم تا پایان سال احتمالاً محقق نخواهد شد.
با این حال، ادامه این فرآیند می‌تواند:
- بار مالی دولت را کاهش دهد
- کسری بودجه را مدیریت‌پذیرتر کند
- و منابع را به سمت اقشار واقعاً نیازمند هدایت کند
اصلاح یارانه، راه درازی است
به گزارش راه دانا؛ حذف ۳ میلیون نفر در یک ماه، گامی بزرگ است. اما برای تحقق کامل سیاست هدفمندسازی یارانه، باید:
- بانک اطلاعاتی رفاه ایرانیان تقویت شود
- داده‌های ثبتی با داده‌های بانکی، مالیاتی و مهاجرتی یکپارچه شود
- و فرآیند حذف ایرانیان مقیم خارج به صورت خودکار و سیستمی انجام شود
ارسال دیدگاه