به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور، با تشریح محورهای اصلی فعالیت این سازمان در حوزه مقابله با اعتیاد گفت: سازمان بهزیستی فعالیت خود را در پنج قلمرو اصلی شامل شناسایی و ارجاع، پیشگیری، مداخله، درمان و توانمندسازی متمرکز کرده است. این ساختار دقیقاً منطبق با مدل‌های جامع کاهش تقاضای مواد است که در گزارش سال ۲۰۲۲ دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل (UNODC) و نیز راهنمای سازمان جهانی بهداشت (WHO) مورد تأکید قرار گرفته است.
وی در تشریح گام نخست افزود: نظام شناسایی و ارجاع ما از مسیرهای متعددی فعال است از جمله تماس با خطوط ۱۲۳ فوریت‌های اجتماعی و ۱۴۸۰ مرکز مشاوره صدای بهزیستی، مراجعه به دفاتر مشاوره، گزارش‌های مردمی و تیم‌های سیار. این شبکه کمک می‌کند تا از همان مرحله اول، فرد مصرف‌کننده یا در معرض خطر شناسایی و به چرخه حمایت اجتماعی و درمان وارد شود در واقع، ما مدل نظام مراقبت اجتماعی چندسطحی را که در کشورهایی چون سوئد و پرتغال اجرا می‌شود، بومی کرده‌ایم.
رئیس سازمان بهزیستی درباره پیشگیری محله‌محور اظهار کرد: امروز پیشگیری مؤثر بدون تکیه بر جامعه و محله ممکن نیست. ما در بیش از ۵۲۱۳ محله کشور با حضور ۲۹۲۴ تیم متشکل از روحانیون، معلمان و تسهیل‌گران اجتماعی، برنامه‌های پیشگیری را اجرا می‌کنیم و تاکنون بیش از ۱۵ میلیون نفر به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم از این خدمات بهره‌مند شده‌اند.
وی ادامه داد: در این طرح‌ها، آسیب‌های اجتماعی هر محله شناسایی و در قالب شناسنامه محله ثبت می‌شود، رویکردی که با توصیه‌های مرکز پایش اروپایی مواد مخدر و اعتیاد (EMCDDA, ۲۰۲۳) درباره پیشگیری مبتنی بر نیازهای محلی همخوان است. برنامه‌هایی مانند پازک (پیشگیری از اعتیاد در زنان آسیب‌دیده)، پادرا (پیشگیری مادر و دختر)، کیان (کارمندان اداری)، و نیز طرح‌های مانا و خاتم برای نوجوانان و زنان، نمونه‌هایی از مداخله‌های هدفمند ما هستند.
حسینی در بخش دیگری از سخنانش درباره برنامه‌های کاهش آسیب بیان کرد: در حال حاضر ۳۶۷ مرکز کاهش آسیب در کشور فعال است که بیش از ۸۲ هزار نفر از خدمات آن بهره‌مند می‌شوند. این مراکز شامل ۵۲ مرکز گذری، ۳۳ سرپناه شبانه، ۴۵ مرکز تلفیقی، ۷۶ ایستگاه کانکسی و ۱۱۳ تیم سیار است. از این میان، ۲۹ مرکز ویژه زنان فعالیت دارد و بیش از ۱۰ هزار زن از خدمات آن استفاده می‌کنند. آموزش مستمر کارکنان نیز بخش ثابت برنامه است. این اقدامات منطبق با الگوی کاهش آسیب جامع است که سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۳ برای کشورها توصیه کرده است.
وی درباره نقش سازمان بهزیستی در حوزه درمان متذکر شد: پس از انتقال بخشی از مراکز درمانی به وزارت بهداشت، سازمان بهزیستی همچنان در چارچوب ماده ۱۵ دو نوع مرکز درمانی فعال دارد؛ شامل ۱۴۰۲ کمپ اقامتی کوتاه‌مدت با خدمات به حدود ۳۹ هزار نفر و ۴۴ مرکز درمان اجتماع‌مدار (TC) که ۶۶۵۵ نفر را تحت پوشش دارند. در این مراکز بر توانمندسازی روانی و اجتماعی و بازسازی مهارت‌های زندگی تأکید می‌شود. همان‌گونه که در الگوی درمان اجتماع‌مدار آمریکا و اتحادیه اروپا آمده، هدف بازگشت پایدار فرد به جامعه است نه صرفاً قطع مصرف.
رئیس سازمان بهزیستی در ادامه درباره توانمندسازی و صیانت اجتماعی عنوان کرد: در این قلمرو، ۶۸ مرکز حمایتی و توانمندسازی به بیش از ۳۸۸ هزار نفر خدمت ارائه می‌دهند. همچنین نظام مدیریت مورد ما بیش از ۶۰۰ هزار نفر از افراد دارای سابقه یا در معرض اعتیاد را تحت پوشش حمایت اجتماعی دارد. این نظام در واقع همان الگوی Social Case Management است که بانک جهانی و WHO نیز آن را در طرح‌های جامعه‌محور موفق، توصیه کرده‌اند.
وی در پایان تصریح کرد: اعتیاد پدیده‌ای چندوجهی است و پاسخ به آن نیز باید چندوجهی باشد. سازمان بهزیستی تلاش می‌کند با رویکردی جامعه‌محور، محله‌محور و توانمندساز، زمینه بازگشت پایدار افراد به زندگی سالم را فراهم کند. باور ما این است که مقابله مؤثر با اعتیاد نه فقط در مراکز درمانی بلکه در دل محله‌ها، خانواده‌ها و شبکه‌های اجتماعی رقم می‌خورد.
ارسال دیدگاه