درآمدهای مالیاتی یک آلترناتیو برای درآمدهای نفتی است

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از سلام کمیجان، "دکتر احمد چهرقانی" کارشناس اقتصادی اظهار داشت: در ادبیات اقتصاد کلان و اقتصاد بخش عمومی، وقتی از درآمدهای دولت صحبت می کنیم به مالیات بعنوان اصلی ترین منبع درآمدی دولت متمرکز شده و نحوه دریافت، تخصیص و بازتوزیع آن را مطالعه کرده و بر همین اساس نسخه های سیاستی را تجویز می کنیم.اما در کشوری مانند ایران که درآمدهای مالیاتی به هر دلیل منبع اصلی درآمد دولت نیست، و در عوض ثروت نفت و دریافتی های حاصل از فروش آن به عنوان اصلی ترین منبع درآمد دولت می باشد، این تجزیه و تحلیل های اقتصادی تا حد زیادی متفاوت است.

وی ادامه داد: در تاریخ اقتصادی کشورمان هم کاهش و هم افزایش قیمت نفت منجر به مشکلات اقتصادی شده است؛ افزایش قیمت نفت بارها منجر به بیماری هلندی شده و تبعات منفی برای اقتصاد ایران درپی داشته است؛ کاهش قیمت نفت نیز برنامه ریزی اقتصادی دولت را به هم ریخته است.

این کارشناس اقتصاد اضافه کرد: در بین اندیشمندان اقتصاد توسعه نگاه به مقوله ثروت نفت به دو صورت «فرصت» و «تهدید» می باشد که هر کدام از اینها بسته به نحوه مدیریت آن برمی گردد. آنچه که اخیرا اقتصاد ایران، به دنبال کارشکنی های کشور عربستان در کاهش قیمت نفت مواجه شده است نیز یکی از همین موارد است. معمولا هر گاه قیمت نفت رو به کاهش می گذارد زمزمه چند و چون افزایش صادرات غیرنفتی و درآمدهای مالیاتی در بین اندیشمندان اقتصادی و سیاستگذاران اقتصادی جریان پیدا می کند.

وی افزود: در ارتباط با این مورد اخیر می توان گفت شرایط ریاضتی برای دولت آغاز شده است و نیاز به مدیریت اقتصادی شایسته ای در این مسیر را می طلبد. اگر متن لایحه بودجه 94 را مطالعه کنیم می بینیم که قیمت هر بشکه نفت خام 72 دلار در نظر گرفته شده است، هر دلار ۲۸۵۰ تومان و اتکای ۳۳ درصدی بودجه به نفت از ویژگی‌های این بودجه است؛ یعنی درآمدهای نفتی حدود 71 هزار میلیارد تومان از درآمدهای سال آینده را تشکیل می‌دهد که حدود یک سوم از بودجه عمومی را شامل می‌شود؛ از طرفی می بینیم که به طور غیرمنتظره و با خیانت های عربستان قیمت نفت در این مدت اخیر از رقم مورد نظر دولت کمتر شده است و اینکه در طول سال آینده به همین روال ادامه پیدا کند یا نه خود مجال دیگری را برای تحلیل می طلبد.

چهرقانی بیان داشت: البته کاهش درآمدهای نفتی لزوما به معنای کسری بودجه نیست چون کسری زمانی اتفاق می افتد که دولت نتواند منابع و مصارف را متعادل کند و از جای دیگر مثل بانک مرکزی قرض بگیرد؛ اینجاست که بحث درآمدهای مالیاتی مطرح می شود؛ درآمدهای مالیاتی یک آلترناتیو برای درآمدهای نفتی است.

وی در خصوص نحوه افزایش درآمدهای مالیاتی گفت: دو دوره زمانی بلندمدت و کوتاه مدت را می توان برای افزایش درآمدهای مالیاتی در نظر گرفت؛ در بلند مدت باید ساختار و زیرساخت ها و نهادهای رسمی و غیررسمی لازم برای مالیات ستانی بهینه را ایجاد نمود و در کوتاه مدت با خارج نمودن برخی از مودیان مالیاتی از معافیت به درآمدهای بیشتر دست یافت.

وی ادامه داد: البته ذکر این نکته لازم است که افزایش درآمدهای مالیاتی لزوما به این معنی نیست که از کسانی که قبلا مالیات می دانند بیشتر مالیات بگیریم، بلکه آنچه که بیشتر مورد نظر است این است که از مودیان به ویژه اشخاص حقیقی که با توجه به نوع و گستره فعالیتشان، فرار مالیاتی داشته اند مالیات گرفت، در واقع به قول اندیشمندان علم آمار مواردی که خطای نوع دوم در تشخیص و اخذ مالیات رخ داده است باید اصلاح گردد.

چهرقانی افزود: از سوی دیگر مقدار بهینه مالیات بر فعالیت های اقتصادی باید رعایت شود، همانطور که در ادبیات اقتصاد بخش عمومی، منحنی لافر بیان می دارد، کاهش نرخ های مالیاتی تا حدی خاص که به آن حد بهینه می گویند می تواند منجر به افزایش انگیزه تولید گردد و افزایش از آن مقدار بهینه منجر به کاهش یا حتی تعطیلی بنگاه گردد.

وی در پایان خاطر نشان کرد: به هر حال چه در زمینه ساختارها و نهاد و زیرساختها و چه در زمینه اجرایی، باید از هر گونه سعی و خطا پرهیز نمود، در این راستا دولت با داشتن اقتصاددانان بنام کشور می تواند برنامه عملیاتی ای ریخته و آن را اجرا کند، شایسته است که مجلس نیز در این زمینه به دولت کمک نموده و فرای از مسائل جناحی و سیاست زدگی اقدام نماید.

انتهای پیام/ش