عوارض جغرافیایی شگفت‌انگیز زیر قاره یخ‌پوش

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ اکتشافات جدید دانشمندان نشان می‌دهد که مجموعه‌ای حیرت‌آور از رشته‌کوه‌ها، دره‌های عمیق، کانیون‌ها، دشت‌های وسیع و ده‌ها هزار پستی‌وبلندی کوچک در زیر قاره جنوبگان حکایت دارد.

پژوهشگران در این مطالعه که نتایج آن در نشریه علمی Science منتشر شده، از ترکیب داده‌های ماهواره‌ای با وضوح بالا و روشی موسوم به «تحلیل اغتشاش در جریان یخ» استفاده کرده‌اند که به دانشمندان امکان می‌دهد با بررسی ویژگی‌های سطحی یخ، شکل و شرایط بستر سنگی زیر آن را برآورد کنند. به این ترتیب، برای نخستین بار نقشه‌ای یکپارچه از کل قاره جنوبگان تهیه شده که حتی بخش‌هایی که پیش‌تر هرگز نقشه‌برداری نشده بودند را نیز به وضوح نشان می‌دهد.

پیش‌بینی افزایش سطح دریاها

اهمیت این نقشه تنها در دقت بالای آن خلاصه نمی‌شود. آگاهی دقیق از ناهمواری‌های بستر زیر یخ، برای پیش‌بینی رفتار صفحه یخی جنوبگان در برابر گرمایش جهانی حیاتی است و این دستاورد علمی می‌تواند نقشی کلیدی در درک آینده ذوب یخ‌های جنوبگان و پیامدهای آن برای افزایش سطح آب دریاهای جهان ایفا کند.

تحقیقات پیشین نشان داده‌ است که زمین‌های ناهموار، مانند تپه‌ها و قله‌های دندانه‌دار، می‌توانند با افزایش اصطکاک، سرعت حرکت یخ به سمت اقیانوس را کاهش دهند. رابرت بینگهام، یخچال‌شناس دانشگاه ادینبرو و از رهبران این پژوهش، تأکید می‌کند که شکل بستر زمین یکی از عوامل اصلی کنترل‌کننده جریان یخ است و بدون در نظر گرفتن آن، مدل‌های عددی پیش‌بینی ذوب یخ و افزایش سطح دریا ناقص خواهند بود.

کشف ۳۰ هزار تپه زیر آب

این نقشه با دقتی بی‌سابقه، بیش از ۳۰ هزار تپه ناشناخته را شناسایی کرده است؛ عوارضی که ارتفاع آن‌ها دست‌کم به ۵۰ متر می‌رسد. چنین جزئیاتی پیش از این در هیچ نقشه‌ای از جنوبگان وجود نداشت. در حالی که سطح مریخ با جزئیات بیشتری نسبت به بستر زیر یخ جنوبگان نقشه‌برداری شده بود، این پژوهش شکاف دانشی مهمی را پر می‌کند.

جنوبگان همواره زیر یخ نبوده است. عوارض زیرسطحی این قاره ابتدا بیش از ۳۴ میلیون سال پیش، پیش از شکل‌گیری پوشش یخی کنونی، شکل گرفته و سپس در اثر پویایی یخچال‌ها تغییر یافته‌اند. شباهت این چشم‌انداز پنهان با مناطقی چون اسکاندیناوی، شمال کانادا و گرینلند، اعتماد پژوهشگران به صحت نقشه جدید را افزایش داده است.

دانشمندان امیدوارند این نقشه نه‌تنها به بهبود مدل‌های پیش‌بینی افزایش سطح دریا کمک کند، بلکه مبنای دقیق‌تری برای گزارش‌های آینده و سیاست‌گذاری‌های اقلیمی فراهم آورد.