به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ تصور کنید آتش‌سوزی در یک کارخانه شیمیایی رخ داده و منطقه مملو از دودهای سمی است. حالا به جای فرستادن آتش‌نشانان به دل خطر، گروهی از ربات‌های هوشمند وارد عمل می‌شوند؛ بدون ترس، بدون خستگی، و کاملاً هماهنگ. این دیگر یک فیلم علمی‌تخیلی نیست. پژوهشگران در آزمایشی موفق شده‌اند ربات‌هایی بسازند که می‌توانند به صورت گروهی و خودکار آتش را خاموش کنند.
به نقل از وبگاه تِک‌اِکسپلور، پژوهشگران استرالیایی در یک آزمایش اولیه موفق شده‌اند با استفاده از هوش مصنوعی، گروهی از ربات‌ها را آموزش دهند تا به طور خودکار و هماهنگ، آتش‌های متعدد را شناسایی و مهار کنند. این طرح که به سرپرستی شرکت سایبورگ داینامیکس و دانشگاه گریفیث استرالیا انجام شد، ترکیبی از شبیه‌سازی رایانه‌ای و آزمایش فیزیکی با یک خودروی زمینی بدون سرنشین (UGV) را شامل می‌شود. در این آزمایش، ربات‌های مجازی و فیزیکی با هم همکاری کردند تا آتش‌های شبیه‌سازی‌شده را در محیطی با موانع فیزیکی مهار کنند.
نتایج این مطالعه که در مجله کاربردهای مهندسی هوش مصنوعی/ Engineering Applications of Artificial Intelligence منتشر شده، نشان می‌دهد این سامانه در شناسایی و خاموش‌کردن دو آتش هم‌زمان، عملکرد موفقیت‌آمیزی داشته است.
ربات‌هایی که خودشان تصمیم می‌گیرند
دکتر ژه هو (Zhe Hou)، سرپرست گروه پژوهشی از دانشگاه گریفیث، توضیح می‌دهد: نشان دادیم که ربات‌های واقعی و شبیه‌سازی‌شده می‌توانند با آموزش در سه مرحله، هم ناوبری در سطح پایین و هم وظایف همکاری سطح بالا را یاد بگیرند. این موفقیت، قابلیت عملیاتی این رویکرد را در موارد واقعی مانند ناوبری خودران و اطفای حریق تأیید می‌کند.
گروه پژوهشی از روش هوش مصنوعی به نام یادگیری تقویتی چندعاملی (MARL) استفاده کرده است. در این روش، عامل‌های هوش مصنوعی بر اساس یک برنامه آموزشی پلکانی آموزش می‌بینند:
- مرحله اول: ناوبری تک‌ربات؛
- مرحله دوم: ناوبری چندربات در محیط با موانع؛
- مرحله سوم: اجرای مأموریت پیچیده اطفای حریق با چند ربات و چند آتش در حضور موانع.
خودسازمان‌دهی؛ کلید موفقیت
یکی از دستاوردهای مهم این پژوهش، توانایی ربات‌ها در خودسازمان‌دهی و توزیع خودکار وظایف است. ربات‌ها می‌توانند بدون دخالت انسان تشخیص دهند که چگونه به گروه‌های کوچک‌تر تقسیم شوند و هر کدامشان، کدام آتش را مهار کنند. این قابلیت، بار شناختی کاربران انسانی را کاهش و ایمنی و کارآیی عملیات را افزایش می‌دهد.
از کنترل از راه دور تا خودرانی کامل
رایان مارپل (Ryan Marple)، مدیرعامل شرکت سایبورگ داینامیکس، توضیح می‌دهد که سامانه‌های فعلی اطفای حریق در معادن استرالیا مانند ماشین‌های کنترلی توسط انسان و از راه دور کنترل می‌شوند. او می‌گوید: این واحدها در دورکردن انسان‌ها از موقعیت‌های خطرناک بسیار مؤثر بوده‌اند؛ اما آینده این فناوری، خودکارسازی کنترل سطح پایین و رفتارهای گروهی بین چند عامل است. چنین گروه‌های خودمختاری می‌توانند به موقعیت‌های پیچیده به گونه‌ای پاسخ دهند که با کنترل مستقیم دستی امکان‌پذیر نیست.
او افزود: با دریافت داده‌ها از حسگرهای متنوع، این سامانه‌ها می‌توانند به‌سرعت تصمیم بگیرند؛ این کار با آگاهی محدود یک انسان که به صفحه نمایش نگاه می‌کند، امکان‌پذیر نیست.
آینده‌ای با گروه‌های ترکیبی
گروه پژوهشی قصد دارد در آینده این فناوری را روی سایر سامانه‌های خودران مانند زیردریایی‌های خودران و پهپادها نیز آزمایش کند. حتی ممکن است روزی شاهد گروه‌های ترکیبی از انواع مختلف ربات‌ها باشیم که در مأموریت‌های امداد و نجات با یکدیگر همکاری می‌کنند.
آمار چشمگیر
نتایج آزمایش‌ها نشان داد که این سامانه در ناوبری و خاموش‌کردن دو آتش هم‌زمان، موفقیت‌آمیز عمل کرده است. این آمار، قابلیت بالای این فناوری را برای استفاده در دنیای واقعی تأیید می‌کند.
سخن پایانی
آتش‌نشان‌ها هر روز جان خود را برای نجات دیگران به خطر می‌اندازند. شاید روزی نه چندان دور، ربات‌های خودران بتوانند جایگزین آن‌ها در خطرناک‌ترین موقعیت‌ها شوند. این پژوهش گامی کوچک اما مهم در مسیر تحقق این آرزو است.
ارسال دیدگاه