به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ یک حساب سرانگشتی نشان می‌دهد که بلیت قطار در کمتر از چهار ماه، بیش از ۵۱ درصد گران شده است. دبیر انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی می‌گوید: «۳۰ درصد قطعات یدکی قطار وارداتی است و تغییرات نرخ ارز، هزینه‌ها را سر به فلک کشیده است» .
سال ۱۴۰۵ برای مسافران حمل‌ونقل عمومی ایران، سالی پر از شوک‌های قیمتی بوده است. ماجرا از اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد؛ زمانی که نرخ بلیت قطار ۲۵ درصد افزایش یافت. مسافران اتوبوس نیز در همان مقطع، افزایش ۲۵ درصدی را تجربه کردند .
اما گویا این پایان ماجرا نبود. امروز (شنبه، ۱۶ خرداد ۱۴۰۵) رئیس اتحادیه تعاونی‌های مسافری از ابلاغ رسمی افزایش ۲۱ درصدی نرخ بلیت اتوبوس‌های برون‌شهری خبر داد و ساعاتی بعد، ابوالقاسم سعیدی، دبیر انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی مسافری و خدمات وابسته، از اعمال افزایش ۲۱ درصدی قیمت بلیت قطار از فردا (۱۷ خرداد) در همه مسیرها سخن گفت .
یک گزارش فوری در کدال (سامانه اطلاع‌رسانی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس) نیز این افزایش را تایید کرده است . با احتساب این دو مرحله افزایش (۲۵ درصد در اسفند و ۲۱ درصد در خرداد)، بلیت قطار در کمتر از چهار ماه بیش از ۵۱ درصد گران شده است.
۳۰ درصد قطعات وارداتی؛ خط مقدم نبرد ارز در صنعت ریلی
اما چه عواملی باعث این جهش‌های مکرر شده است؟ ابوالقاسم سعیدی، دبیر انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی، پاسخ روشنی به این سوال داد.
سعیدی گفت: «در بخش مسافری ارزبری زیاد است. حدود ۳۰ درصد قطعات یدکی قطار وارداتی است و به همین جهت، تغییرات نرخ ارز برای این بخش بسیار اثرگذار است. از طرفی دستمزد نیز حدود ۵۸ درصد بالا رفته که افزایش هزینه‌ها را به دنبال دارد» .
این تحلیل نشان می‌دهد که افزایش نرخ ارز در ماه‌های اخیر، مستقیماً به افزایش هزینه تأمین قطعات یدکی منجر شده و شرکت‌های ریلی ناگزیر شده‌اند این فشار را به جیب مسافران منتقل کنند.
کارشناسان: هزینه سفر در شرف گران‌تر شدن است
مهدی نجفی‌زاده، کارشناس اقتصاد حمل‌ونقل، در این خصوص با اشاره به تداوم روند افزایش نرخ ارز و رشد دستمزدها، پیش‌بینی کرد که این پایان ماجرا نیست و به خبرنگار ما گفت: «صنعت حمل‌ونقل ریلی و جاده‌ای هر دو به شدت به نهاده‌های وارداتی وابسته هستند. تا زمانی که نرخ ارز کنترل نشود و شاهد جهش‌های مکرر قیمت حامل‌های انرژی باشیم، موج افزایش قیمت بلیت ادامه خواهد داشت. متأسفانه، این فشارها دیر یا زود به صورت افزایش کرایه در بخش درون‌شهری نیز منعکس خواهد شد.»
احمدرضا عامری، رئیس اتحادیه تعاونی‌های مسافری، نیز در این خصوص اظهار داشت: «هزینه‌هایی مانند لاستیک، تعمیرات، قطعات و سایر ملزومات مورد نیاز این بخش، افزایش چشمگیری داشته و فشار زیادی را به شرکت‌ها وارد کرده است. بیش از یک سال از آخرین بازه زمانی مؤثر در این زمینه گذشته و در این مدت تقریباً هیچ کالایی را نمی‌توان یافت که قیمت آن به صورت روزانه تغییر نکرده باشد» .
همزمانی گرانی بلیت اتوبوس و قطار؛ ضربه نهایی به بودجه خانوار
همزمانی اعمال این دو افزایش (بلیت اتوبوس و قطار) در یک روز، نگرانی‌های جدی را درباره افزایش هزینه سفر برای خانوارهای ایرانی برانگیخته است.
در شرایطی که تورم عمومی کالاها و خدمات سرسام‌آور است و قدرت خرید مردم روز به روز تحلیل می‌رود، این جهش‌های مکرر در نرخ حمل‌ونقل، سفرهای ضروری (مانند سفرهای کاری، زیارتی یا دیدار با خانواده) را برای بسیاری از دهک‌های کم‌درآمد و متوسط دشوار یا غیرممکن خواهد کرد.
کارشناسان معتقدند با نزدیک شدن به ایام پیک سفر در تابستان، این افزایش قیمت‌ها می‌تواند به کاهش تقاضا و در نتیجه، بحران در صنعت حمل‌ونقل منجر شود؛ چراکه شرکت‌ها ناچارند قیمت‌ها را افزایش دهند تا زنده بمانند، اما مشتریان دیگر توان پرداخت را ندارند. این چرخه معیوب، بن‌بستی است که متأسفانه مسافران و فعالان صنفی هر دو در آن گرفتار شده‌اند.
به گزارش راه دانا؛ جهش بیش از ۵۱ درصدی بلیت قطار در چهار ماه و افزایش همزمان ۲۱ درصدی بلیت اتوبوس، حاکی از یک بحران جدی در معادلات اقتصادی حمل‌ونقل عمومی است. وابستگی ۳۰ درصدی قطعات به واردات و رشد ۵۸ درصدی دستمزدها، نشان از عمق این بحران دارد .
کارشناسان هشدار می‌دهند که بدون مدیریت پایدار نرخ ارز و حمایت هدفمند از شرکت‌های حمل‌ونقل، تداوم این روند، سفر را به کالایی لوکس تبدیل کرده و فشار تحمل‌ناپذیری بر بودجه خانوارها وارد خواهد کرد. در این میان جای خالی نقش وزارت راه و اقدامان حمایتی آن به روشنی دیده می شود، راه‌دانا پیگیری وضعیت حمل‌ونقل عمومی و تأثیر آن بر سبد هزینه خانوار را به صورت مستمر خواهد بود.
خبرنگار: حسین امین لواسانی
ارسال دیدگاه