متاورس؛ مسلخِ هویت انسانی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ دکتر محمد باقر تورنگ هیات علمی دانشگاه ازاد و استاد دانشگاه علامه طباطبایی نوشت:

متاورس، نه آن‌گونه که می‌نماید، ضیافتی در تالارهای مجازی، که گذاری است به ساحتِ «تسخیرِ ادراک». ما در حال ورود به دورانی هستیم که در آن، مرزهایِ «ظاهر» و «باطن» به‌طرزِ هولناکی در هم می‌شکنند. عرفان، سال‌هاست که هشدار می‌دهد: «آدمی، در بندِ پندار است»؛ و اینک، فناوری، این بند را بر دست و پایِ جانِ ما، با کدهایی از جنسِ نور و تصویر، گره می‌زند.

در این عالمِ نوپدید، آن‌چه در «ظاهر» برای ما تفننی بیش نیست، در «باطنِ» زیست‌سایبری، تاراجِ گوهرِ حضور است. #متاورس، آیینه نیست که حقیقتِ ما را بنمایاند؛ بلکه ابزاری است برای «تولیدِ حقیقتِ مضاف». وقتی آواتارهای ما، بدل به سایه‌هایی از هستیِ ما می‌شوند، دیگر تنها داده‌ها نیستند که به سرقت می‌روند؛ بلکه «احساس»، «واکنش» و «اراده» ماست که در مِهتابِ الگوریتم‌ها، مهندسی می‌شود.

از منظرِ عارف، انسان، خلیفه‌الله و صاحبِ اراده است؛ اما در متاورس، ما با پدیده‌ای مواجهیم که «جنگِ شناختی» را به لایه‌هایِ عمقیِ روح نفوذ داده است. وقتی محیط، خود، کنش‌گر می‌شود و ادراکِ ما را با فرکانس‌هایِ طراحی‌شده می‌رباید، ما در واقع در حالِ تجربه نوعی «سلطه مدرن» هستیم؛ سلطه‌ای که نه‌تنها جسم، که ساحتِ معناییِ انسان را به بند می‌کشد.

امروز، حکمرانی در این فضا، دیگر نه یک وظیفه اداری، که یک «واجبِ تمدنی» است. اگر پیش از آن‌که سدهایِ اخلاقی و حریم‌هایِ امنیتی را در برابرِ این یورشِ مجازی برافرازیم، خود را در این اقیانوسِ توهم رها کنیم، دیری نخواهد پایید که آواتارهایمان از ما پیشی می‌گیرند و «حقیقتِ وجودی» ما، در میانِ کدهایِ صفر و یک، گم‌گشته‌ای بیش نخواهد بود.

هشدارِ حکیمانه این است: «مراقبِ کالبدی باشید که می‌سازید، پیش از آن‌که کالبد، صاحبِ جانتان شود.» امنیت در متاورس، فراتر از دیواره‌های آتش (Firewall) است؛ #امنیت، صیانت از «حضورِ آگاهانه» و حراست از حریمِ امنِ روح در برابرِ هجومِ جهانی است که می‌خواهد #انسان را، نه آن‌گونه که هست، بلکه آن‌گونه که اراده کرده است، بازنویسی کند.

در این گذارِ پرخطر، باید پیش از آنکه فناوری ما را در خود مستحیل کند، به «بصیرت» مسلح شویم؛ چرا که در عصرِ سلطه‌ی ادراک، تنها «جانِ آگاه» است که می‌تواند از مسلخِ متاورس، جانِ سالم به در ببرد.