به گزارش خبرنگار فرهنگی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ یک سال از جنگ ۱۲ روزه گذشته و حالا می‌توان نگاهی به واکنش سینمای ایران به این رخداد انداخت؛ واکنشی که ابتدا با مستندهای ثبت‌گر واقعیت آغاز شد و سپس با آثاری چون فیلم «نیم‌شب» و سریال «اهل ایران» به سمت روایت‌های داستانی حرکت کرد. تولیداتی که تلاش کردند تجربه آن روزها را در قاب تصویر بازتاب دهند.
از مستند تا درام
در هفته‌ها و ماه‌های نخست پس از وقوع جنگ ۱۲ روزه، این مستندسازان بودند که سریع‌تر از دیگر بخش‌های سینما واکنش نشان دادند. آثاری چون «نام جاوید وطن» و مجموعه‌ای از مستندهای تولیدشده در این دوره تلاش کردند فضای اجتماعی و انسانی آن روزها را ثبت کنند؛ از روایت خانواده‌ها و شهروندان گرفته تا بازتاب نگرانی‌ها، امیدها و تجربه‌های روزمره در روزهای بحران. در چنین شرایطی، مستند بیش از هر قالب دیگری امکان ثبت لحظه‌ها و حفظ حافظه جمعی را فراهم می‌کند.
با گذشت زمان، سینمای داستانی نیز به این موضوع ورود کرد. در این میان، فیلم سینمایی «نیم‌شب» به کارگردانی محمدحسین مهدویان یکی از نخستین تلاش‌ها برای تبدیل فضای جنگ ۱۲ روزه به یک روایت دراماتیک به شمار می‌رود. مهدویان که پس از چند سال دوری از سینما بار دیگر پشت دوربین قرار گرفته، در این فیلم با فیلمنامه‌ای از مهدی یزدانی‌خرم و اعظم بهروز، داستانی الهام‌گرفته از یک ماجرای واقعی را روایت می‌کند. تهیه‌کنندگی این اثر بر عهده حبیب والی‌نژاد است و تصویربرداری آن در لوکیشن‌هایی از تهران از جمله یوسف‌آباد انجام شده است.
فیلم‌هایی که به جنگ پرداختند
در کنار «نیم‌شب»، فیلم‌های دیگری نیز به سراغ روایت سینمایی جنگ ۱۲ روزه رفته‌اند. ابراهیم امینی که پیش‌تر به‌عنوان نویسنده در فیلم‌هایی چون «ایستاده در غبار»، «موقعیت مهدی» و «دسته دختران» شناخته شده، در مقام کارگردان دومین فیلم خود را با نام «مهمان ناخوانده» ساخته است؛ فیلمی که پیش‌تر با عنوان «دماوند» شناخته می‌شد و قرار است از زاویه‌ای خانوادگی و متفاوت به فضای جنگ بپردازد.
از دیگر پروژه‌های مرتبط با این موضوع، «کافه سلطان» به کارگردانی مصطفی رزاق‌کریمی و تهیه‌کنندگی مرتضی رزاق‌کریمی است که با حمایت بنیاد سینمایی فارابی تولید شده و آزیتا حاجیان و محمدرضا شریفی‌نیا از جمله بازیگران آن هستند.
فیلم «قمارباز» به کارگردانی محسن بهاری نیز یکی دیگر از آثاری است که به این جنگ پرداخته است. این فیلم با تهیه‌کنندگی سجاد نصراللهی و با روایتی تریلر و روان‌شناختی، داستانی درباره هک بانک‌ها در جریان جنگ ۱۲ روزه را روایت می‌کند.
در میان پروژه‌های در حال تولید، «دکه» به کارگردانی سالار طهرانی و تهیه‌کنندگی مهدی ودادی نیز از جمله آثاری است که به فضای این جنگ می‌پردازد و مراحل پیش‌تولید آن در ماه‌های اخیر آغاز شده است.
روایت تلویزیونی جنگ
در کنار تولیدات سینمایی، تلویزیون نیز تلاش کرد روایت خود را از این مقطع ارائه دهد. سریال «اهل ایران» از جمله آثاری است که با رویکردی نمایشی به فضای اجتماعی و انسانی روزهای جنگ پرداخته و تلاش کرده این تجربه را در قالبی گسترده‌تر برای مخاطبان روایت کند.
جست‌وجوی روایت ماندگار
مرور تولیدات یک سال گذشته نشان می‌دهد که روایت سینمایی از جنگ ۱۲ روزه هنوز در حال شکل‌گیری است. مستندها نخستین واکنش را ثبت کردند و پس از آن، سینمای داستانی و سریال‌های تلویزیونی تلاش کردند این تجربه را در قالب روایت‌های دراماتیک بازآفرینی کنند.
اکنون و در سالگرد نخست این جنگ، پرسش اصلی این است که آیا این آثار می‌توانند به روایت ماندگار این مقطع تاریخی تبدیل شوند یا همچنان در مرحله واکنش اولیه باقی خواهند ماند؛ پرسشی که پاسخ آن احتمالاً در سال‌های آینده و با تولید آثار بیشتر مشخص خواهد شد.
ارسال دیدگاه