زهیر اصفهانی، کارشناس مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با خبرنگار شبکه اطلاع‌رسانی راه دانا با اشاره به تحولات اخیر در روابط ایران و آمریکا اظهار داشت: شرایط منطقه و تحولات اخیر موجب شده است که ایالات متحده آمریکا ناچار به حرکت در مسیر تفاهم و پرهیز از جنگ شود. جمهوری اسلامی ایران نیز همواره نشان داده است که آغازگر هیچ جنگی نبوده و تنها در چارچوب دفاع از خود اقدام کرده است؛ هرچند در این مسیر هزینه‌های سنگین انسانی، اقتصادی و روانی را متحمل شده است.
وی با بیان اینکه آمریکا با وجود تمامی فشارها و ادعاهای خود به هدف اصلی یعنی تغییر یا سقوط نظام جمهوری اسلامی ایران دست نیافته است، افزود: از آنجا که مهم‌ترین مسیر دستیابی به صلح، دیپلماسی است، بازگشت دو طرف به میز مذاکره امری اجتناب‌ناپذیر بود.
اصفهانی تأکید کرد: هرگونه تفاهم میان ایران و آمریکا زمانی پایدار خواهد بود که شرایط، مقتضیات و ملاحظات هر دو طرف در نظر گرفته شود. جمهوری اسلامی ایران تلاش کرده است با رویکردی عقلانی و هوشمندانه، ضمن حفظ منافع ملی، از اعطای امتیازات فراتر از چارچوب‌های لازم جلوگیری کند؛ در مقابل نیز آمریکا همچنان می‌کوشد از تمامی ابزارهای فشار علیه ایران بهره ببرد.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به بی‌اعتمادی عمیق میان دو کشور، به‌ویژه نسبت به سابقه بدعهدی آمریکا، تصریح کرد: روندی که تاکنون از سوی تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران دنبال شده، رویکردی منطقی، متعادل و عزتمندانه بوده است. پاسخ متناسب و به‌موقع به اقدامات طرف مقابل، یکی از نقاط قوت سیاست اخیر ایران محسوب می‌شود.
وی ادامه داد: یکی از آسیب‌های سیاست خارجی کشور در سال‌های گذشته، عدم واکنش متناسب به برخی اقدامات دشمن در منطقه بود؛ اما در تحولات اخیر مشاهده می‌شود که ایران در برابر اقدامات طرف مقابل، پاسخ‌های متناسب و حساب‌شده ارائه کرده است.
اصفهانی با اشاره به موضوع تنگه هرمز خاطرنشان کرد: استفاده از ظرفیت‌های راهبردی کشور باید کاملاً واقع‌بینانه و مبتنی بر منافع ملی باشد. درباره تنگه هرمز نیز باید توجه داشت که این آبراه، یک گذرگاه بین‌المللی است و هرگونه تصمیم‌گیری درباره آن دارای ابعاد گسترده جهانی خواهد بود.
وی افزود: در شرایطی که فضای بین‌المللی و تبلیغات گسترده‌ای علیه ایران وجود دارد، اتخاذ رویکردهای تند در قبال تنگه هرمز می‌تواند به زیان کشور تمام شود. حتی برخی کشورهای همسو با ایران، از جمله چین و روسیه، بر استمرار باز بودن این مسیر دریایی تأکید دارند.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با تأکید بر ضرورت دقت در ادبیات سیاسی مسئولان گفت: باید میان «کنترل و مدیریت منطقی تنگه هرمز» با مفاهیمی همچون «بستن تنگه» یا «اخذ عوارض» تفاوت قائل شد، زیرا هر یک از این واژه‌ها در حقوق بین‌الملل دارای بار معنایی و پیامدهای متفاوتی هستند و استفاده نادرست از آن‌ها می‌تواند هزینه‌های سیاسی و حقوقی برای کشور ایجاد کند.
اصفهانی همچنین با اشاره به فضای داخلی کشور اظهار داشت: بزرگ‌نمایی بیش از حد توان داخلی یا کوچک‌نمایی توان دشمن، می‌تواند در بزنگاه‌های حساس به افکار عمومی و روحیه جامعه آسیب وارد کند. جمهوری اسلامی ایران در کنار ظرفیت‌ها و نقاط قوت خود، با چالش‌ها و ضعف‌هایی نیز مواجه است که باید با نگاه واقع‌بینانه مورد توجه قرار گیرد.
وی با ابراز امیدواری نسبت به ادامه روند تفاهم میان ایران و آمریکا گفت: با وجود تمامی فراز و نشیب‌ها، به نظر می‌رسد دو طرف چاره‌ای جز حرکت در مسیر کاهش تنش و ترک مخاصمه ندارند.
اصفهانی مهم‌ترین تضمین اجرای این تفاهم را استفاده به‌موقع از اهرم‌های واقعی قدرت ایران دانست و افزود: در عرصه بین‌الملل گاهی برای دستیابی به امتیازات مهم‌تر، باید امتیازات متقابلی نیز واگذار شود. همچنین حفظ همراهی کشورهای همسو، به‌ویژه چین و روسیه، اهمیت زیادی دارد.
این کارشناس مسائل بین الملل در پایان تأکید کرد: واقعیت این است که اقتصاد ایران با چالش‌های جدی روبه‌روست و ضروری است کشور با آرامش، تدبیر و نوعی انعطاف در سیاست خارجی، طی سال‌های آینده بر بازسازی توان اقتصادی خود تمرکز کند تا در ادامه بتواند با قدرت بیشتری از منافع ملی دفاع کند.
ارسال دیدگاه