پیمان صالحی، در گفتگو با خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا درباره عضویت وابسته کانادا تا پایان نظم تک‌قطبی با تمرکز بر پیشنهاد اخیر اورسولا فون‌درلاین برای بررسی «عضویت وابسته» کانادا در اتحادیه اروپا، این حرکت را نشانه‌ای مهم از یک تحول بزرگ‌تر دانست و گفت: «نزدیک‌ترین متحدان آمریکا در حال ساختن گزینه‌های مستقل‌تر در تجارت، دفاع، فناوری و سیاست خارجی هستند. شاید فروپاشی نظم مبتنی بر قواعد تحت رهبری آمریکا سریع‌تر از آنچه گمان می‌کنیم در حال رخ دادن باشد و نشانه‌های بازتنظیم آن روشن‌تر شده است.»
خبرنگار اقتصادی راه‌دانا: آقای صالحی، پیشنهاد فون‌درلاین درباره «عضویت وابسته» کانادا در اتحادیه اروپا را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
پیمان صالحی، کارشناس اقتصاد بین‌الملل: وی گفت: «این پیشنهاد، حتی اگر هرگز عملی نشود، یک نشانه مهم دارد: نزدیک‌ترین متحدان آمریکا در حال ساختن گزینه‌های مستقل‌تر در تجارت، دفاع، فناوری و سیاست خارجی‌اند.»
وی افزود: «این تحول در خلأ رخ نمی‌دهد. هم‌زمان با تنش‌های تجاری واشنگتن با کانادا، اختلافات آمریکا و اروپا و تردیدها درباره آینده روابط فراآتلانتیک، روابط کانادا و اتحادیه اروپا نیز گسترش یافته است.»
خبرنگار: آمار تجارت کانادا و اروپا چه چیزی را نشان می‌دهد؟
صالحی: وی گفت: «تجارت کالا و خدمات دو طرف از ۷۲.۱ میلیارد یورو در سال ۲۰۱۶ به ۱۳۰ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۵ رسیده است. این رشد چشمگیر، نشان‌دهنده حرکت تدریجی کانادا به سمت تنوع‌بخشی به شرکای تجاری خود و کاهش وابستگی به بازار آمریکاست.»
وی افزود: «در سال ۲۰۲۴، حدود ۷۵ درصد از صادرات کانادا به ایالات متحده آمریکا بود. این رقم در سال گذشته به ۷۱ درصد و در سال ۲۰۲۵ به زیر ۷۰ درصد رسیده است. این کاهش تدریجی اما معنادار، نشانه روشنی از تغییر مسیر کانادا به سمت استقلال اقتصادی بیشتر است.»
خبرنگار: واکنش‌ها به این پیشنهاد در اروپا چگونه بوده است؟
صالحی: وی گفت: «حتی در اروپا درباره پیشنهاد فون‌درلاین اجماع وجود ندارد. برخی می‌پرسند وقتی کانادا همین حالا روابط گسترده اقتصادی، دفاعی و فناوری با اروپا دارد، «عضویت وابسته» چه چیزی اضافه می‌کند.»
وی افزود: «همین اختلاف نشان می‌دهد مسئله اصلی شاید عنوان حقوقی نباشد، بلکه بازتعریف شکل اتحادهاست. یک نماینده پارلمان آلمان از حزب محافظه‌کار دموکرات مسیحی نیز اشاره کرده بود که اتحادیه اروپا و کانادا در سال‌های گذشته روابط بسیار خوبی در حوزه اقتصادی، منابع طبیعی و حتی اخیراً هوش مصنوعی داشته‌اند. این سؤال مطرح است که چرا در این برهه از زمان باید کانادا را به عنوان یک عضو وابسته بپذیریم؟»
خبرنگار: این تحول چه ارتباطی با نظم جهانی دارد؟
صالحی: وی گفت: «فوکویاما سه دهه پیش از پیروزی لیبرال‌دموکراسی و اقتصاد بازار سخن گفت. امروز سؤال این نیست که آن نظم یک‌شبه فروپاشیده، بلکه این است که آیا همان نظم در حال چندمرکزی‌تر شدن است.»
وی افزود: «همان فوکویاما امروز از مقاومت در کشورهای آمریکای لاتین، منطقه غرب آسیا و حتی شرق آسیا صحبت می‌کند. اما چیزی که امروز وجه تمایز این اتفاق است، این است که آمریکا و کانادا - دو کشوری که با هم روابط اقتصادی بسیار خوبی داشتند - اکنون در مسیر فاصله‌گیری تدریجی قرار گرفته‌اند.»
خبرنگار: نشانه‌های فروپاشی نظم آمریکایی را در چه حوزه‌هایی می‌بینید؟
صالحی: وی گفت: «شاید فروپاشی نظم مبتنی بر قواعد تحت رهبری آمریکا سریع‌تر از آنچه گمان می‌کنیم در حال رخ دادن است و نشانه‌های بازتنظیم آن روشن‌تر شده است: متحدان واشنگتن همچنان با آمریکا همکاری می‌کنند، اما دیگر نمی‌خواهند تنها یک گزینه داشته باشند.»
وی افزود: «مواضعی که ترامپ نسبت به گرینلند اتخاذ می‌کند، مواضعی که نسبت به کانادا دارد، به ما هشدار می‌دهد که آن نظم مبتنی بر قواعد آمریکایی در حال فروپاشی است. نظم مبتنی بر قواعدی که بعد از جنگ جهانی دوم به عنوان یک نظم حاکم بر جهان شناخته می‌شد و ناتو و اتحادیه اروپا را ایجاد کرد، امروز با چالش‌های جدی مواجه شده است.»
خبرنگار: جمع‌بندی شما از این تحولات چیست؟
صالحی: وی گفت: «مسئله اصلی این نیست که کانادا عضو اتحادیه اروپا می‌شود یا نه؛ مسئله این است که نظم غربی در حال بازتعریف مرکز ثقل خود است.»
وی افزود: «ما احتمالاً با یک نظم نوینی در سطح اروپا و حتی روابطش با آمریکا مواجه می‌شویم. این نظم نوین را ما در سال‌های گذشته در نقاط دیگر جهان مشاهده کرده بودیم. از زمانی که فوکویاما در کتاب «پایان تاریخ» از پیروزی مکتب لیبرالیسم و سرمایه‌داری صحبت کرد، اما امروز می‌بینیم که همین فوکویاما از مقاومت صحبت می‌کند.»
نظم غربی در حال بازتعریف مرکز ثقل خود
به گزارش راه دانا؛ پیمان صالحی در این گفت‌وگو، با تشریح ابعاد پیشنهاد «عضویت وابسته» کانادا در اتحادیه اروپا، تأکید کرد: «این پیشنهاد، نشانه‌ای از یک تحول بزرگ‌تر است: متحدان آمریکا در حال ساختن گزینه‌های مستقل‌تر در تجارت، دفاع، فناوری و سیاست خارجی هستند. کاهش تدریجی سهم صادرات کانادا به آمریکا از ۷۵ درصد به زیر ۷۰ درصد، نشان‌دهنده حرکت کانادا به سمت تنوع‌بخشی به شرکای تجاری خود است.»
وی افزود: «نظم مبتنی بر قواعدی که بعد از جنگ جهانی دوم به عنوان نظم حاکم بر جهان شناخته می‌شد، امروز با چالش‌های جدی مواجه شده است. مواضع ترامپ نسبت به گرینلند و کانادا، به ما هشدار می‌دهد که آن نظم در حال فروپاشی است و نظم غربی در حال بازتعریف مرکز ثقل خود است.»
ارسال دیدگاه