به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا،به نقل از اوشیدا، هامون‌ها از سه ناحیه تالابی بزرگ به وسعت ۵ هزار و ۶۶۰ کیلومتر مربع تشکیل شده‌اند. دوسوم این تالابها در ایران قرار دارند و آب رودخانه‌ی هلمند یا همان هیرمند افغانستان آنها را به هم ربط داده و تغذیه می‌کند. بیشتر این ناحیه تا بیست سال پیش سرسبز و گونه‌های گیاهی و جانوری در آنجا فراوان و دریاچه پر از ماهی بود. مجموع صید سالانه از ۱۲هزار تن فراتر می‌رفت و ماهیگیران ماهی‌هایی بیست کیلوگرمی صید می‌کردند.
,
,
,
تالابها آب کشاورزان و رمه‌های گاومیش و امکانات معاش هزاران خانواده را تامین می‌کردند اما ایجاد سدها و کانال ها در افغانستان آب رودخانه را برای کشاورزی در استان‌های فقیرنشین قندهار، هلمند و نیم روز منحرف کرد و میزان آب دریاچه‌ها کاهش یافت و بعد ایجاد چهار مخزن در داخل خود ایران به انحراف بیشتر آب از مسیر طبیعی آن منجر شد.
,
,
,
کارشناسان معتقدند که علت اصلی خشک شدن این رود تالاب جلوگیری از ورود آب رود هیرمند که از مهمترین شاهرگ‌های حیاتی آن به شمار می‌رود است. شاید همین موضوع بود که باعث شد نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی برای کمک به دیگر متولیان محیط زیست کشور، فراکسیونی با نام « نجات تالاب هامون» تشکیل دهند و به بررسی معضلات و مشکلات مربوط به این ذخیرگاه ارزشمند محیط زیست بپردازند.
سید باقر حسینی، رئیس این فراکسیون مهمترین اقدامی که در یک سال گذشته برای نجات هامون از سوی این فراکسیون انجام گرفته است را اجرای طرح “ انتقال آب با لوله” می‌داند و می‌گوید: این یکی از بزرگترین طرح‌هایی است که در منطقه برای احیای هامون توانسته‌ایم اجرایی کنیم و با عنایت ویژه مقام معظم رهبری نیز مبلغ ۵۰۰ میلیون دلار از محل صندوق توسعه ملی به آن اختصاص یافته است. اختصاص این بودجه و اجرای طرح لوله‌کشی با کنترل و هدایت آب به اندازه‌ای که مورد نیاز بخش کشاورزی و شرب مردم است از پرت ۸۰ درصدی آب نیز در این منطقه جلوگیری خواهد کرد و می‌توان باقیمانده آب را به سمت هامون هدایت کرد.
,
,
,
,
, ,
,
اما از آنجا که مشکل اصلی هامون امروز امتناع ورزی افغانستان از دادن حق‌آبه آن محسوب می‌شود، این نماینده مردم زابل، زهک و هیرمند در مجلس شورای اسلامی درباره پیگیری وضعیت حق‌آبه تالاب هامون که سال‌هاست از سوی کشور افغانستان به مشکلاتی مواجه شده است نیز توضیح می‌دهد: دو وزارتخانه نیرو و خارجه برای رایزنی درباره حق‌آبه هامون در یک سال گذشته نامه‌نگاری‌هایی با کمیساریای آب افغانستان انجام داده‌اند و در هفته گذشته نیز کمیساریای آب هیرمند از افغانستان و ایران در کنار تالاب هامون حضور یافتند. نتیجه دیدارها و رایزنی‌های ایران با افغانستان تدوین طرح جامعی برای نجات تالاب هامون بوده که اکنون در دست مطالعه است و امید می‌رود که تا پایان سال مطالعات آن به پایان برسد و بتوان مراحل اجرایی آن را آغاز کرد.
,
,
, ,
,
حسینی البته از برنامه‌ریزی این فراکسیون برای تثبیت شن‌های روان در استان سیستان و بلوچستان خبر داد و گفت: این اقدام مصوبه سفر هیئت دولت به این استان است و طبق آن قرار است هزار هکتار از اراضی منطقه که ماسه‌های بادی و شن‌های روان داشته و مشکلات بسیاری را برای مردم و محیط زیست به دنبال دارد تثبیت شود. با این حال هنوز شیوه تثبیت این هزار هکتار مشخص نیست و قرار است بعد از مطالعات تکمیلی در این باره تصمیم‌گیری شود.
تاکنون در این باره کوتاهی‌های زیادی شده است اما ما با نامه‌نگاری با دستگاه‌های متولی دیگر اجازه تعلل در اجرای این طرح را نخواهیم داد.
ارزیابی وی درباره وضعیت یک سال گذشته این ذخیرگاه ارزشمند زیست محیطی این است که به دلیل اینکه آورد رودخانه هیرمند و دیگر رودخانه‌های ورودی به تالاب در یک سال گذشته کم بوده است و تبخیر نیز در این منطقه بسیار بالاست، متاسفانه آبی که وارد تالاب شد دوام نیاورد و دوباره هامون خشک شد. این در حالی است که بخشی از خشکی تالاب هامون انسان ساخت نیست و خداوند باید باران رحمتش را نازل کند تا هامون هم پرآب شود اما بخش دیگر که به دست ماست باید با مدیریت درست به تالاب هدایت شود. البته یک سال گذشته برای هامون خیلی هم بد نبود چراکه انتقال آب در ماه‌های اولیه سال به هامون باعث شد تا ۵ ماه تالاب پرآب باشد و هم ساکنان اطراف از آن استفاده کنند و هم احیای دوباره پوشش گیاهی را شاهد باشیم.
نایب رئیس فراکسیون نجات تالاب هامون اما می‌گوید که از آخرین باری که هامون در اردیبهشت ماه امسال آبگیری شد دیگر اقدام جدی در این باره صورت نگرفته است.
محمد تقی توکلی هدف اصلی این فراکسیون را پیگیری اخذ حق‌آبه هامون از افغانستان عنوان می‌کند اما به قول خودش چشمش آب نمی‌خورد که هامون دوباره به روزهای پرآبی بازگردد.
او که نماینده مردم الیگودرز در مجلس شورای اسلامی است، می‌گوید که بعید می‌داند با وجود بارندگی بسیار کم در کنار شدت تبخیر زیاد و گرمای هوا در استان سیستان و بلوچستان، تالاب هامون دوباره به اوج بر گردد و پر آب شود. چرا که کشور افغانستان نیز تاکنون حاضر به دادن حق‌آبه هامون نشده است.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
توکلی در حالی این حرف‌ها را عنوان می‌کند که معصومه ابتکار، رئیس سازمان محیط زیست کشور پیشتر در همایشی هامون را نقطه عطف مشترکات محیط زیست ایران و افغانستان دانسته و با اشاره به فرابخشی بودن محیط زیست گفته است که زمینه همکاری مشترک با افغانستان در موضوعات محیط زیست زیاد است ودر این باره می‌توانیم به تبادل اطلاعات و تجربیات زیست محیطی و همکار در غالب منطقه‌ای و اکو اشاره کنیم. ایران یک مرکز آموزش منطقه‌ای دارد که مربوط به سازمان منطقه‌ای اکو است و دورهای زیادی را برگزار کرده است.
امسال نیز قرار است مراسم روز ملی تالاب در کنار تالاب هامون و با حضور ابتکار، رئیس سازمان محیط زیست کشور، گری لوئیس نماینده سازمان ملل متحد در ایران و جمعی از مسئولان افغان و ایرانی برگزار شود تا شاید بتوان راهی یافت که لب تشنه هامون دوباره تر شود.
انتهای پیام/
,
,
,
,
,
]
ارسال دیدگاه