به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از صدای دانشجو، موضوع خمس یکی از مهمترین دستورات اجتماعی دین اسلام است که بی شک توجه به آن می‌تواند زمینه‌ی شکوفایی هرچه بیشتر اقتصاد جامعه‌ی اسلامی را به دنبال داشته باشد به همین دلیل در این شماره مصاحبه‌ای با حجت الاسلام طالقانی ترتیب دادیم تا ابعاد مختلف فردی و اجتماعی این واجب الهی را بررسی کنیم.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صدای دانشجو,,
جایگاه خمس در اقتصاد اسلامی چیست ؟
,از آنجا که دین مبین اسلام برای مدیریت جامعه بشری دارای الگویی به نام حکومت و نظام سیاسی دینی است و حکومت و مدیریت جامعه بشری بدون داشتن نظام اقتصادی قابل تصور نیست یکی از منابع تعریف شده‌ی اقتصادی اسلام، خمس و همچنین زکات است که البته بر اساس دیدگاه برخی از بزرگان نظیر حضرت امام خمینی (ره) در کتاب البیع جلد 2 صفحه 194 باید در اختیار ولی فقیه قرار گیرد. در تایید این مطلب باید گفت تا زمان مرحوم آیت ا... بروجردی که تعدد مراجع را نداشتیم و مرجعیت منحصر در شخص واحد بود، خمس و زکات در اختیار مرجع دینی قرار می گرفت که ولی فقیه عصر بود ( البته حکومت که یکی از شئون ولایت فقیه بود عملا تحقق نداشته است ) و بقیه مجتهدها اگرچه مجتهد بودند ولی چون مردم مقلد مرجع علی الاطلاق بودند با اجازه شخص مرجع زمان، مجاز به تصرف در وجوهات شرعیه بودند.
,بعد از رحلت آیت ا... بروجردی ما با تعدد مرجعیت مواجه شدیم لذا هر مقلدی وجوهات شرعیه خودش را به مرجع تقلیدش تسلیم می کرد که این رویه تاکنون باقیست .
,تاثیرات اجتماعی پرداخت خمس علاوه بر تزکیه و حلال شدن اموال چیست ؟
,خوبه اشاره کوتاهی به اثر تربیتی و معنوی خمس و همچنین زکات داشته باشیم؛ آیت ا... جوادی آملی جمله‌ی زیبایی در این خصوص دارند؛ ایشان می فرمایند: کسی که خمس و زکات پرداخت می کند در واقع خودش را تزکیه و پاک می کند.
,اما تاثیرات اجتماعی خمس و زکات که فراوان هستند، به چند مورد اشاره می کنم از جمله: از بین بردن شکاف طبقاتی فقیر و غنی، تاسیس و ساخت بناها و ساختمان های عام المنفعه و ترویج و تبلیغ معارف دینی.
,کمی راجع به پیشینه تاریخی خمس صحبت کنید و اینکه پرداخت خمس از چه زمانی شروع شده است ؟
,پیشینه حکم وجوب خمس به عصر پیامبر اکرم(ص) و قرآن کریم می رسد (انفال 41) اما آنچه که قطعی است اینکه رسول گرامی اسلام خمس غنائم جنگی را دریافت می کردند و بنابر مصالحی از درخواست و دریافت خمس سود تجارت صرف نظر کردند.
,این امر تا زمان ائمه معصومین(ع) به تعویق افتاد کما اینکه برخی از ائمه معصومین(ع) نیز به خاطر فقر مالی شیعیان تصرف در خمس را در دوره ای بر شیعیان حلال کردند اما قاطبه شیعیان در عصر امام باقر(ع) و امام صادق(ع) با احکام خمس آشنا شدند و اوج ترویج مباحث خمس و دریافت آن بصورت شبکه وکالت در عصر امام موسی بن جعفر (ع) شروع شده است.
,چرا خمس باید تنها به سادات اختصاص یابد ؟
,تمام خمس به سادات اختصاص ندارد، بلکه یکی از موارد مصرف خمس تامین نیازمندی های سادات نیازمند است همانطور که یکی از مصارف زکات نیاز منزل غیر سید است .
,آیا در جمهوری اسلامی برای اجرایی شدن دستور خمس و شیوه استفاده آنها قانونی تصویب شده است ؟
,از آنجا که خمس یک فریضه و عبادت است نظیر نماز، دستور بردار نیست، بلکه در بحث خمس و نماز و ... حاکمیت می تواند در زمینه ترویج و فرایض دینی فرهنگ سازی کند .
,خمس در حال حاضر در چه مواردی و چگونه مصرف می شود ؟
,پیرامون موارد مصرف خمس آنچه مشمول بین فقها می باشد این است که بخشی از آن به سادات نیازمند، همچون سادات نیازمندی که اطراف ما مشکلات مالی دارند و بخشی از آن به عنوان سهم سادات اختصاص پیدا می کند که البته مواردی نیز در بحث زکات پیش بینی شده است.بقیه موارد خمس نیز در مصارف عمومی استفاده می شوند، مصارف عام المنفعه‌ای مانند: ساخت ساز مساجد، مدرسه، تبلیغ و ترویج مصارف شیعی، ساخت و ساز حوزه های علمیه.
,,
انتهای پیام/پ
]
ارسال دیدگاه