نماد «ما می‌توانیم» روزت مبارک

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از پایگاه اطلاع رسانی فرهنگ نگار، محمد بن حسن جهرودی طوسی مشهور به خواجه‌نصیرالدین طوسی در تاریخ 15 جمادی‌الاول 598 هجری قمری است که در شهر طوس به دنیا آمد.

وی از همان کودکی به کسب علم و دانش علاقه زیادی از خود نشان می‌داد و علوم دینی و علوم عملی را زیر نظر پدرش و منطق و حکمت طبیعی را نزد خالویش بابا افضل ایوبی کاشانی آموخت؛ همین امر سبب شد تا در دوران جوانی در علوم ریاضی، نجوم و حکمت از دانشمندان هم‌عصر خود معروف‌تر شود.

وی زمانی که هولاکو در سال 635 هجری قمری به فرمانروایی رسید، اقدام به ساخت رصدخانه بزرگ مراغه نمود و در نزدیکی آن یک کتابخانه با حدود چهارصد هزار جلد کتب نفیس جهت استفاده دانشمندان و فضلا تأسیس کرد و در کنار آن مدرسه علمیه بنا نمود که تمام این اقدامات تنها در مدت‌زمان 13 سال به وقوع پیوست.

اندیشمندان و بزرگان ازلحاظ تألیفات و آثار، خواجه‌نصیرالدین را با ابن‌سینا مقایسه می‌کنند و تفاوت آن دو را تنها در پزشک بهتری بودن ابن‌سینا و ریاضیدان برتری بودن طوسی ذکر می‌کنند.

در اینجا به برخی از آثار او اشاره می‌کنیم: اخلاق ناصری، اساس الاقتباس، جوامع الحساب بالتخت و التراب، رساله الشافیه، شکل القطاع، زیج ایلخانی، تذکره فی علم الهیئه، تنسوق نامه و بسیاری تألیفات دیگر که در حوزه‌های ریاضیات، اخلاق و حکمت، الهیات، منطق، فلسفه و نجوم بوده است.

خواجه‌نصیرالدین طوسی در سال 672 هجری قمری به همراه تعدادی از شاگردان خود برای جمع‌آوری بقایای کتاب‌های تاراج رفته به بغداد رفت اما عمر او دیگر پایان‌یافته بود و در تاریخ 18 ذی‌الحجه سال 672 هجری قمری در کاظمین دار فانی را وداع گفت.

خواجه‌نصیرالدین طوسی در کلام بزرگان           

علامه حلی که یکی از شاگردان خواجه‌نصیرالدین طوسی می‌باشد، درباره استادش چنین می‌نویسد: خواجه‌نصیرالدین طوسی افضل عصر ما بود و از علوم عقیله و نقلیه مصنفات بسیار داشت، او اشراف کسانی است که ما آن‌ها را درک کرده‌ایم، خدا نورانی کند ضریح او را. در خدمت او الهیات، شفای ابن‌سینا و تذکره‌ای در هیأت را که از تألیفات خود آن بزرگوار است قرائت کردم. پس او را اجل مختوم دریافت و خدای روح او را مقدس کند.

ابـن فـوطـی یکـی از شـاگـردان حنبلی مـذهب خـواجه نصیـر در خصـوص استـادش می‌گوید: خـواجه مردی فاضل و کریـم الاخلاق و نیکـو سیرت و فـروتـن بـود و هیچ‌گاه از درخـواست کسـی دل‌تنگ نمی‌شد و حاجتمندی را رد نمی‌کرد و بـرخورد او با همه با خوش‌رویی بـود.

ابـن شاکر یکی از مـورخان اهل‌بیت است که اخلاق خـواجه را چنین توصیف می‌کند: خواجه بسیار نیکـو صـورت، خوش‌رو، کـریـم، سخـی، بـردبار، خوش‌معاشرت، زیـرک و بافراست بـود و یکـی از سیاستمـداران روزگار به شمار می‌رفت.

محدث قمـی در کتاب تحفه الاحباب می‌نویسد: نصیر المله و الدین، سلطان الحکماء و المتکلمیـن، فخر الشیعه و حجة الفـرقه النـاجیه استـاد البشـر و العقل الحـادی عشر.

امام خمینی (ره) نیز درباره وی فرمود: … و اما قضیه خواجه نصیر و امثال خواجه نصیر را شما می‌دانید؛ این را که خواجه نصیر در این‌دستگاه وارد می‌شد نمی‌رفت وزارت بکند می‌رفت آن‌ها را آدم کند نمی‌رفت برای اینکه در تحت‌نفوذ آن‌ها باشد می‌خواست آن‌ها را مهار کند تا آن اندازه‌ای که بتواند؛ کارهایی که خواجه نصیر برای‌مذهب کرد آن کارهاست که خواجه نصیر را خواجه نصیر کرد.

رهبر معظم انقلاب فرمودند: خواجه‌نصیرالدین طوسی – رضوان‌الله علیه – با زحمات زیاد علم را (این بزرگوار) کسب کرد و به علمی که دیگران داشتند (و دیگران گفته بودند) افزود. در بخش‌های مختلف، در ریاضیات، در نجوم در فلسفه و حتی در فقه… ازلحاظ دینی و معنوی ایشان یکی از علمای اسلام است و بلاشک یکی از برجسته‌ترین علمای تاریخ است که جا دارد انسان به وجود کسی مثل خواجه‌نصیرالدین مباهات کند.

علامه‌طباطبائی (ره) معتقد بود که قرن هفتم اوج شکوفایی و گسترش و اقتدار عرفان و تصوف است و می‌گوید: رابطه بین عقل و شرع از بیانات دو فیلسوف بزرگ ابونصر فارابی و ابن‌سینا است که جامع فلسفه یونان بوده‌اند؛ و پس از آن‌ها شیخ شهاب‌الدین سهروردی میان ذوق و برهان را جمع کرد و فلسفه اشراق را تجدید نمود و پس از آن در قرن هفتم خواجه‌نصیرالدین طوسی به توفیق میان عقل و شرع پرداخت و در حقیقت وارث آن سه بزرگوار گردید.

دکتر غلامعلی حداد عادل نیز گفت: شناخت خواجه تنها شناخت یک فرد و یک دانشمند نیست و احترام به او فقط احترام به یک فرد نیست. شناخت خواجه، شناخت یک قرن در جهان اسلام است؛ قرنی که می‌توان آن را قرن طوسی نام نهاد. شناخت خواجه، شناخت اسلام، ایران و تشیع است.

دکتر دینانی خواجه نصیر را یکی از نوابغ جهان اسلام و شیعه خالص علی بن ابیطالب (ع) می‌داند و می‌گوید: متفکری به خلوص شیعی خواجه نداریم و اگر داشته باشیم ملاصدرا است و ملاصدرا با همه عظمتی که دارد حسنه‌ای از حسنات خواجه است.

مهندسین؛ مظهر ما می‌توانیم

یقیناً در همه شرایط و علی‌الخصوص شرایط فعلی جامعه که ما نیازمند صرف کردن واژه توانستن در جای‌جای کشور اسلامی هستیم، این مهندسین هستند که با وجود چنین الگویی برای خود می‌توانند با صدایی رساتر بگویند «ما می‌توانیم».

انتهای پیام/پ