کودکان را در فضای مجازی رها نکنیم

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا و به نقل از لرسو؛ در دسترس قرار دادن وسایل و امکانات گوناگون از جمله اینترنت و فضای مجازی برای کودکان از سوی والدین، هم می‌تواند در رشد فکری و بروز توانایی ذاتی او مؤثر باشد و هم می‌تواند با آسیب‌های جدی همراه باشد؛ چگونگی استفاده کودکان از اینترنت و فضای مجازی، موضوعی است که این روزها بسیار درباره آن در رسانه‌های مختلف مورد بحث و پژوهش قرار گرفته است اما به نظر می‌رسد با گذشت زمان و پیشرفت کمی و کیفی فضای سایبری، می‌بایست در همان سطح، آگاهی عمومی جامعه توسط کارشناسان و متولیان افزایش داده شود و یا به اصطلاح بروزرسانی شود.

 آنچه ما در اینجا بدان خواهیم پرداخت، هشداری به والدین در راستای عدم نظارت آنها بر عملکرد فرزندانشان در فضای سایبری است. پدر و مادر باید رفتار کودک خود در فضای مجازی را زیر نظر داشته باشند چرا که حضور کودکان و نوجوانان در این فضا بدون نظارت والدین می‌تواند آسیب‌های جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد.

به نظر برخی کارشناسان، در کشور ما نظارت چندانی بر عملکرد کودکان در فضای مجازی وجود ندارد که این موضوع به دلایل مختلفی از جمله کمتر بودن اطلاعات والدین نسبت به فرزندان، اشتغال و درگیر بودن بیش از حد والدین با امور روزمره، عدم آگاهی برخی والدین از آسیب های اینترنت و اعتماد بیش از حد به کودکان با حضور در فضای مجازی بر می‌گردد.

بر اساس تحقیقات صورت گرفته، 63 درصد از کودکان از رایانه استفاده می‌کنند و 58 درصد از کودکان 2 تا 5 ساله قادر به انجام بازی‌های ساده رایانه‌ای می‌باشند. اینکه کودکان خردسال نیز قادر به استفاده از رایانه هستند، اهمیت موضوع نظارت بر آنان برای پیشگیری از آسیب‌های احتمالی و نیز آموزش استفاده صحیح از این ابزار را بیشتر می‌سازد.

متأسفانه در برخی موارد، سطح آگاهی والدین در فضای مجازی نسبت به فرزندانشان بسیار پایین‌تر است و این امر یکی از معضلات جدی سر راه نظارت یا همراهی کودکان به هنگام فعالیت در فضای مجازی یا اینترنت است. البته تحقیقات نشان داده است که حتی برخی والدین حاضر به پذیرش این واقعیت نیستند که سطح آگاهی آنها نسبت به فرزندانشان کمتر است.

کودک را در فضای مجازی رها نکنیم

این یک موضوع بدیهی است که باید مراقب کودکان در استفاده از تکنولوژی روز و استفاده از کامپیوتر و اینترنت بود و نه اینکه آنها را بطور کامل از استفاده این ابزار منع کرد. امروزه فضای مجازی و اینترنت می‌تواند در افزایش سطح علمی فرزندان بسیار مؤثر باشد. جدای از این موضوع، وقتی کودکی در برخورد با هم سن و سالانش از اطلاعات و آگاهی کمتری برخوردار باشد، چه بسا احساس حقارت کند و این مسئله بر روحیه و رفتار او اثرات منفی برجای بگذارد.

منع کودکان از فعالیت در فضای مجازی خود نیز آسیب‌هایی را به دنبال خواهد داشت که در این نوشتار نمی‌گنجد؛ جدای از این، بعید به نظر می‌رسد کسی پیدا شود که جنبه‌های مثبت و اثرگذار استفاده از ابزار و تکنولوژی، بخصوص فضای مجازی را در پیشرفتهای تحصیلی، اجتماعی و رفتاری کودکان نادیده گرفته و انکار کند. مسئله مهم این است که نباید کودکان را در فضای مجازی رها کنیم تا هرگونه که بخواهند از این فضا استفاده نمایند.

تنها گذاشتن کودکان در فضای مجازی بسیار خطرناک است. در زمانی که کودکان با رایانه و اینترنت مشغول فعالیت هستند، ذهن کودک به آسانی خود را با فضا تطبیق می‌دهد و کودک قادر خواهد بود که راه‌های دسترسی به هر گونه اطلاعات را کسب نماید و با تمرینی نه چندان سخت، اطلاعات نوشتاری و تصویری خود را نیز بارگذاری و به اشتراک بگذارند.

مهم‌ترین موضوعی که جبران خسارت‌های آن برای خانواده‌ها تقریباً ناممکن می شود، نشر اطلاعات خصوصی و خانوادگی به وسیله کودکان در فضای مجازی است.

وقوع یک اتفاق ناخوشایند همچون نشر یک عکس یا فیلم خصوصی در فضای مجازی توسط کودکان، می‌تواند در مدت زمان بسیار کوتاهی رخ دهد که در اینصورت، تنها والدین هستند که باید خود را مورد ملامت و سرزنش قرار دهند، نه کودک. چرا که کودکان دیدی ساده و سطحی نسبت به دنیا و فضای اطراف خود دارند و قادر به درک مسائلی همچون لطمه‌هایی که به آبروی خانواده با انتشار اطلاعاتی خاص وارد می‌شود نیستند.

متأسفانه دیده می‌شود که برخی کودکان فیلم‌ها یا مطالبی را در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک می‌گذارند که زندگی اجتماعی آنها را متأثر از خود می سازد. فیلم‌برداری از فضای منزل، رفتارهای غیرطبیعی و گفتگوهای غیر اخلاقی که صرفاً برای جذب مخاطب صورت می‌گیرد، انتشار عکس‌های خصوصی و... از جمله مواردی است که باید به طور جد به کودکان درباره آنها هشدار داد.

 اما چه باید کرد...؟

-والدین، فرزندانشان را از آسیب‌های احتمالی فضای مجازی آگاه سازند چرا که کودکان این مسائل را بخوبی درک می‌کنند و راهنمایی والدین می‌تواند در پیشگیری از اینگونه آسیب‌ها بسیار مؤثر باشد.

-به فرزندان خود تأکید کنید که تحت هیچ عنوان مشخصات فردی و خانوادگی خود را در فضای مجازی منتشر نکنند.

-به کودکان در مورد دوستان اینترنتی هشدار داده شود و اینکه تحت تأثیر اینگونه دوستی‌ها قرار نگیرند.

-والدین اطلاعات خود در مورد فضای مجازی و کار با اینترنت را افزایش دهند و کودکان را در فضای مجازی همراهی کنند.

-سایتهای معتبر علمی و آموزشی را به کودکان معرفی نمایید.

-ساعات حضور کودکان در فضای مجازی محدود و برنامه‌ریزی شده باشد.

-اطلاعات خصوصی و خانوادگی را در رایانه‌ای که کودکان با آن سروکار دارند قرار ندهید و برای هر فایل از این دست، رمز عبوری پیچیده قرار دهید.

-خشونت در برخورد با کودکان بخصوص در مورد حضور در فضای مجازی، آنها را به پنهان‌کاری ترغیب می‌کند لذا کنترل خود بر فرزندان را با دوستی و لطافت رفتار بیامیزید تا آنها در کنار شما احساس آرامش و اطمینان کنند.

انتهای پیام/ف