منطقۀ نمونۀ گردشگری جنگل اولنگ شـاهرود

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا، به نقل از مرآت نیوز،جنگل اولنگ در فاصلۀ 85 کیلومتری شمال شاهرود در امتداد جنگل های ابر و قطری قرار دارد که از شمال به جنگل­های استان گلستان و از شرق، غرب و جنوب به ارتفاعات حوزۀ آبریز شهرستان شاهرود محدود می باشد.

از نظر توپوگرافی نیز بخش زیادی از عرصه به صورت تپه ماهور با شیب متوسط و پستی و بلندی های زیادی بوده که در بخش­های شمالی به آبریز دریای خزر در استان گلستان منتهی می شود.

ارتفاع این اراضی حدود 3100 تا3200 متر از سطح دریا بوده و در واقع برروی یال های جدا کننده دو حوزه آبریز شمالی و جنوبی رشته کوه البرز شرقی در منطقۀ خیج شاهرود مستقر است.

اکتشاف معادن ذغال سنگ در بعضی قسمت های جنگل منجر به ایجاد جاده نسبتاًَ خوبی شد و مورد استقبال علاقمندان و طبعیت دوستان قرار گرفت.

اگرچه تخریب های ناشی از احداث جاده و بهره برداری از معادن ذغالسنگ لطمۀ جدی به منطقه وارد کرده ولی هوای خنک و مناظر دیدنی و وجود راه مناسب آسفالت، این منطقه را به مکانی مناسب برای گردشگری تبدیل نموده است. در ایام تعطیل به خصوص از عصر روزهای پنج شنبه تا آخرین ساعات روز جمعه، تعداد زیادی از طبیعت گردان، که اکثریت آنها از اهالی شاهرود هستند، با نصب چادر­های مسافرتی از چمن­زارها، چشمه­ها، جنگل های تنک منطقه و هوای مطبوع و دلنشین آن استفاده می نمایند.

جاده احداثی امروزه علاوه بر نقش انتقال ذغالسنگ استخراجی از معادن منطقه برای ارتباط بین شهرهای شاهرود و رامیان و همچنین برای گردشگران مورد استفاده قرار می گیرد.

بر بالای بلندترین گردنۀ این منطقه، اداره راه و ترابری شاهرود ایستگاهی تأسیس نموده که کار حفاظت از راه و باز نگه داشتن آن را در هنگام برف و کولاک به عهده دارد. وجود این ایستگاه به عنوان تأسیسات حمایتی، می تواند در خدمت توسعه گردشگری منطقه نیز مورد استفاده قرار گیرد.

براساس مطالعات هواشناسی، اقلیم منطقه جزء اقلیم­های نیمه خشک مرطوب و در بخش شمالی اقلیم منطقه مرطوب سرد می باشد. متوسط بارندگی سالیانه حدود 350 تا 400 میلی متر و در آبریز شمالی نیز تا550 میلی متر برآورد شده است. میزان تبخیر و تعرق واقعی 700 میلی متر و میانگین درجه حرارت سالیانه نیز 12درجه سانتی گراد برآورد شده است.

آنچه از اقلیم در برنامه توسعۀ گردشگری منطقه مهم به نظر می رسد، تعداد روزهای یخبندان است. به استناد گزارش های هواشناسی، تعداد روزهای یخ بندان در منطقه 98 روز می باشد. اغلب بارش منطقه در فصل زمستان (به صورت برف) و در فصل بهار به صورت باران می باشد.

به دلیل تنوع اقلیمی، پوشش گیاهی منطقه به دو بخش مرتعی و جنگلی قابل تفکیک می باشد. در بخش پوشش مرتعی که در دامنۀ جنوبی منطقۀ اولنگ گسترش دارند، اغلب گونه ها شامل، گراس های چند ساله ازجمله استیپا، فستوکا، برموس و اگروپایرون به همراه درمنه، چوبک، کلاه میرحسن وسالویا و غیره قابل مشاهده است اما در بخش شمالی منطقۀ اولنگ که شامل جنگل های خزری می باشد و از مهم ترین گونه های جنگلی منطقه می توان در دو بخش درختان و درختچه ها به مواردی چون بلوط، ممرز، افرا، شیردار، ولیک، ازگیل، کرکو و غیره اشاره کرد.

مهمترین گونه های جانوری که در منطقه قابل مشاهده هستند، شامل انواع پستانداران، پرندگان، خزندگان می باشند. شرایط جنگلی و امکان پناه گرفتن حیوانات شانس مشاهده بسیاری از حیوانات را برای گردشگران از بین برده است. افراد علاقمند با تمهیدات خاص می توانند گونه هایی جانوری آن را مشاهده نمایند.

منطقۀ اولنگ در حقیقت منطقه­ای است که بین دو فرهنگ متفاوت واقع شده است. در آبریز جنوبی روستاهای شاهرود و در آبریز شمالی روستاهای رامیان قرار گرفته اند. شکل فرهنگی اهالی معدود باقی مانده در منطقه اولنگ با سادگی بیشتری همراه است و هنوز تکلفات شهری را در خود جای نداده است. آثاری از دست بافته ها در بین ساکنین گذشته جوزچال دیده می شود اما صنایع دستی بشکل پویا و در حال تولید وجود ندارد.

جنگل و ارتفاعات اولنگ بخشی از چشم انداز منطقۀ جنگلی شاهرود می باشد که به دلیل وجود اقلیم مرطوب و خنک و نزدیکی به شاهرود، جهت جلب گردشگران در فصل بهار، تابستان و پاییز قابل برنامه ریزی است.

شرایط فعلی گردشگری در منطقه بسیار فقیر بوده لیکن بخاطر چشم انداز زیبای منطقه و نیاز گردشگران وجود یک برنامه اصولی و فراهم آوردن زیرساخت های مورد نیاز سرمایه گذاری در بخش گردشگری ضروری است.

تنوع بخشی به گردشگری در منطقه به همراه برنامه هایی از جمله بهره گیری و تلفیق مناطق گردشگری مثل مناطق جنگل ابر و قطری از الزامات اساسی توسعۀ گردشگری می باشد.

از جمله جاذبه هایی که در مسیر بازدید این جنگل فرح بخش قرار دارد می توان به مجموعۀ تاریخی بسطام اشاره کرد که گنجینه ای از تاریخ، فرهنگ و تمدن منطقۀ شاهوار به شمار می رود. آرامگاه عارف نامی شیخ ابوالحسن خرقانی در روستای قلعه نو خرقان، آبشار تنگه داستان مجن و نیز موزه باستان شناسی، موزه حیات وحش و آثار تاریخی شهر شاهرود نظیر مسجد شیخ علی اکبر، مسجد جامع، بازار تاریخی، تکیۀ زنجیری، خانۀ یغمایی ها و... از جمله جاذبه های مسیر گردشگری جنگل اولنگ است.

در شهر های شاهرود و بسطام اماکن اقامتی، پذیرایی و آژانس های گردشگری مناسبی وجود دارد که با بهره گیری از پرسنل، لیدرهای آموزش دیده و امکانات استاندارد به خوبی پذیرای گردشگران هستند.

دسترسی به شاهرود که در 400 کیلومتری شرق تهران به مشهد قرار دارد علاوه بر اتوبان، از طریق خطوط ریلی و هوایی نیز امکان پذیر می باشد.

گزارش و عکس از علیرضا اسلام پناه