تجمع مراکز انرژی در استان مرکزی؛ چالش یا فرصت؟

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا، به گزارش دیار آفتاب، سیاست های کلی برنامه ششم توسعه  بر پایه‌ی محورهای سه‌گانه‌ی «اقتصاد مقاومتی»، «پیشتازی در عرصه علم و فناوری» و «تعالی و مقاوم‌سازی فرهنگی» و با در نظر گرفتن واقعیت های موجود در صحنه داخلی و خارجی تنظیم شده است تا با توکل به قدرت لایزال الهی با تحقق اهداف برنامه ششم در ارائه‌ی الگویی برآمده از تفکر اسلامی در زمینه‌ی پیشرفت، که بکلّی مستقل از نظام سرمایه‌داری جهانی است، یاری رساند.

این سیاست ها دارای ۸۰ بند و شامل سرفصل های امور «اقتصادی»، «فناوری اطلاعات و ارتباطات»، «اجتماعی»، «دفاعی و امنیتی»، «سیاست خارجی»، «حقوقی و قضایی»، «فرهنگی» و «علم، فناوری و نوآوری» است.

این مجموعه پس از بررسی‌های فراوان و مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام و بر پایه‌ی محورهای سه‌گانه‌ی فوق تنظیم شده و تلاش دارد با در نظر گرفتن واقعیت‌های موجود در صحنه‌ی داخلی و خارجی، مجموعه‌ای به عنوان سیاست‌های کلی که مبنای تنظیم قانون پنج‌ساله‌ی ششم خواهد بود، تعیین شود که در یک دوره‌ی پنج‌ساله کاملاً دست یافتنی باشد. بنابراین با توجه به ظرفیت های موجود در هر استان و بومی سازی سیاست های کلی ابلاغی در راستای پیشبرد توسعه در استان ها بر اساس ظرفیت های موجود می توان به سوی دست یابی به اهداف مورد نظر حرکت کرد.

موقعیت راهبردی استان مرکزی در بخش انرژی
استان مرکزی علاوه بر گام نهادن در مسیر صنعت، هموراه بعنوان میزبان صنایع تبدیلی انرژی از جمله نیروگاه برق و صنایع نفت بوده است. نیروگاه حرارتی شازند با توان ۱۳۰۰ مگاوات، پالایشگاه امام خمینی با ظرفیت پالایش ۲۵۰ هزار بشکه نفت خام در روز، پتروشیمی شازند با ظرفیت  تولید یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن محصولات پایه، پلیمری و شیمیایی، نیروگاه گازی رودشور در سه فاز به ظرفیت های ۷۹۲، ۵۴۸ و ۸۲۲ مگاوات و راکتور هسته ای تحقیقاتی خنداب از جمله این صنایع هستند. به علاوه صنایع استان به عنوان بزرگترین قطعه سازان نیروگاهی و صنایع نفت و گاز از جمله پروژه های عظیم پارس جنوبی به حساب می آیند.

از سوی دیگر روزانه ۱۳ میلیون لیتر بنزین یورو ۴ تولیدی پالایشگاه امام خمینی را از طریق مرکز انتقال شازند به کلانشهرهای تهران و کرج منتقل می شود و این مرکز پس از ری مهمترین مرکز خط انتقال نفت و فرآورده کشور به شمار می آید. عبور ۴ خط گاز کشور که در صادرات این محصول نیز نقش اساسی را ایفا می کنند نیز این استان را به شاهراه انرژی کشور بدل نموده است.

چالش های زیست محیطی
توسعه بخش انرژی همواره نیازمند بررسی ها و مطالعات زیست محیطی بوده و هزینه های اجتماعی این بخش، گاها از هزینه های سرمایه گذاری اولیه پیشی می گیرند. به ویژه در خصوص توسعه واحدهای سوخت فسیلی که آثار مخرب فراوانی بر محیط زیست دارند، نمی توان از دغدغه های اجتماعی مربوطه به سادگی گذر کرد. در استان مرکزی به علت همسایگی پالایشگاه نفت و نیروگاه بخار، چالش استفاده از پسمانده های کم کیفیت پالایش نفت به عنوان سوخت نیروگاه، به خصوص در فصول سرد سال که کشور با معضل تأمین گاز طبیعی روبرو می شود، وجود داشته است. اگرچه بی توجهی به مطالعات اکولوژیک رایج پیش از تصمیم گیری در مورد احداث واحدهای انرژی در استان مرکزی، این واحدها را به مراکز مخرب سلامت اجتماعی مبدل نموده است، اما تصمیمات نادرست مدیریتی جهت بهره برداری و طرح های توسعه این واحدها نیز بر روند اثرگذاری منفی بر محیط زیست این واحدها کم اثر نبوده اند.

مرکزی؛ قطب علمی- تحقیقاتی انرژی های تجدیدپذیر
بر اساس آخرین تحقیقات، استان مرکزی به دلیل شرایط ویژه اقلیمی، توان بالقوه ای جهت استحصال انواع انرژی های تجدید پذیر دارد. ظرفیت استحصال انواع انرژی های تجدیدپذیر از جمله بادی (در ساوه و کمیجان)، خورشیدی (در منطقه میقان)، زمین گرمایی (در محلات)، بیوانرژی (در خمین) و انرژی آبی(در شهرستان شازند) در سطح تحقیقاتی، می تواند بستر جدیدی برای سرمایه گذاری در این استان را فراهم نماید.

امروزه در کشور های توسعه یافته از این گونه ظرفیت ها و موقعیت های استراتژیک به منظور توسعه صنعت گردشگری استفاده می شود. در همین راستا می توان با بهره گیری از توان نخبگی و دانشگاهی موجود در استان و ظرفیت های اقلیمی خدادادی موجود، در جهت تبدیل استان مرکزی به اولین مرکز گردشگری علمی-آموزشی در زمینه انرژی تلاش نمود. به علاوه، بر اساس تجربیات کشور های توسعه یافته، می توان از جاذبه های فرهنگی و تاریخی موجود و جذب سرمایه گذاران بخش خصوصی به منظور ایجاد مراکز تفریحی- گردشگری مصنوعی نیز در به منظور توسعه این هدف بهره برد. بهره گیری از این فرصت علاوه بر درآمدزایی، اشتغال زایی و توسعه علم انرژی در کشور، می تواند زمینه های امیدبخش رفع چالش زیست محیطی بخش انرژی را در سطح منطقه فراهم نماید.

به قلم: ابوالفضل آقاسی، کارشناس ارشد مهندسی انرژی و مدرس دانشگاه

انتهای پیام/ف