جایگاه و نقش «مردم» در سیره عملی امام خمینی(ره)

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صاحب نیوز، این روزها صحبتهای زیادی در خصوص امام خمینی مطرح می شود و هر کس از دیدگاه خود امام را معرفی و بعضا مصادره به مطلوب میکند و چاره ای نیس به جز مرور افکار ایشان بدون هیچ حرف اضافه از دیدگاه امام در نظام سیاسی حکومت جایگاه ویژه ای دارند. این جایگاه به قدری سرنوشت ساز است که در هیچ یک از ارکان نظام نمی توان نقش محوری آن را نادیده انگاشت؛ تا آن جا که از دیدگاه ایشان، اگر خلیفه مسلمین از چهارچوب شرع و قانون گام فراتر نهد، مردم حق دارند برای برکناری وی اقدام کنند :

باید مسلمان این طور باشد که اگر ـ هر که می خواهد باشد، خلیفه مسلمین … هر که می خواهد باشد ـ اگر دید پایش را کنار گذاشت، شمشیرش را بکشد که پایت را راست بگذار.[۱]

آنچه در سخن امام جلب توجه می کند، به کار گیری واژه «باید» است. از منظر امام نظارت بر مسئولین و حتی خلیفه مسلمین امری الزامی است و آنان می توانند در هر زمان و مکانی به این وظیفه شرعی عمل کنند. چنین نگاهی در هیچ یک از مکاتب سیاسی ـ اجتماعی جهان به چشم نمی خورد. بی شک نگاه امام به مردم ایران ـ که از ایمان و اعتقاد به اسلام و اهل بیت عصمت و طهارت (ع) ناشی می شد ـ نگاهی کاملاً عالمانه و آگاهانه بود و به خاطر همین اعتقاد بود که امام نه تنها به پیروزی این مردم در انقلاب اسلامی باور داشت، بلکه به آنان اعتمادی داشت که شاید هیچ کدام از رهبران سیاسی ـ اجتماعیِ عصر کنونی بدان اندازه به مردم خود اعتماد نداشتند.

از نظر امام، مردم در نظام اسلامی ویژگی هایی دارند که به برخی از آن ها اشاره می شود :

الف ـ امت برگزیده

امام راحل، امت ایران را امت برگزیده جهان اسلام ـ از عصر پیامبر اکرم (ص) تاکنون ـ بر می شمرد و بر این باور بود که مردم ایران از مردم عصر رسالت و عصر امامت بهتر هستند :

من با جرأت مدعی هستم که ملت ایران و توده میلیونی آن در عصر حاضر، بهتر از ملت حجاز در عهد رسول الله (ص) و (بهتر از مردم) کوفه و عراق در عهد امیرالمؤمنین و حسین بن علی (صلوات الله و سلامه علیهما) می باشند.[۲]

ب ـ برادر رهبر

از منظر امام، مردم ایران برادر او بودند و ایشان خود را خادم و خدمت گزار این مردم می دانست :

من با مردم ایران برادر هستم و خود را خادم و سرباز آنان می دانم.[۳]

اگر به من بگویند خدمت گزار بهتر از این است که بگویند رهبر؛ رهبری مطرح نیست، خدمت گزاری مطرح است. اسلام ما را موظف کرده که خدمت بکنیم.[۴]

ج ـ صاحب و حافظ اصلی انقلاب

در مکتب سیاسی ـ اخلاقی امام، مردم صاحب، مسئول و حافظ اصلی انقلابند و هر فتنه و دسیسه ای را که بر ضد انقلاب صورت گیرد دفع می کنند :

اگر نبود حضور مردم، هر یک از این توظئه ها می توانست به اصول نظام ضربه بزند، که خدا را سپاس می گزاریم که ملت ایران را موفق نمود تا با قامتی استوار به رسالت خود عمل کند و صحنه ها را ترک نگوید.[۵]

امام برای مردم چنان چایگاه والایی قائل است که خود را نیز از پاسخ گویی و خواست مردم مستثنا نمی داند :

ملت با اسلام است؛ نه با من است و نه با شما و نه با دیگری. من اگر یک کلمه ای بر خلاف اسلام بگویم، همین ملت می ریزند و من را از بین می برند. ملت اسلام را می خواهد، ملت، شخص نمی خواهد، شخص پرست نیست ملت. ملت می خواهد که قوانین اسلام در این مملکت پیاده بشود.[۶]

امام به گونه ای با مردم برخورد کرد که هیچ یک از رهبران سیاسی عصر حاضر برخورد نکردند. امام مردم را به جای دعوت به خود، به خدا دعوت کرد و به جای تکیه بر فرد، به اسلام ترغیب کرد.

دعوت امام به خود باوری و پرهیز از اسطوره سازی و دوری از مکاتب شرقی و غربی نیز ریشه در همین نگرش والا و تربیت الهی و هدایت انسانی او داشت. چنین باوری از مردم در مکتب سیاسی امام، موجب شد تا مردم در دیدگاه امام چنین تجلی کنند :

مردم یک عقد اخوتی با افراد نبسته اند، که با هیچ یک از ما (نبسته اند). اگر دیدید من یک وقتی پایم را کنار گذاشتم از آن رویه ای که خود این ملت دارد و این سیل خروشان دارد، من بخواهم به خلاف این سیل شنا بکنم، من را از بین می برند؛ هر کس باشد این طور است.[۷]

محوریت دادن حضرت امام به مردم، برای دفاع از اسلام و انقلاب موجب شد مردم به قدرتی تبدیل شوند که بتوانند ده ها و بلکه صدها بحران به وجود آمده توسط شرق و غرب و ایادی آنان را یکی پس از دیگری خنثی کنند؛ بحران هایی که حتی یکی از آن ها می توانست انقلاب و حکومت را به سوی فروپاشی سوق دهد.

سخنان امام در جمع مردم، پس از خنثی شدن کودتای نوژه، پیامی صریح بود تا همه، به ویژه دشمنان انقلاب بدانند مردم در مکتب سیاسی امام محور انقلاب هستند.

اگر این فانتوم ها هم بلند شده بود .. می خواستند چه بکنند، پدر این ها را در می آوردند. مگر ملت ما … نشسته آن جا که یک فانتوم و دو فانتوم کاری انجام بدهد!

این احمق ها نفهمیدند این را که با چهار تا مثلاً سرباز ـ سربازها که با این ها موافق نیستند ـ با چهار تا از این درجه دارها مثلاً و امثال این ها می شود یک مملکت ۳۵ میلیونی که همه مجهز هستند، این ها بتوانند فتح کنند. این ها غلط فکر کردند؛ این ها نفهمیدند که شوروی با همه قدرتی که دارد و با همه ابزاری که دارد و با همه سلاح های مدرنی که دارد در افغانستان پوزه اش به خاک مالیده شده.

( در این جا شخصی فریاد می زند : «توطئه چپ و راست، کوبنده اش روح الله است» ؛ امام می فرمایند :» صبر کن، کوبنده اش شما هستید، روح الله کی هست![۸]

رابطه متقابل بین امام و مردم، رابطه ای به عمق ایمان این دو به اسلام و ارزش های الهی است. در حقیقت، امام گم شده مردم بود و مردم گم شده امام. گویی تقدیر چنین رقم خورده بود که پس از قرن های پرفراز و نشیب در تاریخ تشیع و ایران، این دو در حساس ترین مقطع تاریخ، یکدیگر را بیابند.

مردم امام را جانشین امامان معصوم (ع) می دیدند و امام، مردم را بهتر از مردم عصر پیامبر و ائمه.

[۱] – همان، ج ۸ ، ص ۶٫

[۲] – همان، ج ۲۱ ، ص ۴۱۰٫

[۳] – همان، ج ۵ ، ص ۳۵۴ ؛ امام به روایت امام، ص ۳۹٫

[۴] – صحیفه امام، ج ۱۰ ، ص ۴۶۳ ، امام به روایت امام، ص ۴۷٫

[۵] – صحیفه امام، ج ۲۱ ، ص ۸۶٫

[۶] – همان، ج ۱۴ ، ص ۳۷۱٫

[۷] – همان، ج ۱۴ ، ص ۴۴۵٫

[۸] – همان، ج ۱۳ ، ص ۱۸٫
انتهای پیام/