به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا، به نقل از "سپاس" ماشاالله کازرونی فعال سیاسی و مبارز انقلابی در قسمتی از خاطرات خود در کتاب "دشتستان در نهضت ملی و انقلاب اسلامی ایران" با نام بردن از فعالان سیاسی و مبارزین انقلابی، و تبعید و زندانی آنان در برازجان نوشت: در سالهای بعد از کودتا، زندان برازجان به عنوان یکی از معرفترین زندان های ایران در آمد، ده ها نفر از آزاد مردان ایران زمین به شهر ما برازجان تبعید و زندانی شدند. از سال 1342 این روند سرعت گرفت و صدها نفر زندانی شامل گروه های چپ- ملی و مسلمان در دژ به بند کشیده شدند.
این زندانیان و خانواده آنها، از همان روزهای اول مورد حمایت آزادگان و مبارزین برازجان قرار گرفت. خاطرات آقایان مهندس مهدی بازرگان، صفر علی قهرمانی، محمد علی عمویی و عبدخدایی حکایت از گوشه های کمی از این حمایت ها دارد.
در سال 1353 علما و روحانیون بزرگی که جملگی از یاران نزدیک امام خمینی(ره) بودند، به استان بوشهر و شهر برازجان تبعید شدند. در کنگان آیت الله شهید مدنی، در بوشهر آیت الله محمد یزدی، در گناوه آیت الله راشد یزدی، در دیلم آیت الله عبایی خراسانی و در برازجان آیات عظام احمد آذری قمی، سید صالحی طاهری خرم آبادی، موسوی تبریزی و حسین کهدویی. این عده در تمام دروان تبعیدشان از حمایت انقلابیون برازجانی و دشتستانی برخوردار بودند.
در اینجا اسامی کلیه زندانیان سیاسی که از سال 1333 تا تاریخ 1353 در زندان برازجان (دژ) زندانی بود اند نیز، برای ثبت در تاریخ نگاشته می شود. اسامی فقط شامل زندانیان سیاسی می باشد و زندانیان عادی که تعدادشان چند برابر می باشد، در این لیست گنجانده نشده. بعضی از زندانیان حدود بیست سال و تعدادی هم چند ماه در زندان برازجان بوده اند.
نکته قابل ذکر اینکه از سالها پیش و بعد از انقلاب، گفته شده که آیت الله سید محمود طالقانی هم در دژ برازجان زندانی بوده است، و بر همین اساس کتابی پیش از انقلاب در لبنان به نام "زندانی" به فارسی منتشر شد که هیچ معتبر نیست. آیت الله طالقانی تمام دوران زندانی طولانی اش را در زندان قصر تهران سپری کرد. ایشان در تمام طول عمر شریفشان به برازجان نیامده است.
اولین زندانی و تبعیدی به شهر برازجان، آقای دکتر شمس الدین امیر علائی سفیر کبیر دولت مصدق در فرانسه بود که در سال 1333 به همراه پنج نفر دیگر از اعضای نهضت مقاومت ملی، به شهر های بد آب هوای جنوب ایران:بوشهر، برازحان، کازرون، لار و جهرم تبعید شدند البته ایشان در زندان شهربانی و در نزدیم بازار زندانی بودند. در زمان تبعید امیر علائی هنوز دژ برازجان به زندان تبدیل نشده بود.
اولین گروه زندانیان سیاسی که به دژ برازجان، گروه کمونیست ها بودند که از زندان مشهد به شرح زیر به برازجان تبعید و زندانی شده اند:
محمد سلطانی، محمد صابری، محمد قربانی، محمد رهنما، محمد پاکنا، حسین شریفی، حسن آبدار، حسن پوزرانی، حسین نجد، حسین گلستانی، صفر بهرام زاده، عسکر نجاتی، اکبر سعیدی، رستم اسفندیاری، عین الله صفری، حسینعلی رحمتی، شمشون ادراک،براتعلی رحیمی، خدانظر نظری، سید ابول لنگری، حبیب شجاعی، سید حسین احمدی، میرزاعلی مظلومیان، مصطفی توکلی، مصطفی قلی رافعی، حمید ابوالحسنی، اسماعیل سعیدی، نجفعلی علی آبادی، جلیل اصلانی، رضا ظریفیان، دولو بلوچ، عزیر پرویزی و ماشاالله مطبه چی.
اسامی زندانیان انتقالی از جزیره خارگ به برازجان که همگی از اعضای حزب توده و کمونیست بودد عبارت است از:
جعفر مستاجران، بلگر نخجوان، اسمائیل احمدی، اسماعیل احمدی، اسماعیل قانون، علی ناچیزی، رحمت الله همتی، حیدر بغدادنیا، غلام حسین یادپر، غلام جهن بین، غلامحسین جهانبخش، گنجعلی روح بخش، تقی طهماسبی، عبدالله بهره ور و صفر نویدی.
اسامی زندانیان تبعیدی از تهران به برازجان شامل افسران نظامی حزب توده، سازمان جوانان حزب توده، فرقه دموکرات آذزبایجان و کومله، حزب دموکرات کردستان، فدائیان اسلام، جمعیت موتلفه اسلامی نهضت آذی ایران، نیروی سوم، زندانیان 15 خرداد و متهمین ترور منصور عبارتند از:
بهرام فتاش پور، محمد رضا زاده، جعفر لیاقت ور، اسماعیل نیک آیین، حسین واجب زاده، غنی بلوریان، جلیل گادانی، عزیز یوسفی، یدالله شهیدزند، حمید کریمی، حمید فام نریمان، اسماعیل سراجس، بدالین مدنی، محمد علی آگه، عباس گرمان، حسن سبزواری، حسن هرندی، محمد علی سعیدی، حسین فروهر، ابراهیم سیادی نژاد، حسن غفوریان، علی شناسایی، بهادر ملکی، مهدی عراقی، محی الدین انواری، حبیب الله عسکر اولادی مسلامان، مهندس غلام رضا اربابی، حجت الاسلام علی حجتی کرمانی، محمد عبد خدایی، مهدی هاشمی، تقی کی منش، عزیز سرمدی، محمدرضا شالگونی، محمدرضا ستوده، حسین سورکی، ابراهیم حقیقت، محمود محمودی، علیرضا شکوهی، مهدی کازرونی(ایشان اهل برازجان و کمونیست بودند)، مسعود بطحانی، اسماعیل ذوالقدر، عباس فروتن، محمد علی شکوری، علی محمد قانون، هوشنگ فرهانی نژاد، ابوتراب باقرزاده، غلامحسین بقیعی، عباس حجری، لردشیر واثق، علی محمد عموی، رضا شلتوکی، عبدالرحمن رزندی، هاشم بنی طرفی، احمد تمدن، جزچیان، صفر قهرمانب( بیش از 30 سال در زندان بود از فرقه دموکرات آذربایجان)، مهدی الجیودی، هاشم نوروزی، حسین حداد، احمد برادران آهنگر، محمد علی پیدا، عبدالله المیثمی.
مهندس مهدی بازگان، دکتر یدالله سحابی، مهندس عزت الله سحابی، دکتر حسین عالی، دکتر عباس شیبانی، مصطفی مفیدی، مجتبی مفیدی، مهدی مفیدی، مهمد مهدی جمعفری ( که برازجانی و جوان ترین زندانی سیاسی در آن روزها در دژ بود) عباس عاقلی زاده، ابوالقاسم وکیلی، ابوالفضل حکیمی، مهدی شاملو، محمد شاملو، محمد بسته نگار، منوچهر صفا، سید محسن طاهری، فرخ فرش چیان و احمد بابایی.
به طور کلی در سال های دهه 30 تمامی زندانیان دژ برازجان را کمونیست ها تشکیل می دادند، به جز یکی دو نفر از فدائیان اسلام مثل عبد خدایی. اما در اوایل دهه چهل که نهضت اسلامی به رهبری حضرت امام خمینی(ره) شروع گردید، گروه های اسلامی و ملی نیز به دژ برازجان منتقل شدند، که از جمله تمامی سران نهضت آزادی به جز آیت الله طالقانی، سران جمعیت مولفه اسلامی، اعضای نیروی سوم، گروه 15 خرداد، متهمین به شرکت در قتل منصور نخست وزیر رژیم و دیگر گروه های چپبودند.
................
برگرفته از کتاب دشتستان در نهضت ملی وانقلاب اسلامی ایران/ ماشاالله کازرونی
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
]
ارسال دیدگاه