به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا و به نقل از لرسو؛ خداوند در آیه 39 سوره رعد می‌فرماید:
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, لرسو,«یَمْحُوا اللَّهُ ما یَشاءُ وَ یُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکِتابِ»
,ترجمه: «خداست که در هر زمانى آنچه را بخواهد مى‌زداید و آنچه را بخواهد استوار مى دارد. البتّه زدودن و استوار داشتن امور از سوى خدا بى‌برنامه نیست، بلکه اساس آن (امّ‌الکتاب) است و (امّ الکتاب) فقط نزد اوست.»
,ام‌الکتاب چیست؟
,این آیه بیانگر یک قانون کلی است که در روایات اسلامی نیز به آن اشاره شده است این که تحقق موجودات و حوادث گوناگون جهان دو مرحله دارد، یکی مرحله قطعیت که هیچ‌گونه دگرگونی در آن راه ندارد و در این آیه از آن به ام‌الکتاب تعبیر شده است؛ دیگری مرحله‌ی غیرقطعی و مشروط است که در آن دگرگونی راه دارد و بدان مرحله‌ی محو و اثبات نیز می‌گویند.
,گاهی نیز این دو لوح را «لوح محفوظ» و «لوح محو و اثبات» تعبیر می‌کنند. گویی در یکی از این دو لوح در آنچه نوشته شده است به هیچ وجه دگرگونی راه ندارد اما ممکن است در لوح دیگر چیزی نوشته شود و سپس محو گردد و به جای آن چیز دیگری نوشته شود.
,حقیقت این است که گاهی یک حادثه را با اسباب و علل ناقصه‌ی آن در نظر می‌گیریم؛ مثلا سم کشنده‌ای را که نابودکننده‌ی یک انسان است مورد توجه قرار می‌دهیم و می‌گوییم هرکس آن را بخورد می‌میرد بی خبر از اینکه این سم ضد سم هم دارد که اگر آن را به موقع بخورند اثرش خنثی می‌شود.
,در اینجا این حادثه یعنی مرگ، براثرخوردن سم جنبه‌ی قطعی است و جایش در لوح محو و اثبات است که با توجه به حوادث دیگر تغییر و دگرگونی در آن راه دارد ولی اگر حادثه را با علت تامه‌اش و جمع شدن همه‌ی شرایط و از میان رفتن همه‌ی موانع در نظر بگیریم دیگرحادثه قطعی است و جایش در لوح محفوظ و ام‌الکتاب است.
,با این توضیح به سؤالات بسیاری در این باره پاسخ گفته می‌شود. در بعضی از روایات و آیات قرآن می‌خوانیم که فلان کار موجب فلان اثر و نتیجه می‌شود اما ما گاهی چنان نتیجه‌ای را نمی‌بینیم این به خاطر آن است که تحقق آن نتیجه دارای شرایط یا موانعی بوده که بر اثر نبود شرایط یا وجود موانع تحقق نیافته است.
,همچنین روایات بسیاری که در زمینه‌ی لوح محفوظ و لوح محو و اثبات و علم پیامبران و امامان وارد شده با توجه به توضیح پیش کاملاً تبیین می‌شود. برای نمونه از امیرالمومنین علی(ع) نقل می‌شود که از پیامبرخدا(ص) درباره‌ی این آیه سوال می‌کند پیامبرفرمود: «من چشمان تو و نیز امت بعد از من را به تفسیر این آیه روشن می‌کنم؛ کمک به نیازمندان به صورت صحیح و نیکی به پدر و مادر و انجام هر کار خیر، بدبختی را به سعادت تبدیل می‌کند و عمر را طولانی و از خطرات جلوگیری می‌کند.»
,از این حدیث می‌فهمیم که سعادت و شقاوت یک امر حتمی و اجتناب ناپذیر نیست حتی اگر کسی در صف شقی‌ترین انسان‌ها باشد می‌تواند با تغییر رفتار خود و روی آوردن به نیکی‌ها و به ویژه کمک به خلق خدا، سرنوشت خود را دگرگون کند چرا که جای این امور، لوح محو و اثبات است و نه ام‌الکتاب. البته این حدیث به‌عنوان مصداقی از مصادیق بیان شده که با یک مثال روشن مطرح شده است.
,منابع:
,قرآن کریم
,تفسیر نمونه ج10
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه