نیم نگاهی به پوشش سنتی هرمزگان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از هرمز، شاید بتوان گفت گران قیمت‌ترین پوشش در میان زنان جنوب کشور شلوارهایی است که توسط هنرمندان صنایع دستی بندرعباس، جزیره قشم و هرمز تهیه و دوخته می‌شود.

این شلوارها از مچ پا تا زیر زانو دارای طرح‌های مختلفی است که گاهی 10 تا 15 طرح متفاوت را در خود جای داده است، دوخت ردیف های گلدوزی شده متعدد و استفاده از نخ‌های ظریف گلابتون کار هر کسی نیست چون گاهی دوخت تنها یک ردیف از طرح شلوار سه تا چهار روز طول می‌کشد، هر یک از این ردیف‌ها را یک زن هنرمند می‌دوزد آن وقت تمام ردیف‌ها به یک خیاط داده می‌شود تا نوارهای دوخته شده را به پارچه شلواری متصل کند.

هنر زنان بندری به شلوار و پیراهن بندری آنان است که انواع و اقسام مختلف و متنوعی دارد، یکی از آنها شلوار ودوئی (waddoei) است که از ودوئی سبز و سیاه و زری و شک (shak) درست شده، ودوها از کاموا درست شده، که زنان با هنر زری بافی خود آنها را روی بالشتک و جوغن زری ( نوعی پایه چوبی ) می‌بافند، زر و شک هم از کاموا و خوس (khoos) درست شده است، که روی هم رفته شلوار بندری را درست میکند، شلوار ودوئی با گل بالا زدن با گلابتون و پولک و نخ‌های رنگی نمای زیباتری به شلوار می‌دهد.

 در ابتدا پارچه ساتن ساده را با هنر گلابتون دوزی، گل بالا می‌زنند و بعد با لایه زیر می‌گیرند و اندازه پا درست میکنند، سپس با ودو و زر و شک با چرخ خیاطی می‌دوزند، قدیمی‌ها همین شلوار ودوئی را با دست و نخ و سوزن، با کوک زدن درست میکردند، جای الب (alb) را گذاشته و بعدا ً الب را می‌دوزند، الب هم با گلابتون و نخ سیاه و یا رنگی با مهارت خاصی دوخته می‌شود، بالای ودو هم پایه و پاپتو (papatoo) یا پامرغی قدیم می‌زنند، که انواع و اقسام زیادی دارد.

یکی دیگر از شلوارهای بندری، شلوار بادله است که بادله خود نیز شامل چند مدل است نیم بادله که کوتاه‌تر است و از زری‌های کمتری درست شده، پایین آن را الب میزنند و بالای زری‌ها لبله  (labeleh) یا بوشکی (boshki) می‌زنند، لبله هم از گلابتون درست شده که با قلاب آن را می‌بافند، بادله بزرگ یا بلند هم که از زری و شک و پایین زرها لبک (labak) می‌زنند و بالای زرها کله قندی می‌دوزند، کله قندی یک نوع شک است که به شکل کله قند می‌بافند.

گلابتون دوزی نیز یک هنر جداگانه و زیبایی است که در استان هرمزگان طرفداران زیادی دارد  و در خیلی از کارهای هنری مثل شلوار، لباس، قاب عکس و غیره استفاده دارد، شلوار گلابتونی  هم شلوار سری است هم شلوار گل بالا، که با گلابتون یا با نخ و پولک و منجوق با قلاب می‌زنند، اول روی پارچه نقشه را با کاربن پیاده می‌کنند و سپس در کارگاه ( نام نوعی وسیله گلدوزی) یا کمه می‌گذارند و با گلابتون دوزی می‌کنند.

یک نمونه دیگر شلوار نخی یا به قول قدیمی‌ها پنجاوی (پنجابی) است، که نقشه را روی پارچه کشیده شده و با چرخ ژانومه با نخ مخصوص گلدوزی می‌شود  از اسم این نوع شلوار پیداست که از شهر پنجاب پاکستان به منطقه جنوب کشور آمده.

نوع دیگر شلوار خوس لنگه ای است، که قبلا ً در شهرستان لنگه بیشتر رواج داشته؛ به همین دلیل به این نوع خوس لنگه‌ای می‌گویند که با خوس و چرخ ژانومه گلدوزی می‌کنند.

نمونه دیگر بادله لنگه‌ای است  که با چرخ معمولی می‌دوزند، طرح بادله را با خوس توسط چرخ خیاطی دوخته می‌شود، این نمونه هم از شهرستان لنگه به بندرعباس آمده است.

شلوار زیرچرخی  که قدمت زیادی هم دارد، زنان قدیم با چرخ معمولی با گلابتون طرح کشیده شده روی پارچه را می‌دوختند، روی لباس‌های قدیم که کندوره می‌گفتند، روی یقه و آستینها و پایین دامن لباس و روی کمر لباس دوخته می‌شد نقشه را پشت پارچه میکشیدند و گلابتون را دور ماسوله کرده و ریسمان یا نخ را روی چرخ و از پشت پارچه طرح را در آورده و می‌دوزند، حالا بیشتر شلوار زیرچرخی را به همین ترتیب می‌دوزند.
نمونه دیگر لباس کندوره که با زری‌های آماده روی یقه و دور کمر و سر آستین‌ها و لبه دامن دوخته می‌شود و می‌پوشند.
دستار روسری قدیم زنان هرمزگانی است که آنها را با مهارت خیلی زیادی با خوس شکل‌های زیبا و جالبی بر روی آن درست می‌کنند و لبه دستار را لبله یا بوشکی دوخته می‌شود و دو طرف پایین آن چپر (cheper) می‌زنند.

انتهای پیام/پ