شنبه‌گردش،روز گشت و گذار در شهرستان سامان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از سامان ما، نوروز یکی از جشن‌های مهم ایرانی‌ها است و مناطق مختلف کشور برای برگزاری ایام نوروز رسم و رسوم خاص خود را دارند؛ در چهارمحال و بختیاری و در شهرستان سامان نیز پیش از آغاز نوروز رسم‌های مختلفی از قدیم وجود داشته که بسیاری از آنها هنوز انجام می‌شود و بسیاری نیز انجام نمی‌شود و فقط یادی از آنها می‌شود.

فرش‌ها و موکت‌های آویزان شده از پشت‌بام‌ها در کوچه و خیابان‌ها حاکی از حال و هوای عید است، آداب و رسوم عید در شهرستان سامان همانند بیشتر شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است.

سمنوپزی نیز یکی از آداب چهارمحالی‌ها پیش از عید است که هنوز در بسیاری از خانه‌های این استان به ویژه در مناطق روستانشین انجام می‌شود و این رسم در شهرستان سامان نیز در حال انجام است.

هنوز مادربزرگانی هستند که در شهرهای بزرگ این استان از جمله سامان، شهرکرد، فرخ‌شهر و... سمنو را بار می‌گذارند و با کمک اعضای فامیل و همسایگان این سنت دیرینه را انجام می‌دهند.

ساعت هشت تا نه شب همه خانم‌های فامیل و همسایگان که دوست دارند در این مراسم شرکت کنند، دور دیگ نذری گرد هم می‌آیند. پس از آنکه دیگ گرم شد صاحب خانه که نذردار اصلی و همچنین پزنده سمنو است، هم‌زن را با دو دست می‌گیرد و چند دور با آن سمنو را به هم می‌زند. پس از او خانم‌‌های دیگر یکایک همین کار را انجام می‌دهند. وقتی که سمنو جوش آمد خانم‌هایی که نذر ریختن پسته یا بادام در دیگ سمنو را دارند، نذری خود را مشت مشت در آن می‌ریزند.

پختن سمنو تا نزدیک سحر به درازا می‌کشد. پس از آن هم‌زن را کنار می‌گذارند و سمنو را «دم» می‌کنند. پس از شستشوی هم‌زن خانم‌ها وضو گرفته و به نماز می‌ایستند و پیش از آنکه سمنو سرخ شود و نماز صبح بخوانند دو رکعت نماز حاجت می‌گزارند. پس از پایان نماز حاجت نشسته و دست‌ها را گشاده و در برابر صورت خود نگاه می‌دارند و آرزوی خویش را به‌ وسیله حضرت فاطمه از خداوند خواستار می‌شوند و شرط می‌کنند که اگر نیازشان برآورده شود سال دیگر در سمنوپزان دیگری دو یا چند برابر آرد یا پسته یا بادام خواهیم آورد و یا خود سمنوی نذری را خواهیم پخت.

پس از اینکه نماز و دعا به پایان رسید چند ساعتی استراحت می‌کنند و سپس دور دیگ گرد می‌آیند و زن نذردار اصلی در آن را بر می‌دارد و به سمنوی پخته نگاه می‌کند. سر دیگ سمنو این مادربزرگ‌ها همیشه دعای‌شان کسب آبرومندی و سلامتی برای مردم است.
توزیع سمنو از صبح آغاز می‌شود.

درست کردن برنجک و گندمک در شهرستان سامان روزهای قبل از عید انجام می‌شود و تمام خانم‌ها به خصوص روستائیان حاشیه زاینده‌رود اعتقاد بر این دارند که کار بوداده کردن برنجک و گندمک را در منزل خود انجام دهند و برنجک محلی را تهیه کرده و از میهمانان عید نوروز پذیرایی می‌کنند.

علاوه‌بر گندم و برنجک بادام و گردو را بو داده و بادام تلخ را شیرین کرده و به برنجک‌ها اضافه می‌کنند، شیرین کردن بادام تلخ یکی از قدیمی‌ترین آداب و رسوم در شهرستان سامان است.

باتوجه به اینکه در گذشته شغل اکثر مردم کشاورزی و باغ‌داری بوده است، مردم از محصولات باغی و زراعی خود برای تهیه آجیل استفاده می‌کردند و آجیل‌پزون یکی از سنت‌های مهم پیش از عید در این استان بوده است که این سنت هم‌اکنون در منطقه سامان مرکز تولید محصولات باغی شهرستان سامان توسط بانوان انجام می‌شود.

بانوان گردو، بادام، بادام تلخه، تخم کدو و... را روی حرارت با نمک بو می‌دهند و قسمتی از آن را برای پذیرایی در ایام نوروز از میهمانان نگه می‌دارند و بقیه آن را به صورت کاسه‌ای، مانند نذری بین وابستگان و فامیل پخش می‌کنند.

شب عید عرفا، شب کوفته‌پزون در شهرستان سامان است

غذای خاص شب عید در شهرستان سامان یک شب، قبل از شب عید است که به نام شب عید عرفا معروف است و در این شب کوفته توسط بانوان پخته می‌شود که مواد کوفته شامل نخود، لپه، برنج لنجان، آرد نخودچی، سبزی خشک و معطر محلی، با کشمش و پیاز، آلوچه و... و آب کوفته شامل برنج، شیره و سرکه است.

یکی دیگر از آداب و روسوم شهرستان سامان بردن عیدی به خانه تازه‌عروسان و دخترانی است که تازه به خانه شوهر رفته‌اند که در آن برداران برای خواهران خود آش شب عید می‌برند.

از دیگر روسوم شهرستان سامان پختن آش رشته در روز عید است، که از مهمانان نوروز با آش رشته علاوه‌بر آجیل و شیرینی پذیرایی می‌شود.

شنبه‌گردشگر رسمی ماندگار در شهرستان سامان

در شهرستان سامان شنبه‌گردشگری رسمی است که در اولین شنبه اول سال همه از منزل خارج شده و در باغ و صحرا به گردش می‌روند و بیشتر خانم‌ها، دختران، تازه‌عروس‌ها و تازه‌دامادها بیرون می‌روند و به نوعی دامادها نامزدهای خود را میهمان می‌کنند، در این روز انواع آش از جمله آش رشته، آش کشک و... پخته می‌شود.

در حقیقت شنبه‌گردش بهانه‌ای برای استفاده از آب و هوای بهاری و نفس کشیدن در دامان امن طبیعت است.

......................................
گزارش از زهرا مرادی

انتهای پیام/