گذری بر جاذبه های گردشگری هیدج/ هیدج مهد پرورش عالمان و بزرگان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ابهر۲۴ شهر هیدج در استان زنجان در بخش مرکزی شهرستان ابهر در ۷۵ کیلومتری شرق زنجان در عرض جغرافیایی ۳۶ درجه و ۱۵ دقیقه شمالی و طول جغرافیایی ۴۹ درجه و ۷دقیقه در دشت وسیع زنجان- ابهر با روند شمال غربی جنوب شرقی بین ارتفاعات طارم از شمال شرقی کوههای سلطانیه از جنوب و جنوب غرب که عارضه سطح الا رض خاص قابل توجهی در آن وجود ندارد واقع شده واز گذشته از کانونهای مهم جمعیتی استان بوده ، از نظر تاریخ جوان است مورخ نامی مغول حمدا ... مستوفی که در نیمه اول قرن هشتم کتب تاریخی خود را تالیف کرده است با همه ی احاطه و اشرافی که به منطقه داشته اسمی از هیدج نبرده است .

در خصوص وجه تسمیه ی شهر هیدج اینگونه گفته شده که در اصل هودج بوده و در اثر استعمال عامیانه « واو» به « یاء » تبدیل شده است در کتاب تاریخ زنجان موسوی آمده است که یکی از خوانین که آثار سنگ قبرش در این شهر موجود است قبل از آبادی آنجا با کجاوه ی زرّین [ هودج] در حال حرکت از این محل بوده است که کسالتی به خاتون عارض می شود به ناچار از هودج نزول کرده، خیمه و خرگاهی می زنند تا بلکه کسالت بر طرف و عارضه بهبودی یابد ، ولی نو عروس ، جهان خانم در این محل که بین اهالی هیدج به حی مردان معروف است فوت می نماید . واز آن روی اینجا به هودج معروف و بعد ها به هیدج تغییر می یابد.

این شهر دارای حوزه ی علمّیه ی دینی است که قدمت بنای آن به بیش از یک ونیم قرن می رسد و در دوران فعالیت خود منشا خیر و برکت فراوان بوده و مردان فاضل و ادبای فر هیخته ای را در دامان خود پرورده است که از جمله ی آنان می توان به مرحوم حکیم هیدجی ، مرحوم ملا غلامرضا اصولی ، مرحوم ملا نظر علی هیدجی ، مرحوم حاج ملا محمد حسین فخیمی (معروف به حاج آخوند) مرحوم حاج شیخ عبدالرحمان محمدی ،مرحوم حاج شیخ فضایل فاضلی و ... اشاره کرد.
مساحت این شهر در حدود۵کیلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۶۰۰متر می باشد.

به دلیل وجود شیبب و کوههای شمالی و جنوبی این شهر دارای منابع آب غنی و رودخانه های متعددی می باشد و به دلیل وجود منابع آب سطحی و زیر زمینی فعالیت های کشاورزی رونق زیادی دارد و به لحاظ آب هوایی جزء اقلیم خیلی سرد معتدل می باشد.

آشنایی با تاریخچه شهر هیدج

هیدج که نام اصلی آن هودج است از نظر تقسیمات کشوری در استان زنجان واقع شده واز شهرهای تابعه ابهر استو در ۸ دقیقه و ۴۹ درجه طول شرقی و ۱۵ دقیقه و ۳۶ درجه عرض شمالی واقع، فاصله آن تا مرکزاستان ۷۵ کیلومتر است و در۱۴  کیلومتری شمال باختری ابهر به طرف زنجان قرار گرفته جاده بین المللی از ۳ کیلومتری شمال آن عبور می کند به علت گسترش ساختمانها به به طرف جاده درحال حاضر این فاصله از بین رفته است .

شغل اهالی هیدج کشاورزی و مذهب اهالی شیعه اثنی عشری است و به زبان ترکی تکلم می نمایند محصولات به عمل آمده درهیدج عبارتند از: لوبیا،نخود، سیب زمینی ومیوه های مختلف و غلات که از نظر تولید غلات مقام اول را درمنطقه داراست. مرحوم حکیم هیدجی شاعر وسخن سرای معروف منسوب به این شهر است که ازقدیم الایام دارای حوزه علمیه بوده که قدمت آن به ۱۵۳ سال می رسد. در گذشته ظروف سفالین دراین شهر مشهور بوده که به مرور زمان و با وارد شدن ظروف پلاستیکی این صنعت دراین شهر فراموش شده است.

آثار تاریخی هیدج می توان به مقبره دگار خاتون یا حیمردان و بنای سقاخانه و حوزه علمیه و مقبره آقا سید باقر ادیب دانشمند و عارف اشاره نمودکه محل آن روبروی حوزه علمیه می باشد.

بنیانگذار حوزه علمیه هیدج از مراجع برجسته وصاحب نام و فردی خیر بنام حاج ملا علی فاضل بوده و به علت وجود حوزه علمیه علما و فضلای بیشماری از این شهر برخاسته اند که در حال حاضر در اطراف اکناف کشورمشغول خدمات علمی و فرهنگی هستند و بنای سقاخانه به به علت گسترش شهر و عدم توجه تخریب گردیده یکی از مراکز چاپارخانه در زمان صفویان در هیدج بوده است که اسبهایی درآن محل نگهداری می شد و چاپارها برای ارسال خبر از نقطه ای به نقطه دیگراز این اسبها استفاده می کردند میرزا تقی خان امیر کبیر در نامه ای به ملا علی فاضلی علاوه برتمجید و تکریم برای حوزه علمیه مقرری تعیین می نماید که این نامه هم اکنون در حوزه علمیه نگهداری می شود.

مرحوم حاج محمد صالح اسدوند که از اهالی تبریز بوده و به خرید چوب اشتغال داشته در حدود ۵ قرن پیش از تبریز به هیدج آمده دراین محل ساکن شده بود که نواده های ایشان در حال حاضر در هیدج بسر می برند که حاج عوضعلی صالحی شاعر و سخن سرای منطقه متخلص به «رهگذر» از نواده های این شخص می باشد.

روستاهایی در اطراف هیدج بوده اند که پس از حفر قنات به وسیله ارغون این روستاها به علت وجود آب و به مرور زمان به هیدج کوچ کرده اند که اکنون آثارآنها در اطراف باقی است این روستاها عبارت بودند از : نوده، نجف آباد، چولاری، قصبه، رونجک، کولج، ولیده، خرملوعلی آباد، قلعه نصرالله.

از روستاهای شمال انواع سنگ های ساختمانی و گرانیت استخراج و به استان های دیگر حمل می شود و سنگ های ساختمانی این منطقه از مرغوبیت فراوانی برخوردارند ودر نوع خود بی نظیرند.

اهالی هیدج به فضل وادب و مهمان نوازی مشهورند ومنطقه اطراف و روستاها بسیار با صفا و سرسبز است و مرحوم حکیم هیدجی نیز در اشعار خود از این محل به خوبی یاد کرده است.

مثل: مرا جایگه صفحه هیدج است که بر نو عروس جهان هودج است

انتهای پیام/